CanhTuong.comCảnh Tượng
Lịch cảnh tượng và chuẩn bị chuyến ngắm

Đi đèo mùa mưa và mùa sương: lái xe máy, ô tô qua đèo khi đi săn cảnh

Lái xe máy, ô tô qua đèo khi trời mưa hoặc sương mù dày: tốc độ, đèn, phanh, khúc cua, chỗ dừng ngắm an toàn, và lúc nào nên đỗ xe chờ thay vì cố đi tiếp.

Hairpin bends of a highland pass swallowed by drifting fog after rain, a parked motorbike on a wide gravel pullout, one small rider in an orange jacket waiting, side view

Đi đèo mùa mưa và mùa sương an toàn gói trong mấy việc: chỉ đi ban ngày, giảm tốc tới mức dừng được trong khoảng đường bạn nhìn thấy, bật đèn chiếu gần (không bật pha) khi sương dày, xuống dốc bằng số thấp và phanh nhả từng nhịp, không vượt ở khúc cua khuất, và chỉ dừng ngắm cảnh ở chỗ rộng, khuất khỏi làn xe. Khi tầm nhìn còn vài chục mét hoặc mưa nặng hạt kèm đất đá trên mặt đường, đỗ xe chờ ở nơi an toàn là quyết định đúng, không phải nhát.

Nhiều khoảnh khắc đẹp nhất ở vùng núi lại nằm sau một con đèo: ruộng bậc thang mùa lúa, biển mây, thung lũng hoa. Người đi ngắm thường lên đèo lúc trời chưa sáng hoặc giữa mùa mưa, đúng hai thời điểm khó lái nhất. Bài này không bàn chuyện đọc tin thiên tai (đó là việc làm trước khi đi), mà nói chuyện tay lái: làm gì trên chính con đường khi trời bắt đầu mù và trơn.

Sương trên đèo khác sương ở phố thế nào

Sương ở phố mờ đều, đèn đường còn giúp bạn thấy mép đường. Sương trên đèo thì đến theo từng đám: vừa ra khỏi khúc cua trời còn trong, mười giây sau xe chui vào một bức tường trắng, tầm nhìn tụt từ vài trăm mét xuống còn vài chục mét. Mây trôi qua sống đèo nhanh, nên tình trạng đổi liên tục. Người quen đi đèo không lái theo đoạn trước mắt, mà lái theo đoạn tệ nhất có thể đang chờ ở khúc cua sau.

Mùa sương dày ở các đèo phía Bắc thường rơi vào cuối thu, mùa đông và đầu xuân, khi không khí ẩm gặp lạnh. Mưa phùn đi kèm làm mặt đường ướt mà không trôi bùn, nên trơn như có lớp dầu mỏng, nhất là trên vạch sơn kẻ đường và nắp cống. Mùa hè thì ngược lại: mưa rào to, nước chảy thành dòng trên mặt đường, cuốn theo sỏi đá từ taluy xuống.

Một điều người mới hay bất ngờ: trên đèo, trời ở chân dốc và trên đỉnh có thể khác hẳn nhau. Dưới thung lũng nắng nhẹ, lên lưng chừng đã mưa sương, lên đỉnh gió lùa lạnh buốt. Mặc và chuẩn bị theo cái đỉnh, không theo cái chân dốc nơi bạn xuất phát.

Năm việc với tay lái khi sương mù dày

Giảm tốc tới mức dừng được trong tầm nhìn. Nếu chỉ thấy khoảng ba mươi mét phía trước, bạn phải đi đủ chậm để phanh dừng trong ba mươi mét đó, trên mặt đường ướt. Với xe máy, đó thường là tốc độ của người đi xe đạp. Chậm như vậy nghe phi lý, nhưng một con trâu, một tảng đá hay một xe tải đang chết máy hiện ra trong sương sẽ không cho bạn thêm mét nào.

Đèn chiếu gần, không bật pha. Đèn pha chiếu thẳng vào sương bị hắt ngược lại thành một màn trắng loá, càng khó nhìn hơn. Đèn chiếu gần soi xuống mặt đường, giúp bạn thấy vạch kẻ và mép đường. Xe có đèn sương mù thì bật. Bật cả đèn hậu để xe phía sau thấy bạn.

Bám theo vạch mép phải, không bám đèn hậu xe trước. Bám sát đèn hậu xe trước tưởng an toàn, nhưng xe đó phanh gấp là bạn đâm vào. Giữ khoảng cách gấp đôi bình thường, nhìn vạch sơn mép đường bên phải và cọc tiêu để định hướng.

Dùng còi trước khúc cua khuất. Bấm một tiếng còi ngắn trước những khúc cua gắt không nhìn thấy đầu bên kia. Trên đèo, đó là cách nói chuyện duy nhất với xe đang lên phía đối diện.

Không vượt, không dừng giữa làn. Không vượt khi không thấy rõ đoạn đường phía trước. Muốn dừng vì sương quá dày thì tìm chỗ rộng ngoài làn đường, bật đèn khẩn cấp, không dừng ngay trên mặt đường, càng không dừng ở khúc cua.

