CanhTuong.comCảnh Tượng
Cực quang và cảnh tượng thế giới

Băng trôi và sông băng đổ ra biển: xem lúc nào, đứng cách bao xa cho an toàn

Khoảnh khắc mặt băng sụp xuống biển, tảng băng trôi lật mình: mùa nào dễ gặp, đứng cách mép nước bao xa, vì sao không trèo lên băng và chụp màu băng xanh thế nào.

Icebergs drifting along an arctic coast at midnight, low sun over the sea, one small figure in a cobalt blue jacket watching from a high grassy bank, long shot

Muốn thấy băng trôi và cảnh sông băng đổ ra biển, bạn thường đi vào mùa hè ở vùng cực Bắc, quãng từ tháng 6 đến tháng 8 khi đường và thuyền ra được tới bờ băng, còn băng trôi dạt vào một số bờ biển phía đông Bắc Mỹ thường rộ vào cuối xuân đầu hè; xem từ trên bờ cao hoặc từ thuyền giữ khoảng cách xa mặt băng, không đứng sát mép nước, không trèo lên tảng băng nào. Khoảnh khắc người ta chờ là tiếng nổ trầm từ mặt băng, rồi một mảng băng bằng toà nhà đổ xuống biển, nước dâng thành sóng chạy về phía bờ.

Đây là cảnh không hẹn giờ được, có khi một buổi chiều thấy mấy lần, có khi ngồi cả ngày chỉ nghe tiếng mà không thấy gì. Bài này nói chuyện chờ thế nào, đứng đâu, vì sao những tảng băng trông hiền lành lại là thứ nguy hiểm nhất trong khung cảnh, và chụp màu xanh của băng bằng điện thoại ra sao.

Khoảnh khắc băng sụp và băng trôi trông ra sao

Một dòng sông băng chảy ra tới biển kết thúc bằng một bức tường băng dựng đứng. Bức tường ấy liên tục nứt, và thỉnh thoảng một mảng tách ra đổ xuống nước. Thường bạn nghe trước khi thấy: một tiếng nổ trầm như sấm xa, vọng qua mặt nước. Âm thanh đi chậm hơn ánh sáng, nên khi bạn đứng xa vài cây số, có lúc thấy mảng băng đổ rồi vài giây sau mới nghe tiếng. Ngay sau đó mặt nước phồng lên, một đợt sóng loang ra, những mảnh băng nhỏ quanh đó dập dềnh.

Những tảng băng vỡ ra trôi dần ra khơi hoặc dạt dọc bờ. Mỗi tảng một hình: có tảng trắng đục như đường, có tảng xanh thẫm trong suốt vì băng bị nén lâu năm, có tảng đen sọc vì lẫn đất đá. Thỉnh thoảng một tảng tan lệch rồi lật mình, phần dưới nước nhô lên nhẵn bóng và xanh hơn hẳn. Một tảng trôi gần bờ có thể ở đó vài ngày rồi biến mất sau một đêm gió.

Màu băng đổi theo ánh sáng. Ngày u ám, màu xanh trong băng lại rõ nhất vì không bị nắng chói làm trắng bệch. Lúc mặt trời thấp, những tảng băng trên mặt biển phẳng ánh lên vàng hồng. Người hay đi xem thường nói ngày mưa lất phất là lúc băng xanh nhất, ngược với suy nghĩ phải chờ trời đẹp.

Xem vào mùa nào và lúc nào trong ngày

Không có lịch chính xác cho băng sụp, nhưng có những quãng dễ gặp hơn:

  • Mùa hè vùng cực Bắc, khoảng tháng 6 đến tháng 8: băng tan mạnh nhất, mặt băng hoạt động nhiều, đường ven biển và thuyền tham quan ra được tới gần. Có mặt trời nửa đêm nên cảnh kéo dài cả "đêm".
  • Cuối xuân đầu hè ở một số bờ biển phía đông Bắc Mỹ: băng trôi từ phương bắc dạt xuống, có năm nhiều có năm thưa tuỳ gió và dòng biển. Người địa phương thường theo dõi bản tin băng trôi trong mùa.
  • Mùa đông ở những phá băng ven biển: băng đóng lại, những mảnh băng trong suốt dạt lên bãi cát đen, trông như thuỷ tinh. Cảnh lạ nhưng đường sá khó hơn, ngày rất ngắn.
  • Trong ngày: buổi chiều sau nhiều giờ nắng, mặt băng có xu hướng hoạt động nhiều hơn; triều lên xuống cũng làm phần chân bức tường băng nứt thêm. Đây là quan sát của người hay đi, không phải quy luật.

Cách chắc nhất để thấy băng sụp là ngồi lâu. Chọn chỗ đứng an toàn, mang ghế gấp hoặc tấm lót, đồ ăn, áo ấm, và cho mình ít nhất hai ba tiếng. Một nhóm hay mắc lỗi đến, chụp vài tấm, chờ mười phút không thấy gì rồi đi, và tiếng nổ vang lên khi họ vừa ra tới xe.

