CanhTuong.comCảnh Tượng
Thác nước và sông suối mùa nước lớn

Thác nước đẹp nhất Việt Nam mùa nào: đi sau mấy trận mưa để thác vừa đầy vừa trong

Thác Việt Nam đẹp nhất vào giữa và cuối mùa mưa từng vùng, nhưng ngày đi mới là chuyện chính: sau đợt mưa hai ba ngày, nước đã đầy mà bớt đục, đường đã ráo.

Rainy season waterfall in wide tiers over dark basalt cliffs, soft overcast light after rain, a small hiker in a red raincoat on a dry rock far back, long shot

Thác nước ở Việt Nam đẹp nhất vào giữa và cuối mùa mưa của từng vùng: vùng núi phía Bắc thường khoảng tháng sáu đến tháng chín, Tây Nguyên thường khoảng tháng bảy đến tháng mười, miền Trung muộn hơn, khoảng tháng chín đến tháng mười hai. Nhưng tháng chỉ là khung; ngày đi mới quyết định. Thời điểm vừa đẹp thường là sau một đợt mưa lớn chừng hai đến ba ngày, khi nước đầu nguồn đã về đủ làm thác đầy, phù sa đã lắng bớt nên nước trắng chứ không đỏ quạch, và đường vào đã ráo. Đi ngay trong ngày mưa thì thác to nhưng đục, đường trơn, có khi nước lên nhanh; đi khi đã nắng cả tuần thì thác gầy lại.

Phần dưới kể cách đếm ngày sau mưa, đọc những dấu hiệu nhỏ cho biết hôm nay có đáng đi không, đứng ở đâu để nhìn trọn mà vẫn khô người, mang gì theo, và lúc nào nên quay xe dù đã đi xa. Ví dụ là những thác quen thuộc ở nhiều vùng, nhưng cách đọc dùng được cho cả những thác nhỏ không tên gần nhà bạn.

Thác đẹp ở chỗ nào, và vì sao tháng thôi là chưa đủ

Một ngọn thác vào mùa nước có ba thứ mà mùa khô không có: khối nước đổ thành tấm dày chứ không chỉ vài dải mảnh, tiếng ầm nghe được từ xa trước khi thấy thác, và màn bụi nước bay ngược lên làm ướt mặt người đứng cách cả chục mét. Ba thứ đó cộng lại mới là cái người ta lặn lội vào rừng để thấy. Thiếu một thứ là cảm giác khác hẳn: thác đầy mà nước đỏ như nước gạch thì ảnh nhìn nặng nề; thác trong mà gầy thì đẹp kiểu khác, nhưng không phải cảnh "mùa nước lớn".

Cái khó là mùa mưa kéo dài vài tháng, mà trong vài tháng đó thác đổi dáng theo từng đợt mưa. Một tuần có hai trận mưa rào chiều thì thác dày dần lên. Một đợt áp thấp mưa ba ngày liền thì thác thành dòng nước đỏ, sôi, gầm, và lối xuống chân thác có khi ngập. Một tuần nắng giữa mùa thì thác vẫn đầy nhưng đã gầy hơn hẳn so với tuần trước. Người hay đi thác thường không hỏi "tháng mấy" nữa mà hỏi "tuần này mưa thế nào ở phía thượng nguồn".

Vì vậy cách chọn gọn nhất là hai lớp: lớp một chọn tháng theo mùa mưa của vùng, lớp hai chọn ngày theo đợt mưa gần nhất. Lớp một lấy từ kinh nghiệm chung, lớp hai thì phải đọc thời tiết của chính tuần đó. Phần lớn chuyến đi hụt là vì chỉ làm lớp một.

Ngày thứ mấy sau đợt mưa: thác đổi dáng thế nào

Bảng dưới là dòng thời gian thường gặp sau một đợt mưa lớn ở vùng thượng nguồn, với thác cỡ vừa và lớn. Thác nhỏ, lưu vực hẹp thì mọi thứ diễn ra nhanh hơn; thác trên sông lớn thì chậm hơn một hai ngày.

