CanhTuong.comCảnh Tượng
Bình minh và hoàng hôn

Giờ vàng là mấy giờ: nắng xiên và giờ xanh hai đầu ngày ở Việt Nam

Giờ vàng là chừng nửa tiếng sau khi mặt trời mọc và trước khi lặn; giờ xanh là mười lăm đến hai mươi phút trời xanh thẫm ngay trước bình minh và sau hoàng hôn.

Blue hour after dusk over a quiet river bank with moored wooden fishing boats, a man in a black jacket stands still near the water, long shot, deep indigo sky

Ở Việt Nam, giờ vàng thường kéo dài chừng ba mươi đến bốn mươi phút ngay sau khi mặt trời mọc và ngay trước khi mặt trời lặn; giờ xanh ngắn hơn, chừng mười lăm đến hai mươi phút, nằm ở khoảng hai mươi đến bốn mươi phút trước khi mặt trời mọc và hai mươi đến bốn mươi phút sau khi mặt trời lặn. Vì giờ mọc, giờ lặn đổi theo mùa và theo miền, cách chắc nhất là lấy giờ mọc, giờ lặn của đúng ngày rồi đếm ngược, đếm xuôi từ đó.

Hai khoảng giờ này không chỉ dành cho người chụp ảnh. Đó là hai lúc mắt thường thấy cảnh vật khác hẳn ban ngày: lúa có khối, mặt sông như kim loại, mái nhà ngả đỏ, rồi cả bầu trời chuyển sang một màu xanh đậm mà ảnh chụp ban ngày không bao giờ có. Phần dưới đi theo dòng thời gian của một buổi chiều bên sông, rồi lật ngược lại cho buổi sáng.

Dòng thời gian một buổi chiều, tính từ giờ mặt trời lặn

Lấy ví dụ một bờ sông ở đồng bằng, mặt trời lặn lúc năm giờ năm mươi. Các mốc dưới đây là khoảng chung ở vĩ độ nước mình, trời quang; trời nhiều mây thì mọi thứ tối sớm hơn vài phút.

Mốc giờTrời và cảnh trông thế nào
Năm giờ mười đến năm giờ năm mươiGiờ vàng: nắng thấp, ấm, bóng thuyền và bóng người kéo dài trên bờ, mặt nước lấp lánh
Năm giờ bốn mươi lăm đến năm giờ năm mươiMặt trời đỏ, dẹt dần, chạm hàng cây hay mặt nước phía tây rồi khuất
Năm giờ năm mươi đến sáu giờ mườiRáng chiều: mây trên cao vàng, cam, hồng; phía đông hiện dải hồng nhạt trên dải xám
Sáu giờ mười đến sáu giờ ba mươiGiờ xanh: trời chuyển xanh lam rồi xanh chàm, đèn nhà ven sông và đèn thuyền bật lên
Sau sáu giờ ba mươiTrời gần như tối hẳn, chỉ còn vệt sáng mờ ở phía tây, mắt bắt đầu cần đèn khi đi lại

Bạn để ý sẽ thấy giờ vàng và giờ xanh nằm hai bên ráng chiều, và cả ba cộng lại chưa tới một tiếng. Ở xứ lạnh, mặt trời xuống xiên nên những khoảng này dài gấp đôi gấp ba. Ở nước mình mặt trời xuống gần như thẳng đứng, nên mọi thứ trôi nhanh, bạn đến muộn mười phút là đã mất nguyên một chặng.

Giờ vàng đẹp ở chỗ nào

Giữa trưa, nắng chiếu từ trên đầu xuống, mọi thứ phẳng lì, bóng ngắn và đen. Đến giờ vàng, nắng đến từ một bên, đi qua lớp không khí dày hơn nên mất bớt phần xanh, còn lại vàng cam. Mỗi bông lúa, mỗi ngọn cỏ có một viền sáng phía sau, mặt người được chiếu ngang dịu như qua ô cửa sổ.

Đây là lúc nên nhìn xung quanh hơn là nhìn mặt trời. Bức tường vôi cũ, hàng rào tre, mạn thuyền gỗ, đống rơm sau gặt, những thứ ban ngày không ai để ý bỗng có màu và có khối. Người đứng chờ hoàng hôn nhiều năm hay nói giờ vàng là lúc để nhìn mặt đất, còn ráng chiều là lúc để nhìn trời.

Giờ vàng buổi sáng thường trong và mát hơn buổi chiều, vì không khí sau một đêm đã lắng bụi, hơi nước còn đọng. Ở những nơi có sương, giờ vàng buổi sáng là lúc nắng xuyên qua làn sương thành từng vệt. Giờ vàng buổi chiều ấm và đậm hơn, nhất là ở thành phố, nhưng hay bị bụi làm mờ chân trời.