Xuống dốc khi trời mưa: phanh thế nào để không mất lái

Xuống dốc dài trong mưa là lúc nhiều người gặp nạn nhất, vì phanh nóng, đường trơn và người lái đã mỏi. Làm theo thứ tự này.

  1. Về số thấp từ trên đỉnh, trước khi xe trôi nhanh. Xe máy số về số hai hoặc số một; xe tay ga thì nhả ga sớm, phanh nhẹ đều; ô tô số sàn về số thấp, số tự động chuyển chế độ số thấp nếu có.
  2. Dùng động cơ hãm là chính, phanh là phụ. Phanh nhả từng nhịp, không bóp giữ liên tục suốt con dốc, vì phanh nóng sẽ ăn kém dần.
  3. Phanh trước khi vào cua, không phanh trong cua. Vào cua với tốc độ đã giảm, giữ ga hoặc giữ số đều qua cua. Phanh gấp khi xe đang nghiêng là cách nhanh nhất để trượt bánh.
  4. Tránh vạch sơn, nắp cống, vệt dầu, lớp sỏi. Khi đường ướt, những chỗ này trơn hơn hẳn mặt nhựa. Nhìn thấy cầu vồng loang trên mặt đường là có dầu.
  5. Nghỉ giữa dốc dài. Gặp chỗ đỗ rộng thì dừng vài phút cho phanh nguội, cho tay bớt mỏi. Ngửi thấy mùi khét từ bánh xe là phanh đã quá nóng.

Với xe máy, hai bánh có phanh trước và phanh sau; trên đường ướt, dùng cả hai, nhẹ nhàng, phanh sau trước một nhịp. Đừng chỉ bóp phanh trước khi đang xuống dốc mà xe còn nghiêng.

Mưa rào mùa hè: nước chảy trên mặt đường và đá lăn

Mùa hè ở vùng núi phía Bắc, nhất là chiều muộn, hay có những trận mưa rào đổ xuống rất nhanh. Trong vài phút, mặt đường đèo thành một dòng nước nông chảy dọc theo rãnh, cuốn theo sỏi, cát và cành cây nhỏ từ taluy. Xe máy đi qua lớp sỏi trôi trên mặt nhựa ướt giống như đi trên bi; bánh trước chỉ cần lệch một chút là trượt.

Gặp mưa rào nặng hạt, việc đầu tiên là tìm chỗ trú an toàn: hiên quán, mái nhà dân ven đường, bãi đỗ rộng xa vách đá. Không trú dưới gầm cầu nhỏ có suối chảy qua, không trú dưới vách đá dựng hay dưới tán cây đơn độc khi có sấm sét. Phần lớn mưa rào mùa hè chỉ kéo dài nửa giờ đến một giờ. Chờ cho mưa ngớt, cho nước trên mặt đường rút bớt rồi mới đi, và đi chậm hơn lúc lên vì sỏi đá vẫn còn rải trên đường.

Hình dung anh B chở bạn đi ngắm ruộng bậc thang chiều tháng sáu. Đang xuống dốc thì mưa đổ, anh cố chạy thêm vài cây số cho tới chỗ quán quen. Ở một khúc cua, bánh xe cán lên vệt đất đỏ trôi từ taluy xuống, xe trượt ngang. May cả hai chỉ trầy xước. Lần sau anh dừng ở mái hiên đầu tiên gặp được, chờ hai mươi phút, uống cốc trà, rồi đi tiếp khi đường đã ráo hơn.

Dừng ngắm cảnh trên đèo: chọn chỗ nào, đứng đâu

Chính những lúc trên đèo đẹp nhất, mây bò qua thung lũng hay ruộng bậc thang hiện ra sau màn mưa, lại là lúc người ta muốn dừng xe ngay. Dừng sai chỗ là nguy hiểm cho cả mình lẫn xe khác. Chỗ dừng tốt là bãi đỗ ven đèo, khoảng lề rộng có sỏi, sân của một quán nước, nơi xe của bạn nằm hẳn ngoài làn đường và xe khác nhìn thấy bạn từ xa ở cả hai chiều.

Khi đã dừng, đứng phía trong, sát vách núi hoặc lùi về giữa bãi đỗ, không đứng ra mép ta luy âm phía vực để lấy góc rộng. Mép đường đèo sau mưa có thể bị khoét rỗng bên dưới mà nhìn trên mặt vẫn nguyên. Đừng ngồi lên lan can, cọc tiêu. Không đứng ngay dưới vách đá đang rỉ nước, nơi đá có thể rơi.

Thời gian dừng cũng là thời gian xem trời. Nếu mây đen dồn từ phía đỉnh, gió đổi mạnh, mưa nặng hạt dần, thì tranh thủ đi khi đường còn nhìn rõ, chứ không nán thêm cho trọn tấm ảnh.

