Một chuyến ngắm cảnh lúc trời còn tối, dù là đón bình minh, săn mây hay ngắm sao, chỉ cần một balo nhỏ với sáu nhóm đồ: đèn đội đầu có chế độ ánh đỏ, áo ấm nhiều lớp và áo khoác chắn gió, nước ấm cùng đồ ăn nhẹ, một tấm lót ngồi cách nhiệt, sạc dự phòng giữ trong túi áo, và một bộ cứu thương nhỏ cùng áo mưa mỏng. Mọi thứ khác đều là tuỳ chọn. Mang ít mà đúng thì đi bộ trong tối nhẹ nhàng, đứng chờ lâu không khổ.
Bài này sắp đồ theo thứ tự bạn sẽ cần trong một buổi: lúc rời chỗ nghỉ trong tối, lúc đi bộ lên, lúc ngồi chờ, lúc khoảnh khắc tới, và lúc về. Kèm theo là những món người mới hay mang mà gần như không dùng tới, và những món nhỏ chỉ người ngồi chờ cảnh nhiều lần mới nghĩ ra.
Vì sao buổi tối và rạng sáng cần đồ riêng
Ra đi lúc trời còn tối có ba khó khăn mà đi ban ngày không có. Thứ nhất là không nhìn thấy đường, nên mắt cá chân và đầu gối gánh mọi sai lầm. Thứ hai là lạnh, lạnh nhất trong ngày rơi vào khoảng ngay trước khi mặt trời lên, đúng lúc bạn đứng yên chờ. Thứ ba là thời gian chờ dài hơn bạn tưởng: đến sớm bốn mươi phút, ở lại sau bình minh nửa tiếng, cộng đi bộ là gần hai tiếng ngoài trời. Thêm vào đó là cái buồn ngủ: dậy lúc bốn giờ, đầu óc chưa tỉnh hẳn, tay chân lóng ngóng, dễ quên đồ và dễ bước hụt. Chuẩn bị balo từ tối hôm trước, để sẵn cạnh cửa, là cách đơn giản nhất để sáng hôm sau không phải nghĩ.
Với đêm sao thì ngược lại, bạn ngồi yên hai ba tiếng trong sương đêm. Sương đọng lên mọi thứ: áo khoác, tấm lót, ống kính điện thoại. Mặt đất hút hơi ấm của người ngồi lên nó nhanh hơn không khí. Ai từng ngồi bệt trên bãi cỏ ngắm mưa sao băng đều nhớ cảm giác lạnh từ dưới lên sau nửa giờ, rồi đứng dậy thì cả lưng ướt.
Vì vậy danh sách đồ đi tối không phải danh sách đi chơi bình thường thêm cái đèn. Nó được nghĩ quanh hai việc: thấy đường mà không phá bóng tối của người khác, và giữ ấm khi đứng yên lâu.
Danh sách theo thứ tự cần dùng
Xếp đồ vào balo theo thứ tự ngược lại: món dùng sau cùng để dưới đáy, món cần ngay để trên cùng hoặc trong túi áo.
| Lúc nào | Món đồ | Ghi chú của người hay đi |
|---|---|---|
| Rời chỗ nghỉ | Đèn đội đầu có ánh đỏ, pin đầy; điện thoại sạc đầy | Thử đèn tối hôm trước; đèn đội đầu để hai tay rảnh |
| Đi bộ trong tối | Giày đế bám, gậy chống nếu dốc, áo khoác mở khoá | Đi bộ thì nóng, mở bớt áo để không đổ mồ hôi |
| Đến nơi, ngồi chờ | Lớp áo ấm thêm, mũ len, găng tay, tấm lót cách nhiệt | Mặc thêm ngay khi dừng, trước khi thấy lạnh |
| Trong lúc chờ | Bình giữ nhiệt nước ấm, đồ ăn nhẹ không gây tiếng ồn | Một ngụm nước ấm lúc trời lạnh nhất đáng giá hơn mọi thứ |
| Khoảnh khắc tới | Điện thoại lấy ra từ túi áo trong, giá kẹp nhỏ | Pin giữ ấm sát người thì không tụt khi bạn cần nhất |
| Lúc về | Túi rác, khăn lau, áo mưa mỏng | Gom rác kể cả vỏ kẹo nhỏ; mây có thể chuyển mưa |
Một mẹo nhỏ: mỗi nhóm đồ cho vào một túi vải khác màu. Trong tối, tìm "túi xanh có găng tay" dễ hơn lục cả balo bằng đèn đội đầu, và đỡ làm phiền người ngồi cạnh.
Ba kiểu buổi, ba cách xếp balo
Cùng là đi lúc trời tối, nhưng mỗi kiểu khoảnh khắc đòi chuẩn bị nặng nhẹ khác nhau. Dưới đây là ba kiểu buổi phổ biến, kèm món cần thêm hoặc bớt so với danh sách chung.
