CanhTuong.comCảnh Tượng
Thác nước và sông suối mùa nước lớn

Suối nước trong mùa khô: khi nào đáy vực xanh nhìn thấu đá, ngắm sao cho trọn

Suối và vực nước trong nhất vào giữa mùa khô, sau cả tuần không mưa, nhìn rõ nhất lúc nắng gần đỉnh đầu. Miền Trung trong vào hè, miền Bắc và Tây Nguyên vào mùa khô.

Clear mountain stream over smooth pale boulders at dry season midday, turquoise pool clear to the bottom, a small man in a black t-shirt on a dry rock, high angle

Suối và vực nước trong nhất vào giữa mùa khô của từng vùng, sau ít nhất một tuần không có mưa lớn ở phía thượng nguồn. Ở vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên, đó thường là khoảng tháng mười một đến tháng tư; ở dải núi miền Trung, nơi mùa mưa đến muộn, suối lại trong đẹp vào khoảng tháng tư đến tháng tám. Trong ngày, màu xanh của vực hiện rõ nhất khi nắng gần đỉnh đầu, khoảng mười giờ đến hai giờ chiều, nhìn từ một chỗ cao xuống.

Khoảnh khắc ở đây không phải tiếng gầm của thác mà là sự trong: nhìn qua hai ba mét nước thấy rõ từng viên cuội, bóng của đàn cá in xuống đáy đá. Nó kéo dài cả mùa, nhưng chỉ một trận mưa đầu nguồn là đục cả tuần. Phần dưới nói cách chọn tuần, chọn giờ, đọc dấu hiệu nước sắp đục, ngắm từ đâu, và những điều phải giữ ở suối, nơi vẻ yên tĩnh dễ làm người ta quên rằng nước vẫn có thể lên nhanh.

Vì sao cùng một con suối, có tuần xanh có tuần đục

Suối trong hay đục chủ yếu do lượng đất cát mà nước mang theo. Mùa mưa, mỗi trận mưa rửa đất trên sườn núi xuống suối, nước vàng đục; mùa khô, nguồn nước chủ yếu là nước ngầm rỉ ra từ rừng và khe đá, mang rất ít đất, nên trong. Đáy suối là đá sáng hay cuội trắng thì nước trông xanh ngọc; đáy có nhiều rêu thì xanh lục; vực sâu thì xanh đậm gần như đen ở giữa.

Vì vậy, độ trong không chỉ theo mùa mà theo số ngày kể từ trận mưa gần nhất. Giữa mùa khô mà có một trận mưa trái mùa ở thượng nguồn, suối có thể đục lại hai ba ngày rồi mới trong. Ngược lại, cuối mùa mưa mà nắng liền hai tuần thì nhiều suối đã trong veo.

Một điều ít ai nói: đầu mùa khô suối trong nhưng còn đầy, nước chảy mạnh qua các ghềnh; giữa và cuối mùa khô suối gầy, nhiều vực thành những vũng lặng, màu đậm và yên hơn. Người thích tiếng nước chảy chọn đầu mùa; người thích những vũng xanh lặng như gương chọn cuối mùa.

Mỗi vùng trong vào khoảng nào

Mùa khô ở Việt Nam không trùng nhau giữa các miền, nên cùng một tháng, có nơi suối trong veo, có nơi đang lũ. Mốc dưới đây là "thường vào khoảng".

VùngSuối trong thường vào khoảngGhi chú
Vùng núi phía BắcTháng mười một đến tháng tưMùa đông nước rất lạnh, hợp ngắm hơn là xuống nước; cuối xuân ấm dần, suối trong và cây ra lá non
Tây NguyênTháng mười hai đến tháng tưGiữa mùa khô nhiều suối nhỏ cạn; suối có rừng đầu nguồn giữ nước lâu hơn
Dải núi miền TrungTháng tư đến tháng támMùa khô ở đây rơi vào hè, đúng lúc nắng nóng; từ khoảng tháng chín vào mùa mưa bão
Núi ven biển Nam Trung BộKhoảng đầu năm đến giữa nămNhiều suối nhỏ cạn vào cuối mùa khô; hỏi trước nếu đi xa

Điều này cho bạn một lựa chọn thú vị: tháng sáu, khi suối miền Bắc và Tây Nguyên đã đục vì mùa mưa, thì suối ở dải núi miền Trung đang trong nhất. Tháng một, khi miền Trung còn mưa dầm, thì suối Tây Nguyên đã xanh.

Dấu hiệu nước đang trong và dấu hiệu sắp đục

Đã hơn một tuần không có mưa lớn ở phía thượng nguồn. Xem lại thời tiết những ngày trước ở vùng núi phía trên suối, không chỉ ở chỗ bạn ở. Mưa trên núi mà ở dưới nắng thì suối vẫn đục.

