CanhTuong.comCảnh Tượng
Bình minh và hoàng hôn

Hoàng hôn trên sông, trên đồng, trên hồ: chọn mặt nước và bờ để đứng

Hoàng hôn trên mặt nước nội đồng cần ba điều: đứng ở bờ phía đông nhìn về tây, gió lặng để nước thành gương, và một điểm nhấn như con thuyền, bờ tre, cái chòi.

Golden dusk on a wide river bank where small wooden fishing boats rest, a woman in a yellow raincoat sits on the grassy bank, her silhouette mirrored in still water

Muốn ngắm hoàng hôn trên sông, trên đồng hay trên hồ, hãy đứng ở bờ phía đông để nhìn về phía tây, chọn buổi chiều gió lặng để mặt nước phẳng như gương, và tìm một điểm nhấn đứng riêng trên nền trời như con thuyền, bụi tre, cái chòi canh ruộng. Không cần biển, không cần núi: một con sông ở ven thành phố hay một khoảnh ruộng nước ở quê, đúng giờ, đúng gió, có thể cho một buổi chiều đẹp hơn nhiều bãi biển nổi tiếng.

Ba kiểu mặt nước này có tính cách khác nhau. Sông chảy và có thuyền qua lại, đồng có mùa, hồ có độ lặng. Phần dưới đi qua từng kiểu, chỉ chỗ đứng, mùa đẹp, những dấu hiệu nhỏ báo trước chiều nay nước sẽ lặng, và những việc cần làm để không làm phiền người đang làm ăn trên chính khung cảnh ấy.

Ba kiểu mặt nước, ba cách ngắm

Sông: chọn khúc sông chảy theo hướng đông tây. Khi con sông chảy về phía mặt trời lặn, đứng ở bờ hay trên một cây cầu nhìn dọc theo dòng sông, bạn sẽ thấy mặt trời xuống ngay cuối lòng sông, vệt sáng chạy dài theo mặt nước. Nếu sông chảy theo hướng bắc nam, chọn bờ phía đông và nhìn sang bờ bên kia, khi đó hàng cây, mái nhà bên kia sông thành bóng đen trên nền trời. Sông có thuyền đánh cá, ghe chở hàng, phà nhỏ qua lại, nên cảnh luôn có người, có chuyển động.

Đồng: chọn mùa và chọn bờ ruộng. Đồng lúa đẹp vào hoàng hôn ở hai thời điểm: lúc ruộng mới cấy, còn nước, mặt ruộng phản chiếu trời như những ô gương; và lúc lúa chín vàng, nắng xiên làm cả cánh đồng như phủ đồng. Sau gặt, đồng trống, gốc rạ và đống rơm có bóng dài, cũng rất hợp với nắng chiều. Đứng trên bờ ruộng chính, đường đê, đường bê tông nội đồng, đừng đi vào ruộng.

Hồ: chờ gió lặng. Hồ có lợi thế là nước đứng, nên chỉ cần gió tắt là mặt hồ thành gương hoàn hảo. Hồ lớn ở ven đô, hồ chứa nước ở vùng trung du, hồ trong thành phố đều được. Bờ phía đông của hồ là chỗ đứng tốt nhất. Nếu hồ có đảo nhỏ, cây mọc giữa nước, hay một chiếc thuyền con neo, đó là điểm nhấn có sẵn.

Gió lặng lúc nào và dấu hiệu nước sẽ thành gương

Ở nhiều vùng đồng bằng, gió hay yếu dần vào cuối chiều, và có những buổi gần như lặng hẳn trong khoảng mười lăm phút quanh lúc mặt trời lặn. Đó là lúc mặt nước phẳng nhất. Dấu hiệu dễ thấy: ngọn tre, ngọn cau đứng yên; khói bếp từ các nhà ven sông bốc thẳng lên rồi mới loang; mặt nước gần bờ không còn gợn vảy. Nếu ngọn cây còn lắc mạnh lúc bốn giờ rưỡi, khả năng chiều nay nước gợn khá cao, nhưng ráng chiều vẫn có thể đẹp trên trời.

Sông thì khó lặng hơn hồ vì dòng chảy, thuyền qua lại tạo sóng. Đổi lại, những con sóng nhỏ làm vệt sáng mặt trời trên sông vỡ thành ngàn mảnh lấp lánh, một kiểu đẹp khác. Khúc sông có bãi bồi, nước nông sát bờ thường lặng hơn giữa dòng.

Mùa cũng đổi mặt nước. Mùa nước nổi ở miền Tây, thường vào khoảng tháng chín đến tháng mười một, đồng ruộng thành một mặt nước mênh mông, hoàng hôn trên đồng ngập là kiểu cảnh không ở đâu có. Mùa khô thì sông cạn, bãi bồi lộ ra, có thể đi bộ ra gần nước hơn, nhưng mặt nước hẹp lại. Ở miền Bắc, mùa đổ nước cấy vào khoảng cuối đông đầu xuân và giữa hè cho những ô ruộng gương, thời điểm cụ thể đổi theo từng vùng, từng năm, hỏi người trong làng là chắc nhất.