Giờ xanh: hai mươi phút ít người ở lại

Nó đến khi bạn tưởng đã hết. Sau khi ráng chiều tắt, nhiều người nghĩ trời chỉ còn tối dần. Nhưng chính lúc đó bầu trời chuyển sang một màu xanh rất sâu, đều từ chân trời lên đỉnh đầu, và mọi ánh đèn dưới mặt đất như bừng lên ấm áp. Cảnh bờ sông với vài ngọn đèn trên thuyền lúc này thường đẹp hơn cả lúc mặt trời đang lặn.

Mặt nước giữ ánh sáng lâu hơn mặt đất. Đứng bên sông, hồ, ao, bạn sẽ thấy mặt nước vẫn sáng xanh khi bờ đã tối thẫm. Những bóng thuyền, bóng cây in đen trên nền nước sáng là kiểu cảnh chỉ có trong vài phút này.

Mắt bạn đang thay đổi. Trong giờ xanh, mắt bắt đầu chuyển sang chế độ nhìn trong tối, màu sắc với mắt bắt đầu nhạt đi trong khi bầu trời trên ảnh chụp lại xanh đậm. Vì vậy ảnh chụp lúc này thường trông xanh hơn bạn thấy. Đừng ngạc nhiên, cũng đừng cố chỉnh cho giống.

Buổi sáng, giờ xanh đi trước bình minh. Nếu bạn ra bãi biển hay bờ hồ lúc trời còn tối, sẽ có chừng hai mươi phút trời xanh lam trước khi phía đông chuyển hồng. Đó là lúc cảnh vật còn yên, mặt nước thường lặng nhất trong ngày, và hầu như chỉ có người đi tập thể dục chia với bạn.

Canh giờ cho một buổi sáng

Buổi sáng là chiều ngược lại của buổi chiều, nhưng khó hơn vì bạn phải đến chỗ đứng trong tối. Cách đếm ngược đơn giản như sau, giả sử mặt trời mọc lúc năm giờ bốn mươi.

  1. Bốn giờ năm mươi: rời chỗ ở, mang đèn, đi đường đã xem trước từ chiều hôm qua.
  2. Năm giờ mười: có mặt ở chỗ đứng, trời còn tối, mắt cần chừng mười lăm, hai mươi phút để quen bóng tối nên đừng nhìn vào màn hình sáng.
  3. Năm giờ mười lăm đến năm giờ ba mươi lăm: giờ xanh rồi trời hồng dần phía đông; đây là lúc mặt nước lặng nhất.
  4. Năm giờ bốn mươi: mặt trời lên, nhìn trong một hai phút đầu khi còn đỏ dịu, sau đó quay sang nhìn cảnh được chiếu sáng.
  5. Năm giờ bốn mươi đến sáu giờ hai mươi: giờ vàng buổi sáng, nắng xiên qua sương, đi dạo theo bờ thay vì đứng yên một chỗ.

Nếu muộn, hãy ưu tiên có mặt trước lúc mặt trời lên. Giờ xanh lỡ thì tiếc, nhưng lỡ cả lúc mặt trời nhú lên thì coi như chuyến đi dậy sớm chỉ còn nửa.

Chuẩn bị, an toàn và giữ bờ sông sạch

Hai đầu ngày là lúc ánh sáng thay đổi nhanh nhất, nên các rủi ro cũng đến từ đó: bạn đến trong tối hoặc về trong tối.

  • Đèn đội đầu hoặc đèn pin chỉnh được độ sáng, bật chế độ yếu khi ở gần người khác để không làm chói mắt họ.
  • Áo sáng màu hoặc có phản quang nếu phải đi bộ dọc đường đê, đường làng lúc chạng vạng, người lái xe máy khó nhìn thấy bạn.
  • Đứng cách mép bờ sông vài bước. Bờ đất bị nước khoét có thể sụt mà nhìn từ trên không thấy. Tránh bờ kè trơn rêu.
  • Thuốc chống muỗi: chạng vạng ven sông là giờ cao điểm của muỗi.
  • Không bước lên thuyền neo của người ta để lấy góc, không gỡ dây, không leo lên lưới phơi.
  • Mang rác về, kể cả vỏ chai nước của người đi cùng.

Đi một mình đến chỗ vắng, nhắn cho người nhà chỗ và giờ. Gặp chuyện cần cứu nạn gọi 112, cấp cứu gọi 115. Nếu trời có giông, thấy chớp hay nghe sấm, rời bờ nước trống ngay, giờ xanh hôm nay không đáng đổi lấy một rủi ro như thế.

Dùng điện thoại trong hai khoảng giờ này

Giờ vàng: giảm phơi sáng một chút. Chạm vào vùng sáng nhất, kéo thanh phơi sáng xuống một nấc để giữ màu vàng của nắng, đừng để máy làm sáng hết mọi vùng tối.

Giờ xanh: tựa máy và để chế độ đêm làm việc. Máy thường tự bật chế độ đêm, hiện một vòng đếm giây. Tựa tay vào lan can, cột cầu hay đặt máy lên túi, giữ yên đến khi đếm xong.

