CanhTuong.comCảnh Tượng
Mùa lúa và ruộng bậc thang

Chụp lúa chín, ruộng bậc thang bằng điện thoại: đo sáng, bố cục, người nhỏ

Ảnh ruộng bậc thang chụp bằng điện thoại hay cháy màu, bẹt khối và nhỏ bé. Cách đo sáng, xếp đường cong, đặt người nhỏ, chụp từng mùa và chỉnh nhẹ cho giống mắt thấy.

Over-the-shoulder view of water-filled flooded terraces reflecting sky at dawn, a person in an emerald green jacket holding up a phone toward the curving paddies

Chụp lúa chín và ruộng bậc thang bằng điện thoại đẹp nhất khi bạn làm ba việc: chạm vào phần ruộng sáng để lấy nét và đo sáng rồi giảm phơi sáng một chút cho màu không cháy, xếp các đường bờ cong chảy chéo qua khung thay vì cắt ngang, và đặt một người nhỏ chừng một phần mười chiều cao ảnh trên bờ hay lối mòn để cho thấy quy mô. Chụp vào lúc nắng xiên, dùng mức zoom quang có sẵn, chỉnh nhẹ, thế là đủ.

Ai cũng từng đứng trước một sườn ruộng đẹp nghẹt thở, giơ điện thoại lên, rồi thất vọng vì ảnh nhỏ bé, bẹt và vàng chói. Lỗi phần lớn không nằm ở máy mà ở vài thói quen. Bài này đi qua từng lỗi, cách đo sáng, cách đặt đường cong và người trong khung, cách chụp theo từng pha của ruộng, chụp lúc sương và tối, và chuyện chỉnh ảnh vừa đủ.

Ba lỗi khiến ảnh ruộng không giống mắt thấy

Màu vàng hay mặt nước bị cháy trắng. Điện thoại đo sáng theo cả khung, thấy nhiều vùng tối ở bờ và núi nên tăng sáng, làm lúa chín và mặt ruộng nước bị trắng. Cách sửa là chủ động đo sáng vào phần sáng nhất mà bạn muốn giữ.

Ruộng bẹt, mất bậc. Chụp giữa trưa, nắng rọi thẳng, bờ không có bóng. Không có cách chỉnh nào cứu được; chỉ có cách đến lúc nắng xiên, buổi sáng hoặc chiều muộn.

Cả sườn đồi nhỏ xíu, không có cảm giác lớn. Mắt người hiểu kích thước nhờ những thứ quen thuộc: một mái nhà, một con người, một chiếc xe. Ảnh ruộng không có gì để so thì sườn đồi trăm bậc cũng nhìn như một bãi cỏ. Thêm một người nhỏ là thay đổi ngay.

Thêm một lỗi phụ: zoom số quá tay. Kéo hai ngón tay để phóng một thửa ruộng xa lên gấp nhiều lần, ảnh vỡ hạt, lúa nhoè thành bột màu. Dùng các mức zoom quang mà máy có sẵn, hoặc đi bộ gần hơn trên lối mòn.

Ba lỗi này có chung một gốc: giơ máy lên chụp ngay theo phản xạ. Dành nửa phút nhìn cảnh, tự hỏi phần nào mình muốn giữ, ánh sáng đang đến từ đâu, có gì để làm thước đo, rồi mới chạm vào màn hình. Nửa phút ấy thường quyết định nhiều hơn mọi thiết lập.

Đo sáng và lấy nét: làm theo thứ tự

Mỗi lần giơ máy lên, làm đúng chuỗi dưới đây. Sau vài lần, tay sẽ tự làm mà không cần nghĩ.

  1. Lau ống kính. Vân tay, hơi sương, giọt mưa trên kính làm cả ảnh mờ như phủ khói; màn hình nhỏ khó thấy, đến khi về mở trên máy tính mới biết.
  2. Giữ máy thẳng. Bật lưới trong cài đặt camera, đặt đường chân trời hay mép núi song song với một đường lưới.
  3. Chạm vào phần ruộng sáng nhất mà bạn muốn rõ. Máy lấy nét và đo sáng tại đó.
  4. Kéo thanh phơi sáng xuống một hai nấc. Dừng lại khi thấy rõ từng đường bờ ở vùng sáng.
  5. Khoá lấy nét và phơi sáng bằng cách chạm giữ, để khi người đi vào khung máy không đổi theo.
  6. Chụp vài tấm, đổi nhẹ khung, rồi xem lại phóng to trước khi rời chỗ.

Nhiều người bỏ qua bước cuối và về nhà mới thấy tấm đẹp nhất bị rung. Ở lại thêm một phút để xem lại thì đỡ tiếc hơn nhiều.