Thời điểmThác trông thế nàoCó nên đi
Đang mưa và ngay sau mưa vài giờNước lên nhanh, đục đỏ, có cành cây và bọt trôi, tiếng ầm đổi giọng trầm và nặngKhông. Đây là lúc nước có thể tiếp tục dâng và đường đất trơn nhất
Ngày thứ nhất sau mưaThác to nhất nhưng còn đục, bụi nước rất nhiều, lối xuống chân thác có thể ngập một phầnChỉ ngắm từ chỗ cao, xa, có lối đi rõ; không xuống sát chân thác
Ngày thứ hai đến thứ baVẫn đầy, màu nước nhạt dần sang vàng nhạt rồi trắng, bọt trắng rõ trên nền đá tốiThời điểm đẹp nhất của phần lớn thác; đường đã ráo hơn
Ngày thứ tư đến cả tuần nắngThác gầy dần, các dải tách ra, đá lộ thêm, nước trong hơnVẫn đẹp, hợp người thích thác trong và yên; kém khí thế

Một chi tiết người hay đi mới để ý: màu nước đổi trước, khối nước đổi sau. Ngày thứ hai bạn có thể thấy thác gần như to bằng hôm trước, nhưng màu đã sáng hơn hẳn. Đó là dấu hiệu nên đi ngay hôm đó, vì đến ngày thứ năm thứ sáu thác sẽ gầy đi rõ.

Nếu sau đợt mưa lại có mưa rào chiều lai rai thì thác giữ được độ đầy lâu hơn, có khi cả tuần. Ngược lại, đợt mưa ngắn mà rơi chủ yếu ở hạ lưu thì thác hầu như không đổi. Đó là lý do phải nhìn mưa ở vùng phía trên thác chứ không phải mưa ở chỗ bạn ở.

Những dấu hiệu nhỏ cho biết hôm nay đáng đi

Mưa ở phía thượng nguồn chứ không chỉ ở thành phố. Xem dự báo và bản tin thời tiết chính thức cho cả vùng núi phía trên thác. Thành phố khô mà vùng rừng phía trên mưa to hai đêm liền thì thác vẫn đầy; ngược lại thành phố mưa mà thượng nguồn nắng thì thác không đổi bao nhiêu.

Người dân quanh đó kể sông suối "mới lên". Người bán quán ven đường, người làm rẫy gần thác thường biết nước hôm qua hôm nay thế nào. Một câu hỏi nhẹ kiểu "mấy hôm nay suối có lên không anh?" thường cho câu trả lời đúng hơn mọi ảnh cũ trên mạng.

Sông ở hạ lưu đã đổi màu rồi nhạt lại. Trên đường đi, nếu qua một cây cầu bắc qua con sông chảy từ phía thác xuống, liếc màu nước. Đỏ quạch là còn sớm; vàng nhạt là vừa; trong veo là thác đã gầy.

Đêm trước không có cảnh báo mưa lớn mới. Đợt mưa đã qua mà dự báo không có đợt mới trong một hai ngày tới là điều kiện tốt. Có cảnh báo mưa lớn, lũ quét, sạt lở cho vùng núi thì hoãn, dù thác lúc đó chắc chắn đầy.

Đường vào đã ráo ít nhất nửa ngày. Lối đất đỏ xuống chân thác sau mưa trơn như xà phòng. Nắng được nửa ngày trở lên thì bùn se lại, bước chân bám hơn hẳn. Đi sớm quá vào buổi sáng sau đêm mưa là tự làm khó mình.

Đứng ở đâu để nhìn trọn thác mà vẫn khô người

Thác mùa nước to thì bụi nước bay rất xa. Đứng sát chân thác, bạn thấy đúng một bức tường trắng và ướt sũng sau một phút, điện thoại mờ hơi nước, không chụp được gì rõ. Chỗ đẹp nhất để nhìn thác đầy thường lùi xa hơn bạn nghĩ: một mỏm đá cao ngang nửa thác ở bờ bên cạnh, một khúc đường mòn trên sườn đồi đối diện, hoặc một bãi đá rộng cách chân thác vài chục mét nơi bụi nước chỉ còn lất phất.