Đặt người nhỏ đứng yên. Trong giờ xanh, người cử động sẽ nhoè. Một người đứng yên ở mép khung, nhìn ra sông, là đủ cho cảnh có hồn.

Đừng chỉnh trời xanh thành trời đen. Kéo tối quá tay, giờ xanh sẽ thành ảnh đêm bình thường. Giữ chút sáng ở bầu trời, đó mới là thứ làm khoảnh khắc này khác.

Chụp vài tấm rồi cất máy. Cả giờ vàng lẫn giờ xanh đều trôi rất nhanh ở nước mình. Nếu bạn dành cả hai mươi phút ấy để chỉnh từng tấm, bạn sẽ có nhiều ảnh nhưng ít nhớ được trời lúc ấy ra sao. Chụp vài khung ở đầu mỗi khoảng, sau đó cất điện thoại vào túi, đứng nhìn ánh đèn trên thuyền bật lên từng chiếc một.

Mùa nào, chỗ nào giờ vàng và giờ xanh rõ nhất

Giờ vàng và giờ xanh có mặt mỗi ngày, nhưng không phải ngày nào cũng rõ. Những ngày trời trong sau một đợt gió mùa hay sau mưa rào, ánh nắng giờ vàng sạch, vàng mà không đục, và giờ xanh lên một màu xanh chàm đều khắp trời. Những ngày nồm ẩm ở miền Bắc, trời trắng đục từ sáng tới chiều, giờ vàng gần như không có, mặt trời chỉ là một chấm sáng mờ rồi tan vào mây.

Mùa khô ở miền Nam, thường vào khoảng từ tháng mười hai đến tháng tư, có nhiều buổi chiều trong, giờ vàng bên sông rất đẹp. Mùa mưa, những buổi chiều sau cơn mưa rào cũng cho giờ xanh rất trong, nhưng phải canh khe hở của mây. Ở vùng cao, giờ vàng buổi sáng thường gặp sương, nắng xuyên thành vệt; giờ xanh trên núi lạnh và gió, nên cần thêm áo ấm.

Về chỗ đứng, những nơi có cả mặt nước và vài nguồn sáng nhân tạo là hợp nhất với giờ xanh: một bến thuyền nhỏ có đèn, một cây cầu có đèn lối đi, một làng ven sông bắt đầu lên đèn bữa tối. Giờ vàng thì hợp với nơi có nhiều chất liệu để nắng xiên chiếu vào: cánh đồng, bãi bồi có cỏ, hàng cây, mạn thuyền gỗ, tường vôi. Bạn không cần đi xa, chỉ cần biết hai khoảng giờ này rơi vào lúc nào ở nơi mình ở, rồi ra đúng giờ.

Câu hỏi thường gặp

Giờ vàng buổi chiều là mấy giờ?

Là khoảng ba mươi đến bốn mươi phút trước giờ mặt trời lặn. Ở Việt Nam giờ lặn thường vào khoảng năm giờ mười lăm đến sáu giờ bốn mươi tuỳ mùa và miền, nên lấy giờ lặn của đúng ngày rồi lùi lại nửa tiếng.

Giờ xanh là lúc nào?

Là chừng mười lăm đến hai mươi phút trời xanh thẫm, nằm khoảng hai mươi đến bốn mươi phút sau khi mặt trời lặn, hoặc cùng khoảng đó trước khi mặt trời mọc. Trời quang thì giờ xanh rõ, trời nhiều mây thì nhạt và ngắn.

Vì sao giờ vàng ở Việt Nam ngắn hơn ở xứ lạnh?

Ở vĩ độ thấp, mặt trời lên xuống gần như thẳng đứng nên đi qua vùng sát chân trời rất nhanh. Ở xứ lạnh mặt trời đi xiên, các khoảng giờ vàng, giờ xanh vì vậy dài gấp nhiều lần.

Giờ vàng buổi sáng và buổi chiều khác nhau thế nào?

Buổi sáng thường trong và mát hơn, có sương, mặt nước lặng. Buổi chiều nắng ấm và đậm hơn nhưng hay có bụi làm mờ chân trời, nhất là ở thành phố.

Giờ xanh có cần nơi đặc biệt mới thấy không?

Không cần. Ở đâu có bầu trời thoáng là thấy, nhưng có mặt nước hoặc có vài ngọn đèn trong khung cảnh thì giờ xanh đẹp hơn hẳn, vì mặt nước giữ sáng và đèn tạo điểm ấm trên nền xanh.

Chụp giờ xanh bằng điện thoại sao cho không nhoè?

Tựa máy vào vật chắc chắn, để chế độ đêm tự chạy và giữ yên tới khi máy đếm xong. Người trong khung nên đứng yên, và đừng kéo tối ảnh quá tay khi chỉnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138