Nếu máy có chế độ chụp định dạng thô, bạn có thể bật cho những cảnh khó như ruộng nước lúc bình minh, nơi trời và mặt ruộng chênh sáng nhiều. Còn với cảnh thường, chế độ mặc định đã đủ, không cần bận tâm.

Bố cục cho những đường cong bậc thang

Thứ làm ruộng bậc thang khác mọi cánh đồng là đường cong của bờ. Trong ảnh, nên cho những đường cong ấy chảy chéo từ một góc khung sang góc kia, hoặc uốn thành hình chữ S từ gần ra xa. Đường cong cắt ngang khung một cách thẳng thớm thì ảnh bị cứng.

Chụp dọc khi sườn đồi dốc và cao: các bậc xếp chồng từ đáy khung lên đỉnh, mắt người xem leo theo. Chụp ngang khi thung lũng rộng và các sườn uốn quanh. Thử cả hai ở mỗi chỗ đứng, chỉ tốn vài giây.

Bầu trời chỉ nên có trong khung khi nó có gì đó: mây đẹp, ráng hồng, sương bò qua núi. Trời trắng xám thì bỏ hẳn, để ruộng chiếm cả khung, nhìn sẽ dày hơn. Với ruộng nước, ngược lại, bầu trời phản chiếu trong ruộng là nhân vật chính, nên giữ một dải trời thật ở trên để người xem hiểu mặt ruộng đang soi cái gì.

Tiền cảnh giúp ảnh có chiều sâu: một khóm lúa ở bờ, một hàng rào tre, một mái nhà sàn ở góc. Hạ điện thoại xuống thấp sát tiền cảnh, để nó mờ nhẹ, phía sau là các bậc ruộng nét. Không cần vào ruộng để có tiền cảnh; bờ chính và lối mòn có đủ.

Người nhỏ trong khung: bao nhiêu, đứng đâu, áo màu gì

Người trong ảnh phong cảnh ruộng bậc thang nên nhỏ, chừng một phần mười đến một phần tám chiều cao khung, đủ để nhận ra là người mà không chiếm mất cảnh. Đặt họ ở một phần ba khung, trên đường cong của bờ hoặc lối mòn, nhìn về phía ruộng. Người quay lưng hay nghiêng thường đẹp hơn người nhìn thẳng vào máy.

Màu áo nên tương phản với ruộng. Trên nền lúa chín vàng, áo đỏ, xanh đậm hay đen nổi rõ. Trên nền lúa xanh non, áo trắng, cam, đỏ. Trên ruộng nước phản chiếu trời hồng, áo xanh lá đậm hay xanh coban đứng tách ra. Tránh áo vàng nhạt giữa lúa chín, nhìn như tan vào ruộng.

Người đứng trên bờ chính, lối mòn, chỗ đất bằng, không đứng trên bờ phụ, không đứng sát mép bờ cao, không đứng mép đường đèo để "lấy cả vực vào khung". Người trong ảnh là bạn đồng hành của bạn; an toàn của họ quan trọng hơn góc chụp.

Nếu muốn có người dân trong ảnh, chụp từ xa khi họ chỉ là một chấm nhỏ đang làm ruộng, không rõ mặt. Muốn chụp gần thì hỏi trước. Đừng đứng chờ người ta đi vào đúng vị trí đẹp rồi giơ máy như đang săn.

Mỗi pha của ruộng một cách chụp

Không có một công thức cho mọi mùa. Bảng dưới gom những điều chỉnh nhỏ cho từng pha.

PhaChú ý khi đo sángBố cục hay hợp
Nước đổ, ruộng gươngĐo sáng vào trời phản chiếu trong ruộng, giảm sáng để bờ thành nét tốiChụp dọc, các mảnh gương xếp từ gần ra xa
Vừa cấyNhư ruộng nước, nhưng lấy nét vào hàng mạ gầnNgười cấy nhỏ giữa mặt nước, bóng in xuống
Lúa xanh nonĐo sáng vào phần lúa sáng, tránh trời trắngMái nhà sàn ở góc, sườn xanh chiếm phần lớn khung
Lúa chínĐo sáng vào vùng vàng sáng nhất, giảm một hai nấcĐường cong chéo khung, người áo tối màu trên bờ
Đang gặtChụp liên tiếp, ngược sáng nhẹ cho bụi lúa lấp lánhNgười làm việc nhỏ, ruộng vàng xen thửa trơ rạ

Mẹo chung cho cả bảng: chụp trong giờ nắng xiên. Mọi điều chỉnh trên đều dễ hơn nhiều khi ánh sáng đã đẹp sẵn.

Nếu có dịp đi nhiều mùa, đứng lại đúng một chỗ và chụp cùng một khung mỗi lần. Đặt các tấm cạnh nhau, bạn sẽ có một chuỗi kể trọn năm của một sườn đồi, từ gương nước đến lúa vàng, thứ mà không tấm ảnh đơn lẻ nào làm được.