- Đón bình minh trên một quả đồi gần chỗ nghỉ. Đi bộ hai ba mươi phút, đứng chờ khoảng một tiếng. Thêm một lớp áo ấm, bớt đồ ăn (về ăn sáng), tấm lót có thể bỏ nếu đứng là chính. Quan trọng nhất là đèn và giày.
- Săn biển mây trên đỉnh núi hoặc trên đèo. Gió lộng, nhiệt độ có thể thấp hơn dưới thung nhiều độ, đứng chờ có khi tới hai tiếng vì mây lên xuống thất thường. Thêm áo khoác chắn gió thật kín, mũ trùm tai, găng tay dày, nước ấm nhiều hơn. Áo mưa mỏng là bắt buộc vì sương mây làm ướt áo như mưa phùn.
- Ngồi ngắm sao, chờ mưa sao băng. Ngồi hoặc nằm yên hai ba tiếng, thường sau nửa đêm. Thêm tấm lót cách nhiệt to hơn, chăn mỏng hoặc túi ngủ nhẹ để đắp chân, áo khoác chống sương. Đèn ánh đỏ bắt buộc. Đồ ăn chọn loại không có vỏ giòn để khỏi làm ồn.
Đi biển ngắm bình minh thì ngược lại: ít lạnh, nhưng gió có muối và cát. Bọc điện thoại trong túi kín, mang dép đế bám thay vì giày kín, và thêm khăn lau tay trước khi cầm máy.
Đèn: cái món quan trọng mà hay dùng sai nhất
Đèn đội đầu tốt hơn đèn pin cầm tay. Hai tay rảnh để vịn đá, cầm gậy, giữ thăng bằng. Đi lên dốc trong tối mà một tay cầm đèn, một tay cầm điện thoại là cách dễ trượt nhất.
Chế độ ánh đỏ để giữ mắt quen tối. Mắt cần khoảng hai mươi phút mới quen bóng tối, và chỉ một lần bị đèn trắng chiếu vào là mất phần lớn công đó. Ánh đỏ yếu đủ để nhìn chân mà không phá mắt mình lẫn người khác. Với đêm sao, đây là món bắt buộc. Đèn không có chế độ đỏ thì dán một lớp giấy bóng kính đỏ, hai ba lớp, lên mặt đèn là dùng được.
Soi xuống chân, không soi ngang. Đến điểm ngắm có người khác, hạ đèn xuống đất, tắt đi khi đã ngồi. Chiếu thẳng vào mặt người đang ngắm sao là cách nhanh nhất để bị ghét.
Màn hình điện thoại cũng là một ngọn đèn. Để độ sáng thấp nhất, bật chế độ tối. Mỗi lần mở màn hình sáng để xem giờ là mắt phải làm quen lại từ đầu.
Mang pin dự phòng cho đèn. Đèn hết pin lúc đang đi xuống là tình huống phải dùng đèn điện thoại, vừa hao pin điện thoại vừa mất một tay.
Giữ ấm khi đứng yên: lớp áo, tấm lót và món ăn
Mặc theo lớp, đừng mặc một chiếc áo thật dày. Lớp trong mỏng, giữ khô; lớp giữa ấm như nỉ, lông cừu, lông vũ mỏng; lớp ngoài chắn gió và sương. Lúc đi bộ lên thì cởi bớt lớp giữa, đến nơi mặc vào ngay. Người mới hay để tới lúc run mới mặc thêm, khi đó cơ thể đã mất nhiệt và rất lâu mới ấm lại.
Tấm lót cách nhiệt là món bị coi nhẹ nhất. Một tấm xốp gấp mỏng, nhẹ như tờ báo, cách bạn khỏi mặt đất lạnh và ướt sương, làm buổi ngồi chờ dễ chịu hẳn. Không có tấm lót thì ngồi lên balo cũng hơn ngồi thẳng xuống cỏ. Một chiếc khăn quàng to làm được ba việc: quàng cổ, đắp chân, lót đầu gối khi quỳ chụp ảnh thấp.
Đồ ăn nên là thứ ăn được bằng một tay, không vỏ giòn kêu sột soạt giữa đêm sao: bánh mì mềm, chuối, xôi nắm, hạt rang trong túi vải. Nước ấm hoặc trà gừng trong bình giữ nhiệt. Rượu thì không: nó làm bạn thấy ấm mà thực ra cơ thể đang mất nhiệt nhanh hơn, lại khiến chân bước kém vững khi đi về trong tối.
Đồ cho điện thoại, và những món mang thừa
Không cần máy ảnh hay túi đồ chụp. Điện thoại cùng vài món nhỏ là đủ cho những tấm ảnh lúc trời tối.
- Giá kẹp điện thoại nhỏ hoặc chân đế mini để chụp chế độ đêm; không có thì tựa máy lên balo, lên tảng đá.