Trang bị cho người và xe trước khi lên đèo mùa mưa sương

Phần lớn sự cố trên đèo có thể giảm bớt từ bãi đỗ trước khi đi, bằng mấy việc kiểm tra mất mười phút.

  • Lốp còn gai, áp suất đúng; lốp mòn trơn trên đường ướt mất bám rất nhanh.
  • Phanh thử chắc tay, má phanh không quá mòn, dầu phanh đủ.
  • Đèn trước, đèn hậu, đèn xi nhan và đèn khẩn cấp đều sáng.
  • Áo mưa bộ màu sáng, có phản quang; áo cam, vàng, trắng dễ thấy trong sương hơn hẳn áo đen.
  • Mũ bảo hiểm có kính chắn và một khăn mềm lau kính; kính mờ hơi nước thì mở hé cho thoáng.
  • Găng tay chống trượt, vì tay lạnh tê sẽ bóp phanh, vào ga kém chính xác.
  • Đi theo nhóm, giữ khoảng cách và thống nhất điểm chờ nhau, không đuổi theo nhau trong sương.

Xe ô tô thì thêm: nước rửa kính đầy, cần gạt mưa còn tốt, bật sấy kính trước khi kính mờ. Mở hé cửa sổ một chút cũng giúp kính bớt đọng hơi.

Làm dở và làm được trên đèo mùa mưa sương

Mấy thói quen dưới đây người đi lâu năm đều từng làm dở một lần trước khi đổi.

Làm dởLàm được
Lên đèo lúc ba bốn giờ sáng cho kịp bình minh ở đỉnhNghỉ lại gần điểm ngắm từ chiều hôm trước, sáng chỉ đi đoạn ngắn
Bật đèn pha trong sương cho "sáng hơn"Bật đèn chiếu gần và đèn sương mù, giảm tốc
Đi bám đuôi xe tải để có đèn dẫn đườngGiữ khoảng cách gấp đôi, nhìn vạch mép phải
Đứng ra mép vực chụp mâyĐứng phía trong bãi đỗ, dùng góc từ chỗ an toàn
Cố đi tiếp vì "sắp tới rồi"Dừng ở chỗ rộng chờ sương mỏng đi, thường chỉ mất mười mười lăm phút
Mặc áo mưa tối màu, không phản quangÁo sáng màu, có phản quang, bật đèn hậu cả ban ngày

Cái không cần làm: không cần ga mạnh để "thoát" khỏi đám sương; nó trôi nhanh hơn bạn chạy. Chụp sương bằng điện thoại thì đợi đứng hẳn ở bãi đỗ, chạm lấy nét vào cột mốc hay hàng cây gần, kéo phơi sáng xuống để giữ chi tiết trong làn trắng, đặt chiếc xe và người nhỏ ở một góc khung để thấy con đèo dài và sâu đến đâu. Gặp nạn thì gọi 112 hoặc 115 và nói rõ đang ở km nào, gần mốc gì.

Câu hỏi thường gặp

Đi đèo trong sương mù nên bật đèn gì?

Bật đèn chiếu gần, đèn sương mù nếu xe có, và đèn hậu. Không bật đèn pha vì ánh sáng hắt vào sương thành màn trắng loá, khiến bạn càng khó nhìn mặt đường và vạch kẻ.

Xuống dốc đèo trời mưa phanh thế nào cho an toàn?

Về số thấp từ trên đỉnh, dùng động cơ hãm là chính, phanh nhả từng nhịp chứ không bóp giữ liên tục. Phanh trước khi vào cua, không phanh trong cua, và tránh vạch sơn, nắp cống, vệt dầu vì trơn hơn mặt nhựa.

Sương quá dày thì có nên dừng xe không?

Nên, nếu tầm nhìn chỉ còn vài chục mét. Tìm chỗ rộng ngoài làn đường, bật đèn khẩn cấp và chờ; sương trên đèo thường trôi đi sau mười đến mười lăm phút. Không dừng giữa làn hay ở khúc cua.

Có nên lên đèo lúc nửa đêm để kịp ngắm bình minh trên đỉnh?

Không nên. Đi đèo trong tối và sương là kiểu đi dễ gặp nạn nhất, khi người đã buồn ngủ. Nghỉ lại gần điểm ngắm từ chiều hôm trước, sáng chỉ đi đoạn ngắn còn lại.

Dừng chụp ảnh trên đèo ở đâu cho an toàn?

Ở bãi đỗ, khoảng lề rộng có sỏi hay sân quán, nơi xe nằm hẳn ngoài làn đường. Đứng phía trong, xa mép vực và xa vách đá đang rỉ nước; mép đường sau mưa có thể bị khoét rỗng bên dưới.

Áo mưa nào hợp khi đi xe máy qua đèo?

Áo mưa bộ hai mảnh, màu sáng, có phản quang. Áo cánh dơi dễ bị gió lật và cuốn vào bánh xe, còn áo tối màu khiến xe khác khó thấy bạn trong sương và mưa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138