Ở thác nhiều tầng, chỗ đứng hợp là chỗ nhìn được ít nhất hai tầng cùng lúc, vì cái đẹp nằm ở nhịp nước rơi rồi đổ tiếp. Ở thác rộng như một tấm màn, hãy tìm chỗ đứng hơi chếch để thấy chiều ngang của thác, đứng chính diện thì thác trông dẹt. Chỗ đứng tốt luôn có hai điều kiện: nền đá khô hoặc có lan can, và có lối lùi về phía cao.

Đến lúc nào trong ngày cũng đáng tính. Buổi sáng sớm thác hay có sương và ánh sáng dịu, ít người; giữa trưa nắng gắt làm nước cháy trắng trong ảnh; cuối chiều mùa mưa thường có mây giông kéo về. Nhiều người hay đi chọn khung chín giờ đến mười một giờ sáng: đường đã ráo, mây chưa dày, nắng xiên còn đủ mềm. Ở lại chừng một đến hai tiếng là đủ để xem thác đổi sắc theo mây và tìm được chỗ đứng ưng ý.

Mang gì theo cho một buổi đi thác sau mưa

Không cần đồ chuyên dụng, nhưng thiếu mấy món dưới đây thì buổi đi sẽ mệt và ướt hơn cần thiết.

  • Giày đế bám có rãnh sâu hoặc dép quai hậu đế cao su mềm. Giày thể thao đế phẳng trượt trên đá ướt và bùn đỏ. Dép tông là lý do số một của những cú ngã ở bậc đá.
  • Áo mưa mỏng hoặc áo gió chống nước. Không chỉ cho mưa, mà cho bụi nước. Đứng ở tầm nhìn đẹp mười phút là áo thun ướt hết.
  • Túi chống nước nhỏ cho điện thoại và giấy tờ. Túi nhựa có khoá kéo cũng được. Điện thoại cầm tay ở chân thác ướt nhanh hơn bạn tưởng.
  • Khăn nhỏ lau tay và lau ống kính điện thoại. Bụi nước bám mặt kính làm ảnh mờ như có sương.
  • Nước uống, ít đồ ăn nhẹ, sạc dự phòng. Lối lên từ chân thác thường dốc hơn lối xuống, và người ta hay ở lại lâu hơn dự định.
  • Một bộ quần áo khô để trong xe. Về đến xe mà thay được áo khô là cả buổi chiều dễ chịu.

Đi cùng ít nhất một người. Đường xuống nhiều thác vắng sóng điện thoại, và một cú trẹo chân ở bậc đá trơn là đủ để cần người dìu lên.

An toàn: những lúc nên quay đầu dù đã đi xa

Mùa thác đẹp cũng là mùa đường núi dễ sạt. Trước khi đi, đọc tin cảnh báo mưa lớn, sạt lở cho tuyến đèo bạn sẽ qua. Thấy đất đá lở nhỏ rải trên mặt đường, nước chảy thành dòng ngang đường, vách taluy rỉ nước đục thì đi chậm, không dừng xe chụp ảnh dưới chân vách, và nếu có đoạn đang bị chắn thì quay lại.

Ở chân thác, có ba dấu hiệu là rời đi ngay, không cần bàn: nước đột ngột đục hơn và có cành lá trôi nhiều hơn; tiếng thác to lên rõ trong vài phút; mực nước ở chỗ bạn đứng dâng lên, bãi đá khô lúc nãy giờ đã láng nước. Những dấu hiệu đó nghĩa là phía trên đang mưa hoặc vừa có nước dồn về. Rời theo lối lên cao, không lội qua dòng chảy để về bờ bên kia, không quay lại lấy đồ để quên.

Không vượt lan can, rào chắn để xuống gần hơn. Đá sát mép thác có lớp rêu mỏng gần như vô hình, trơn hơn cả mặt băng. Không tắm, không bơi ở vũng chân thác vào mùa nước lớn: dòng xoáy dưới chân thác kéo người xuống rất mạnh dù mặt nước trông lặng. Nếu có người gặp nạn, gọi 112 để báo cứu nạn hoặc 115 nếu cần cấp cứu, nói rõ tên thác, lối vào và số người.