- Sạc dự phòng để trong túi áo trong, dây sạc ngắn để cắm ngay khi máy kêu yếu.
- Khăn mềm lau ống kính, vì sương đêm và hơi thở đọng lên kính làm ảnh mờ.
- Tai nghe một bên nếu muốn nghe nhạc nhỏ, để bên kia vẫn nghe được xung quanh.
Những món người mới hay mang mà gần như không dùng: loa bluetooth (làm phiền người khác và át tiếng của chính buổi sáng), ghế xếp cồng kềnh khi phải đi bộ dốc, đèn lồng, đèn trang trí để chụp ảnh, quá nhiều đồ ăn có bao bì. Mỗi món thừa là thêm sức nặng trên đường dốc tối và thêm một thứ có thể bỏ quên lại trên đỉnh.
An toàn khi đi tối và giữ chỗ ngắm sạch
Đi tối thì đi ít nhất hai người, báo người ở nhà hoặc nơi nghỉ bạn đi đâu, bao giờ về. Đi theo lối mòn đã thấy từ ban ngày; nếu chưa từng đi, chiều hôm trước dành ít phút đi thử đoạn đầu. Không đi sát mép dốc trong tối, và nếu đường lên phải bám vào rễ cây, vách đá thì đó không phải đường để đi lúc trời chưa sáng. Cảm thấy chóng mặt, lạnh run không dứt, hoặc trời chuyển mưa to, sương mù dày thì quay về theo đường cũ. Có người bị thương, gọi 115; lạc đường, gặp nạn, gọi 112.
Lúc về, soi đèn quét lại chỗ mình đã ngồi một lượt. Vỏ kẹo, que xiên, đầu lọc thuốc lá, nắp chai, khăn giấy là những thứ hay bị bỏ quên nhất. Không bẻ cành khô đốt lửa sưởi trên đỉnh đồi, nhiều nơi là đồi cỏ khô dễ cháy lan và cũng là đất chăn thả của người ta. Ngồi trên bãi cỏ của ai, đi ngang ruộng nương của ai thì đi đúng bờ, đóng lại cổng rào nếu có, và nếu gặp chủ thì chào, xin phép. Lần sau bạn quay lại, họ vẫn sẵn lòng chỉ chỗ. Chụp ảnh bằng điện thoại lúc trời tối thì tựa máy lên balo hoặc giá kẹp, bật chế độ đêm, giữ yên vài giây; ảnh có một bóng người nhỏ ngồi trên tấm lót ở rìa khung, quay lưng về phía bạn, thường kể được buổi sáng hơn mười tấm chụp trời trống.
Câu hỏi thường gặp
Đi ngắm bình minh trên núi cần mang những gì?
Đèn đội đầu, áo ấm nhiều lớp và áo khoác chắn gió, mũ len, găng tay, nước ấm trong bình giữ nhiệt, đồ ăn nhẹ, tấm lót cách nhiệt, sạc dự phòng và áo mưa mỏng. Thêm túi rác để mang hết đồ thừa về.
Vì sao nên dùng đèn ánh đỏ khi đi ngắm sao?
Mắt cần khoảng hai mươi phút để quen tối, và đèn trắng chiếu vào là mất gần hết. Ánh đỏ yếu đủ để nhìn đường mà không phá khả năng nhìn tối của bạn và người xung quanh.
Làm sao để điện thoại không hết pin khi trời lạnh?
Giữ điện thoại và sạc dự phòng trong túi áo trong, sát người, chỉ lấy ra khi chụp. Giảm độ sáng màn hình, tắt bớt kết nối không dùng. Nếu máy tắt vì lạnh, ủ ấm lại thường sẽ bật lên được.
Ngồi chờ ngắm sao có cần tấm lót không?
Rất nên có. Mặt đất ban đêm vừa lạnh vừa đọng sương, ngồi bệt nửa giờ là lạnh từ dưới lên và ướt lưng. Một tấm xốp gấp mỏng, nhẹ cách nhiệt tốt; không có thì ngồi lên balo cũng hơn.
Có nên mang loa nhạc khi đi ngắm cảnh sớm không?
Không nên. Loa làm phiền người khác cùng chờ cảnh và át đi tiếng của chính buổi sáng như gió, chim, tiếng gà gáy dưới bản. Nếu muốn nghe nhạc, dùng tai nghe một bên để vẫn nghe được xung quanh.
Uống rượu cho ấm khi đi ngắm cảnh đêm lạnh có được không?
Không nên. Rượu tạo cảm giác ấm nhưng làm cơ thể mất nhiệt nhanh hơn, và khiến bước chân kém vững khi đi về trong tối trên đường dốc. Nước ấm, trà gừng và đồ ăn có năng lượng giữ ấm tốt hơn.