Một buổi chiều bên bến sông, từng bước

Giả sử mặt trời lặn lúc năm giờ bốn mươi, bạn đi xe máy ra một bến sông ở ngoại ô cùng một người bạn.

  1. Bốn giờ năm mươi: đến nơi, gửi xe ở chỗ có người trông hoặc ở sân nhà dân sau khi xin phép, đừng dựng xe chắn lối xuống bến.
  2. Năm giờ: đi dọc bờ một vòng, tìm chỗ có thuyền neo gần bờ, có khoảng trống phía tây, đất bờ chắc và khô.
  3. Năm giờ mười lăm đến năm giờ ba mươi lăm: giờ vàng, người dân về bến, rửa thuyền, gỡ lưới. Đứng xa, đừng chen vào lối đi của họ. Muốn chụp cận ai, hỏi một câu.
  4. Năm giờ ba mươi lăm đến năm giờ bốn mươi: mặt trời chạm hàng cây bờ bên kia. Tạm cất máy, nhìn bằng mắt.
  5. Năm giờ bốn mươi đến sáu giờ năm: ráng chiều và giờ xanh, mặt nước giữ ánh sáng lâu hơn bờ. Đây là lúc đèn trên thuyền bật lên.
  6. Sáu giờ năm: gom đồ, bật đèn, đi về theo đường lớn chứ không vòng qua đường bờ ruộng.

Nhịp này đi được với hầu hết bến sông, bờ hồ ở đồng bằng. Ở vùng núi, nếu phía tây có núi, mặt trời sẽ khuất sớm hơn giờ lặn trên lịch, có khi tới cả nửa tiếng, bạn phải đến sớm hơn tương ứng.

Bờ sông, bờ ruộng lúc chạng vạng: những chỗ dễ gặp chuyện

Mặt nước nội đồng trông hiền hơn biển, nhưng tai nạn ở đây thường đến từ chỗ không ngờ.

  • Bờ sông bị khoét chân. Nhiều bờ sông, nhất là ở đồng bằng sông nước, bị dòng chảy khoét ngầm, trên mặt vẫn có cỏ, giẫm lên là sụt. Đứng cách mép vài bước, tránh chỗ có vết nứt dọc bờ.
  • Bờ ruộng hẹp và mương nước. Đi lúc sáng thì dễ, về lúc tối thì một bờ ruộng hẹp trơn bùn rất dễ trượt chân xuống mương. Về sớm, đi đường bê tông.
  • Rắn và côn trùng ở bờ cỏ. Mang giày kín cổ, soi đèn xuống chân khi trời đã nhá nhem, không thò tay vào bụi rậm.
  • Ghe, phà, thuyền của người khác. Không tự bước lên để lấy góc, không đứng trên cầu gỗ tạm bợ có nhiều người.
  • Giông chiều mùa hè. Cánh đồng trống là nơi nguy hiểm khi có sét. Nghe sấm là rời đồng, vào nhà hay vào xe, không trú dưới cây đứng một mình.

Có trẻ nhỏ đi cùng, giữ chúng ở phía trong, xa mép nước. Gặp người rơi xuống sông, gọi 112 và la lớn để người dân xung quanh có thuyền hỗ trợ, không tự nhảy xuống khi bạn không bơi giỏi.

Mang theo gì cho buổi chiều ven nước

Đồ cho một buổi hoàng hôn nội đồng gọn hơn đi biển, nhưng có vài thứ hay bị quên vì nghĩ rằng chỉ ra đầu làng một lát.

  • Đèn pin hoặc đèn đội đầu, vì đường về qua bờ ruộng, đường đê không có đèn, trời tắt nắng là tối rất nhanh.
  • Giày kín, đế bám: bờ ruộng có bùn, bờ sông có cỏ ướt, dép lê vừa trơn vừa hở chân.
  • Thuốc chống muỗi bôi trước khi ra, áo dài tay mỏng, vì chạng vạng ven nước là lúc muỗi bay thành đàn.
  • Áo mưa mỏng cho mùa hè, khi giông chiều có thể kéo tới trong vòng mười lăm phút.
  • Túi đựng rác và chai nước, ở đồng không có thùng rác, cũng không có quán.
  • Sạc dự phòng nếu bạn dùng điện thoại vừa chụp vừa làm đèn vừa xem đường.

Đi xe máy ra đồng thì để xe ở chỗ đất cứng, quay đầu xe sẵn về phía đường lớn. Lúc về trong tối, không phải loay hoay quay xe trên một con đường bê tông hẹp có mương hai bên là đỡ được một lần lóng ngóng.