Đứng cách bao xa: làm dở và làm được

Băng là thứ trông tĩnh lặng mà nguy hiểm, và tai nạn ở đây thường xảy ra với người đứng quá gần vì muốn có tấm ảnh cận cảnh.

Làm dởVì sao nguy hiểmLàm được
Đứng sát mép nước ngay trước bức tường băngBăng sụp tạo sóng chạy rất nhanh vào bờ, cao hơn bạn tưởngĐứng trên bờ cao, cách mép nước xa, theo lối đi và hàng rào của nơi đó
Trèo lên tảng băng dạt vào bãi để chụpBăng trơn, có thể nứt hoặc lật, sóng kéo tảng băng ra biển nước lạnhChụp từ trên cát khô, giữ khoảng cách vài bước dài
Đi bộ trên mặt sông băng một mìnhCó khe nứt sâu bị tuyết cheChỉ đi khi có người dẫn được cấp phép, đủ dây và đinh giày
Chui vào hang băng tự phátTrần hang có thể sập, nhất là mùa hèChỉ vào hang được người dẫn kiểm tra trong mùa cho phép
Đứng quay lưng ra biển ở bãi cát đen có băngSóng lớn bất chợt tràn lên rất xaLuôn nhìn ra biển, đứng xa đường nước sóng đã từng lên

Nếu đi thuyền, người lái biết khoảng cách an toàn tới mặt băng; đừng giục họ lại gần. Nước biển quanh băng rất lạnh, rơi xuống là cơ thể bị sốc trong vài phút đầu, nên áo phao trên thuyền là phải mặc. Gặp nạn, gọi số khẩn cấp của nước sở tại; ở nhiều nước châu Âu là 112.

Chuẩn bị gì cho vài giờ ngồi bên băng

Gió thổi qua mặt băng lạnh hơn hẳn nhiệt độ ghi trên dự báo, kể cả giữa mùa hè. Mang theo:

  • Áo khoác chắn gió chống thấm, lớp giữ ấm bên trong, mũ, găng tay; ở bờ băng mùa hè nhiệt độ cảm nhận vẫn có thể gần không độ.
  • Kính râm, vì băng và nước phản chiếu ánh sáng rất mạnh, nhất là khi có nắng.
  • Giày leo núi đế bám, vì bờ đá và bờ cát quanh băng thường ướt và trơn.
  • Ống nhòm nhỏ nếu có, để nhìn được mặt băng từ xa mà không cần lại gần.
  • Nước, đồ ăn, sạc dự phòng; nhiều chỗ ngắm băng xa thị trấn, không có quán.
  • Báo cho ai đó biết bạn đi đâu và mấy giờ về, nhất là khi đi bộ dọc bờ biển vắng.

Không cần mang theo đồ chuyên dụng leo băng nếu bạn chỉ ngắm từ bờ. Cũng không cần đi xa vào tận chân sông băng; nhiều cảnh đẹp nhất nhìn được từ một gò đất cao cách đó vài trăm mét, nơi bạn vừa thấy được bức tường băng vừa thấy cả vịnh băng trôi.

Chụp màu xanh của băng bằng điện thoại

Băng là thứ dễ làm điện thoại chụp sai. Máy thấy cả khung hình trắng sáng nên tự kéo phơi sáng xuống, băng thành xám. Hoặc ngược lại, máy giữ chi tiết vùng tối, băng thành một mảng trắng loá không còn vân. Cách làm: chạm vào chính tảng băng để đo sáng, rồi kéo thanh phơi sáng lên hay xuống cho đến khi thấy rõ những đường vân xanh bên trong. Chỉnh trên màn hình, đừng tin con mắt nhìn ngoài trời chói.

Màu xanh của băng đẹp nhất khi không có nắng gắt. Ngày u ám, hoặc lúc mặt trời đã thấp, bạn sẽ có màu thật. Đặt một người đứng nhỏ trên bờ, ở phía trước một tảng băng lớn, người xem ảnh mới hình dung được tảng băng to cỡ nào. Không cần zoom; một tảng băng lớn chụp góc rộng có người nhỏ phía trước nói nhiều hơn cận cảnh.

Muốn bắt được khoảnh khắc băng sụp, đặt điện thoại trên chân đế hoặc tựa vào ba lô, khung sẵn vào mặt băng, và quay video thay vì chờ bấm ảnh, vì từ lúc nghe tiếng đến lúc đưa máy lên thì mảng băng đã chìm. Một đoạn video dài vài phút tốn pin, nên giữ sạc dự phòng trong túi trong cho ấm. Lau giọt nước biển trên ống kính thường xuyên.

Giữ bờ băng sạch và để yên cho những gì sống ở đó

Quanh vịnh băng thường có hải cẩu nằm phơi trên tảng băng, chim biển kiếm ăn ở chỗ nước sông băng đổ ra. Đừng ném đá xuống nước để xem sóng, đừng gọi hay vỗ tay cho hải cẩu ngẩng lên. Một con vật phải trượt xuống nước vì người đến gần là đã mất sức nó cần để sống qua mùa.