Nhìn được đáy ở chỗ nước nông ngay từ bờ. Đến nơi, nhìn chỗ nước sâu ngang gối gần bờ. Thấy rõ viên cuội và rêu đáy là hôm nay nước đẹp; mờ như sữa loãng thì vực sâu cũng sẽ không xanh.

Mép nước có vệt bùn mới, cỏ rạp về một phía. Đó là dấu nước vừa lên rồi rút trong vài ngày qua. Suối sẽ cần thêm vài ngày nữa để trong lại, và cho thấy nước ở đây lên được tới đâu.

Mây đen trên đỉnh núi phía thượng nguồn buổi chiều. Ngay cả giữa mùa khô vẫn có giông trái mùa. Mây tụ ở phía đầu suối là dấu hiệu nên rời lòng suối, kể cả khi chỗ bạn đứng trời vẫn nắng.

Nước đổi màu hoặc có lá, bọt trôi nhiều bất thường. Nước đang trong bỗng hơi đục, kèm lá cây trôi nhiều, là nước đầu nguồn đang về. Lên bờ cao ngay, không chờ xem.

Ngắm từ đâu, giờ nào để thấy màu vực

Màu xanh của vực là ánh sáng chiếu xuống đáy rồi dội lên. Vì vậy nắng càng gần đỉnh đầu thì càng xuyên sâu, đáy càng sáng, màu càng rõ; nắng xiên buổi sáng sớm và chiều muộn thì mặt nước phản chiếu trời và rừng, nhìn vào chỉ thấy mặt gương tối. Khung đẹp thường là khoảng mười giờ đến hai giờ chiều, ngược hẳn với giờ săn cầu vồng ở thác.

Chỗ đứng hay nhất là một tảng đá cao hay một khúc đường mòn trên bờ nhìn xuống vực, góc càng dốc càng ít phản chiếu. Đứng ngang mặt nước thì chỉ thấy bóng trời. Kính râm loại phân cực ở đây lại có ích: nó cắt bớt ánh phản chiếu trên mặt nước, giúp mắt nhìn thấu xuống đáy rõ hơn.

Ở lại bao lâu tuỳ bạn, nhưng nên có ít nhất một khoảng ngồi yên mười lăm hai mươi phút. Cá trong vực nhát, phải ngồi yên một lúc chúng mới bơi ra chỗ sáng; mặt nước cũng phải lặng gió mới thấy hết đáy. Những ai đến, chụp vài tấm rồi đi thường không thấy được cảnh đàn cá lượn trên nền cuội.

Nếu suối dài, đi ngược dòng theo lối mòn trên bờ, đừng đi giữa lòng suối. Mỗi khúc có một màu khác: chỗ ghềnh nước sủi trắng, chỗ vực lặng xanh đậm, chỗ bãi cạn vàng nhạt màu cát. Thường chỉ cần đi thêm vài trăm mét lên phía trên chỗ đông người là gặp một vực vắng, nước lặng hơn và trong hơn, vì chưa ai lội xuống khuấy đáy.

An toàn ở vực nước trong

Nước trong đánh lừa mắt về độ sâu. Vực nhìn như sâu ngang ngực thường sâu gấp rưỡi, gấp đôi, vì ánh sáng khúc xạ làm đáy trông gần hơn. Nhiều vực có hố sâu đột ngột, đá ngầm, hoặc hang ngầm dưới tảng đá lớn. Nếu không phải bơi giỏi, không xuống nước sâu quá ngực; người đi cùng trẻ nhỏ phải có một người lớn chỉ làm một việc là nhìn trẻ.

Nước suối mùa khô ở vùng cao lạnh, xuống đột ngột dễ bị chuột rút, hụt hơi. Không nhảy từ đá cao xuống vực, kể cả khi thấy người khác làm: một hòn đá ngầm hay một khúc gỗ mắc dưới đáy là đủ gây chấn thương nặng. Nơi có biển cấm tắm thì không xuống. Đá ven suối mùa khô có những mảng rêu mỏng ở chỗ ẩm, trơn như mặt kính.

Mùa khô không có nghĩa là không có lũ. Một trận giông trên núi có thể làm suối nhỏ dâng nhanh trong vài chục phút. Dấu hiệu nước đục, lá trôi, tiếng ầm từ phía trên là lên bờ ngay, lên chỗ cao, không lội qua dòng để về phía bờ có đồ. Gặp nạn, gọi 112 hoặc 115.

Làm dở và làm được khi đi ngắm suối trong

Phần lớn những buổi đi suối hụt hoặc gặp chuyện đều rơi vào vài lỗi giống nhau.