Ruộng của người, bến của người: giữ cảnh cho lần sau

Cánh đồng và bến sông đẹp vì có người làm ăn ở đó. Một bờ ruộng bị giẫm sạt, một khóm lúa bị đè gãy để có tấm ảnh, với người nông dân là cả một khoảnh thu hoạch. Đi trên bờ chính, nếu muốn vào bờ phụ sâu hơn, hỏi người đang làm đồng gần đó; phần lớn mọi người vui vẻ chỉ lối, còn chỉ cả chỗ đứng đẹp mà họ biết.

Ở bến sông, đừng ngồi lên lưới phơi, đừng kéo dây neo, đừng xả rác xuống nước dù chỉ là vỏ hạt hướng dương. Chai nhựa ném xuống sông chiều nay sẽ mắc vào chân bờ tre của một nhà ở hạ nguồn tuần sau.

Có một điều nữa ít ai nhắc: không bật nhạc to. Hoàng hôn ở quê có âm thanh riêng, tiếng gà về chuồng, tiếng máy ghe xa, tiếng nước vỗ mạn thuyền. Đó cũng là phần của khoảnh khắc, và là phần người sống ở đó không muốn bị lấn.

Nếu bạn đi theo nhóm đông, chia nhau đứng thành vài chỗ thay vì cả nhóm dồn về một bến nhỏ. Vừa không chắn lối người dân về nhà, vừa mỗi người có một góc nhìn riêng, tối về so ảnh với nhau còn vui hơn.

Chụp phản chiếu trên mặt nước bằng điện thoại

Hạ thấp máy. Đưa điện thoại sát mặt nước hơn, chừng ngang đầu gối, phần phản chiếu sẽ rộng và rõ hơn so với cầm ngang tầm mắt. Cẩn thận chỗ đứng khi cúi người.

Đặt chân trời ở giữa khung khi nước lặng. Bình thường chân trời nên lệch lên hoặc xuống, nhưng khi mặt nước phẳng như gương, đặt nó giữa khung để trời và nước đối xứng, đó là lúc hiếm hoi cách bố cục này hợp.

Chạm vào phần trời sáng để đo sáng. Mặt nước luôn tối hơn trời một chút. Đo sáng theo trời rồi kéo phơi sáng xuống nhẹ, phần nước sẽ giữ màu thay vì bị trắng.

Một con thuyền là đủ. Đừng cố gom nhiều thứ vào khung. Một chiếc thuyền nhỏ đen trên nền nước cam, hoặc một người ngồi trên bờ, đặt lệch về một phía, là đủ thành một khung hình gọn gàng.

Lau ống kính trước khi chụp. Hơi nước ven sông và bụi đường đồng làm ống kính mờ mà bạn không để ý, ảnh ngược sáng sẽ bị một lớp sương loá. Dùng góc áo sạch hay khăn mềm lau một lần trước khi mặt trời xuống, ảnh trong hơn hẳn.

Câu hỏi thường gặp

Ngắm hoàng hôn trên sông nên đứng bờ nào?

Đứng ở bờ phía đông để nhìn về phía tây. Nếu sông chảy theo hướng đông tây, đứng trên cầu hay ở bờ nhìn dọc dòng sông sẽ thấy mặt trời lặn ngay cuối lòng sông, vệt sáng chạy dài trên mặt nước.

Làm sao để thấy hoàng hôn phản chiếu trên mặt hồ?

Cần gió lặng. Thường quanh lúc mặt trời lặn gió yếu dần, mặt hồ phẳng hơn. Nhìn ngọn cây và khói bếp: ngọn cây đứng yên, khói bốc thẳng là dấu hiệu tốt cho một mặt gương.

Mùa nào ngắm hoàng hôn trên đồng lúa đẹp?

Lúc ruộng mới đổ nước cấy cho những ô gương, và lúc lúa chín vàng cho cánh đồng màu đồng dưới nắng xiên. Thời điểm cụ thể đổi theo vùng và năm, hỏi người trong làng là chính xác nhất.

Đi ra bờ ruộng ngắm hoàng hôn có cần xin phép không?

Đi trên đường bê tông, bờ chính thì không cần. Muốn vào bờ phụ sâu trong ruộng hay vào đất vườn nhà ai, nên hỏi người đang làm gần đó, và tuyệt đối không giẫm lên lúa.

Hoàng hôn ở bờ sông có gì nguy hiểm?

Bờ sông bị khoét chân có thể sụt dù trên mặt vẫn có cỏ, bờ ruộng hẹp trơn khi về trong tối, rắn trong bụi cỏ, và sét nếu có giông. Đứng cách mép vài bước, mang giày kín, về khi trời còn đủ sáng.

Mùa nước nổi có ngắm hoàng hôn trên đồng được không?

Được, đó là một trong những cảnh hoàng hôn đặc biệt nhất ở miền Tây, thường vào khoảng tháng chín đến tháng mười một, khi đồng thành mặt nước mênh mông. Đi theo đường lớn, không tự đi ghe khi không có người địa phương chở.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138