Chụp lúc sương, lúc tối và lúc mưa

Những lúc ánh sáng khó cũng là lúc cảnh lạ nhất. Điện thoại vẫn làm được, chỉ cần vài điều.

  • Trước bình minh: bật chế độ ảnh đêm, tựa máy vào cột rào, tảng đá hay một chân đế nhỏ, giữ yên trong vài giây máy đếm.
  • Có sương trong thung: đo sáng vào phần sương sáng, giảm phơi sáng, các mái nhà và bậc ruộng sẽ hiện ra từng lớp.
  • Mưa lất phất: lau kính trước mỗi lần chụp, che máy bằng tay hay vành mũ, chụp từ dưới mái hiên.
  • Sau mưa: mây bò thấp, lúa ướt lấp lánh; chụp nhanh vì cảnh chỉ kéo dài chừng nửa giờ.
  • Khi trời tối hẳn: cất máy, về. Đường đèo và bờ ruộng trong tối không đáng đánh đổi lấy một tấm ảnh.
  • Đèn pin: chỉ để soi đường, không chiếu vào nhà người dân hay rọi bừa vào ruộng cho "có ánh sáng".

Nếu máy có chế độ chụp nhiều khung ghép lại cho vùng sáng tối, cứ để máy tự làm; đừng bật thêm đèn flash, nó chỉ chiếu sáng được vài mét phía trước và làm phần còn lại tối đen. Pin cũng hao nhanh khi trời lạnh và màn hình bật liên tục, nên giữ máy trong túi áo sát người giữa các lần chụp.

Chỉnh nhẹ, và những thứ không cần

Khi chỉnh, bắt đầu bằng việc làm thẳng ảnh và cắt bớt phần thừa. Sau đó kéo nhẹ vùng sáng xuống để thấy lại chi tiết lúa, kéo nhẹ vùng tối lên cho bờ ruộng không đen kịt. Tăng một chút tương phản nếu ảnh hơi phẳng. Dừng ở đó.

Không đẩy độ bão hoà. Lúa chín thật đã vàng, đẩy thêm thì thành màu cam bóng như nhựa; lúa xanh đẩy thêm thì thành xanh cỏ giả. Không dùng bộ lọc làm trời tím, mây hồng khi trời thật không như thế. Người xem đã thấy quá nhiều ảnh ruộng rực rỡ; một tấm màu thật lại khiến họ dừng lại lâu hơn.

Những thứ không cần: không cần ống kính gắn thêm, không cần thiết bị bay. Ruộng bậc thang ở nhiều nơi có người ở, có quy định riêng về bay chụp, và tiếng động cơ trên đầu làm người làm ruộng khó chịu. Điện thoại trong tay bạn đủ cho một chuyến đi.

Cuối cùng, chụp xong thì đứng xem thêm một lúc. Có những thứ không vào được ảnh: mùi lúa, gió lùa qua sườn, tiếng gọi nhau từ bên kia thung lũng. Nhớ chúng cũng là một cách giữ lại khoảnh khắc.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao ảnh lúa chín chụp bằng điện thoại hay bị cháy màu?

Vì máy đo sáng theo cả khung, thấy nhiều vùng tối nên tăng sáng, làm phần lúa vàng bị trắng. Chạm vào phần lúa sáng nhất để đo sáng tại đó rồi kéo phơi sáng xuống một hai nấc là đỡ ngay.

Nên chụp ruộng bậc thang dọc hay ngang?

Chụp dọc khi sườn đồi dốc và cao để các bậc xếp chồng lên nhau, chụp ngang khi thung lũng rộng với nhiều sườn uốn quanh. Ở mỗi chỗ đứng, thử cả hai rồi chọn.

Người trong ảnh ruộng bậc thang nên lớn cỡ nào?

Chừng một phần mười đến một phần tám chiều cao khung là vừa, đủ nhận ra là người mà không lấn cảnh. Đặt người ở một phần ba khung, trên bờ chính hay lối mòn, nhìn về phía ruộng.

Chụp ruộng nước lúc bình minh bằng điện thoại thế nào?

Bật chế độ ảnh đêm khi trời còn tối, tựa máy vào chỗ chắc chắn. Đo sáng vào vùng trời phản chiếu trong ruộng và giảm phơi sáng để các bờ thành những nét tối rõ ràng.

Có cần chỉnh màu nhiều cho ảnh lúa chín không?

Không cần, chỉ nên làm thẳng ảnh, kéo nhẹ vùng sáng và vùng tối, thêm chút tương phản. Đẩy độ bão hoà làm lúa thành màu cam giả và mất các sắc độ khác nhau giữa các thửa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138