Làm dởLàm được
Đi ngay sau trận mưa vì nghĩ suối sẽ đầy và đẹpChờ ít nhất một tuần nắng; suối đẹp nhờ trong chứ không nhờ đầy
Đến sáng sớm hoặc chiều muộn, chỉ thấy mặt nước tốiĐến khoảng giữa ngày, đứng cao nhìn xuống để thấy đáy
Đứng ngang mặt nước để chụpLên tảng đá cao, hướng máy gần thẳng xuống, chờ gió lặng
Thấy nước trong nên ước lượng vực "chắc chỉ ngang ngực"Coi như vực sâu gấp đôi mắt thấy; không quen bơi thì không xuống
Nhảy từ tảng đá cao xuống vựcXuống nước từ chỗ nông, bước từ từ, có người ở trên bờ
Để đồ ở bãi đá giữa lòng suốiĐể đồ trên bờ cao, chỗ không bị nước lên cuốn

Một chi tiết nhỏ của người hay đi: khi đã ngồi yên trên bờ được một lúc, hãy nhìn bóng của đàn cá chứ đừng nhìn con cá. Ở vực nước trong, bóng cá in trên đáy đá thường rõ hơn chính con cá, và đó là cách dễ nhất để thấy nước trong đến mức nào.

Chuẩn bị, giữ suối sạch và chụp bằng điện thoại

Đi suối mùa khô nhẹ nhàng hơn đi thác mùa mưa, nhưng có vài món và vài thói quen làm khác hẳn buổi đi.

  • Dép quai hậu đế cao su hoặc giày lội nước, vì sẽ phải bước qua những đoạn suối nông và đá rêu.
  • Mũ rộng vành, kem chống nắng, nhiều nước uống. Giờ đẹp nhất để ngắm màu vực là giờ nắng gắt nhất.
  • Áo khoác mỏng nếu là suối vùng cao, vì trong thung và khi người ướt thì lạnh nhanh.
  • Túi rác mang về. Suối trong là suối ít người làm bẩn; một cái vỏ chai trên nền cuội trắng nhìn thấy từ rất xa.
  • Không mang xà phòng, dầu gội xuống suối. Lớp bọt trôi xuống vực làm chết rêu đáy, làm mất chính cái màu xanh mà người ta đến xem.
  • Không xếp đá chặn dòng làm vũng tắm, không bắt cá con, không bẻ cành.

Chụp bằng điện thoại: đứng cao, cầm máy gần như hướng thẳng xuống mặt nước để giảm phản chiếu; chạm vào vùng nước xanh để đo sáng, kéo độ sáng xuống một chút cho màu đậm lại. Đặt một người nhỏ ngồi trên tảng đá khô ở mép vực để thấy nước trong cỡ nào, vì đáy sẽ hiện rõ quanh bóng người. Chờ gió lặng mới chụp; một làn gió nhẹ làm mặt nước gợn là mất đáy. Không cần tăng màu nhiều; nước xanh tự nhiên đã đủ.

Câu hỏi thường gặp

Suối nước trong nhất vào mùa nào?

Giữa mùa khô của từng vùng, sau ít nhất một tuần không có mưa lớn ở thượng nguồn. Vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên thường trong vào khoảng tháng mười một đến tháng tư; dải núi miền Trung trong vào khoảng tháng tư đến tháng tám, vì mùa mưa ở đó đến muộn.

Mấy giờ nhìn vực nước xanh rõ nhất?

Khoảng mười giờ sáng đến hai giờ chiều, khi nắng gần đỉnh đầu chiếu xuyên xuống đáy. Đứng trên cao nhìn xuống với góc càng dốc thì càng ít phản chiếu. Sáng sớm và chiều muộn mặt nước chỉ phản chiếu trời và rừng.

Vì sao vực nước trong lại nguy hiểm?

Vì nước trong làm đáy trông gần hơn thật, vực có thể sâu gấp rưỡi hay gấp đôi mắt thấy. Nhiều vực có hố sâu đột ngột, đá ngầm, nước lạnh dễ gây chuột rút. Không nhảy từ đá cao và không xuống chỗ có biển cấm.

Mùa khô đi suối có bị lũ không?

Ít hơn mùa mưa nhưng vẫn có thể, do giông trái mùa trên núi. Thấy mây đen phía thượng nguồn, nước đổi màu, lá và bọt trôi nhiều hoặc nghe tiếng ầm thì lên bờ cao ngay, không lội qua dòng.

Có nên dùng xà phòng khi tắm suối không?

Không nên. Xà phòng, dầu gội trôi xuống vực làm hại rêu đáy và sinh vật nhỏ, làm nước kém trong theo thời gian. Muốn tắm lại cho sạch thì để về chỗ nghỉ, ở suối chỉ rửa bằng nước.

Chụp màu nước suối bằng điện thoại thế nào?

Đứng cao, hướng máy gần thẳng xuống mặt nước, chạm vào vùng nước xanh để đo sáng và kéo độ sáng xuống nhẹ. Chụp lúc gió lặng, khoảng giữa ngày. Đặt một người nhỏ ngồi ở mép vực để thấy độ trong của nước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138