Làm dở và làm được khi đi thác mùa nước

Những sai lầm dưới đây lặp lại rất nhiều lần ở các thác quen thuộc, kèm cách làm khác cho buổi đi trọn vẹn hơn.

Làm dởLàm được
Đi đúng hôm mưa to vì nghĩ thác sẽ to nhấtChờ hai đến ba ngày sau mưa: thác vẫn đầy, nước trắng hơn, đường ráo
Xem ảnh cũ trên mạng rồi đi, không hỏi tình hình nướcHỏi người dân gần đó hoặc người quản lý điểm thác về mực nước mấy hôm nay
Chen xuống sát chân thác để chụpLùi lên chỗ cao ngang nửa thác, nhìn được trọn và khô người
Đi dép tông, giày đế phẳngGiày đế bám có rãnh hoặc dép quai hậu đế cao su
Để rác, vỏ chai ở bãi đá vì nghĩ nước sẽ cuốn điMang rác ra đến chỗ có thùng; rác bị nước cuốn chỉ trôi xuống bãi đá phía dưới
Chụp liên tục, không kịp nhìn thácDành vài phút đầu chỉ để đứng nhìn và nghe, rồi mới giơ điện thoại

Về chụp ảnh: chạm vào vùng nước trắng trên màn hình để đo sáng, kéo thanh độ sáng xuống một chút cho bọt nước không cháy trắng. Đặt một người nhỏ đứng trên bãi đá khô ở góc khung để thấy thác lớn cỡ nào. Không cần zoom; lùi xa hai bước thường đẹp hơn phóng to gấp đôi. Mấy cái này không cần ở lại cả buổi, mười phút là xong, phần còn lại để nhìn.

Câu hỏi thường gặp

Thác nước Việt Nam đẹp nhất vào tháng mấy?

Thường là giữa và cuối mùa mưa của từng vùng: vùng núi phía Bắc khoảng tháng sáu đến tháng chín, Tây Nguyên khoảng tháng bảy đến tháng mười, miền Trung khoảng tháng chín đến tháng mười hai. Mỗi năm mùa mưa đến sớm muộn khác nhau, nên xem dự báo thời tiết chính thức của năm đó.

Nên đi thác ngay sau trận mưa hay chờ vài ngày?

Nên chờ hai đến ba ngày sau một đợt mưa lớn. Lúc đó nước đầu nguồn đã về làm thác đầy, phù sa lắng bớt nên nước trắng hơn, và đường đất đã ráo. Đi ngay hôm mưa thì nước đục, đường trơn và có nguy cơ nước lên nhanh.

Mùa khô có nên đi thác không?

Vẫn nên nếu bạn thích thác trong, yên và muốn đi bộ gần chân thác hơn. Thác mùa khô gầy, chia thành nhiều dải mảnh, đá lộ ra nhiều. Đổi lại, bạn không có khối nước đổ ầm ầm và màn bụi nước của mùa nước lớn.

Làm sao biết thác hôm nay có đầy không trước khi đi?

Xem tin mưa ở vùng thượng nguồn mấy ngày trước, hỏi người dân hoặc người quản lý điểm thác, và để ý màu nước sông ở hạ lưu trên đường đi. Sông vàng nhạt thường là thác đang đầy mà không quá đục.

Đứng ở đâu để chụp thác mùa nước mà điện thoại không ướt?

Lùi lên chỗ cao ngang nửa thác ở bờ bên cạnh hoặc trên sườn đối diện, cách chân thác vài chục mét. Ở đó bụi nước chỉ lất phất, nhìn được trọn thác. Mang khăn nhỏ lau mặt kính điện thoại sau mỗi lần chụp.

Khi nào phải rời chân thác ngay?

Khi nước đột ngột đục hơn, có nhiều cành lá trôi, tiếng thác to lên rõ, hoặc mực nước ở chỗ bạn đứng dâng lên. Đó là dấu hiệu nước từ phía trên đang dồn về. Đi theo lối lên cao, không lội qua dòng và không quay lại lấy đồ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138