Những mảnh băng trong suốt dạt lên bãi trông như món quà, nhiều người bê lên chụp, đặt lên người, rồi để lại giữa cát cho tan. Cứ để băng ở chỗ sóng đặt nó. Không khắc tên lên băng, không xếp đá thành chữ trên bãi, không đi xe vào những bãi rêu quanh bờ, vì rêu ở vùng cực mọc rất chậm, một vệt bánh xe có thể ở đó nhiều năm.

Mang hết rác về. Ở những nơi gió mạnh, một túi nilon bay khỏi tay là bay thẳng ra biển. Nếu có lối đi và hàng rào, đi theo đó; hàng rào ở chỗ ngắm băng gần như luôn được dựng sau một tai nạn nào đó, không phải để làm khó người xem.

Một buổi chiều ngồi chờ bên vịnh băng

Hình dung một buổi chiều tháng 7, hai người bạn đi bộ chừng bốn mươi phút từ bãi đỗ xe lên một gò đất có cỏ, nhìn xuống vịnh nước xám xanh đầy băng trôi. Bức tường băng ở cuối vịnh, cách đó khá xa, trông nhỏ hơn họ tưởng. Họ trải tấm lót, mặc thêm áo, rót nước nóng. Nửa giờ đầu chỉ có tiếng gió và tiếng băng vỡ lách tách gần bờ như đá lạnh trong cốc.

Rồi một tiếng nổ trầm vang lại từ phía bức tường. Cả hai ngẩng lên, không thấy gì, vì mảng băng nhỏ đã đổ xong trước khi tiếng tới tai. Họ rút kinh nghiệm: đặt một điện thoại trên ba lô, quay sẵn vào mặt băng, còn mắt thì nhìn chứ không dán vào màn hình. Gần hai tiếng sau, một mảng lớn tách ra, đổ chậm như phim quay chậm, nước trắng xoá bắn lên, rồi một đợt sóng loang dần ra cả vịnh, làm những tảng băng trôi gần bờ chao đảo, va vào nhau lục cục.

Họ ở thêm một tiếng nữa, không thấy thêm gì lớn. Lúc về, cả hai đều nói đợt sóng chạy qua vịnh mới là phần đáng nhớ, và nếu đứng dưới mép nước thì đó là phần đáng sợ. Gò đất cao, cách xa nước, là lý do họ chỉ cần ngồi xem.

Câu hỏi thường gặp

Xem băng trôi vào mùa nào?

Ở vùng cực Bắc, mùa hè khoảng tháng 6 đến tháng 8 là lúc dễ xem nhất vì băng hoạt động mạnh và đường, thuyền ra được tới gần. Một số bờ biển phía đông Bắc Mỹ có băng trôi dạt vào thường vào cuối xuân đầu hè, nhiều ít tuỳ năm. Nên theo dõi bản tin băng của nơi định đến.

Đứng cách sông băng bao xa thì an toàn?

Không có con số chung cho mọi nơi, nhưng nguyên tắc là đứng trên bờ cao, cách xa mép nước trước bức tường băng, và đi theo lối đi, hàng rào của nơi đó. Băng sụp tạo sóng chạy vào bờ rất nhanh, nên chỗ đứng thấp sát nước là chỗ nguy hiểm nhất.

Có nên trèo lên tảng băng dạt vào bờ để chụp ảnh không?

Không nên. Tảng băng trơn, có thể nứt, lật hoặc bị sóng kéo ra biển nước lạnh. Hãy chụp từ cát khô, giữ khoảng cách vài bước dài, và luôn nhìn ra biển vì sóng lớn bất chợt có thể tràn lên rất xa trên bãi.

Vì sao băng có màu xanh?

Băng ở sông băng bị nén chặt qua nhiều năm nên ít bọt khí, ánh sáng đi sâu vào trong và phần màu xanh được giữ lại rõ hơn. Màu xanh này thấy rõ nhất vào ngày u ám hoặc khi mặt trời thấp, còn dưới nắng gắt băng dễ trông trắng loá.

Có nên vào hang băng không?

Chỉ nên vào hang băng khi đi cùng người dẫn được cấp phép, trong mùa nơi đó cho phép và sau khi họ đã kiểm tra hang. Hang băng thay đổi liên tục, trần có thể sập, nhất là trong mùa hè khi băng tan mạnh. Không tự chui vào hang băng gặp dọc đường.

Làm sao chụp được lúc băng sụp xuống biển bằng điện thoại?

Đặt điện thoại trên chân đế hoặc tựa vào ba lô, khung sẵn vào mặt băng và quay video dài thay vì chờ bấm ảnh. Từ lúc nghe tiếng nổ đến lúc giơ máy lên thì mảng băng thường đã đổ xong. Giữ sạc dự phòng trong túi áo trong vì quay lâu rất tốn pin.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138