CanhTuong.comCảnh Tượng
Hang động và lòng đất

Tham quan hang động lần đầu: chọn hang hợp sức, đi giờ nào và mang theo gì

Lần đầu vào hang nên chọn hang khô có lối đi và đèn, đi buổi sáng mùa khô, mang giày bám, đèn nhỏ, nước và áo khoác mỏng. Kèm dấu hiệu nên hoãn và mẹo chụp.

Jungle-framed cave mouth seen from deep inside, one small visitor in an orange jacket walking out toward green daylight, wet rocks underfoot, long shot from behind, soft morning haze

Tham quan hang động lần đầu thì chọn một hang khô đã có lối đi, có đèn và lan can, vào buổi sáng của một ngày khô ráo trong mùa khô; mang giày đế bám, một chiếc đèn nhỏ riêng, nước uống và áo khoác mỏng; đi cùng người khác, chỉ đi trong phần hang mở cho khách và quay ra khi bên ngoài mưa lớn hay nước trong hang đổi màu. Lần đầu chưa cần hang hoang sơ, chưa cần trườn bò hay lội nước. Một hang có đường đi sẵn đã đủ để bạn biết mình chịu được bóng tối, độ ẩm và những bậc đá trơn tới mức nào.

Cái khó của hang không nằm ở chỗ tối mà ở chỗ mọi thứ lạ cùng một lúc: không khí đặc hơi nước, tiếng giọt nước rơi vọng lại to bất ngờ, mắt cần vài phút mới quen ánh sáng yếu, mặt đá lúc nào cũng ẩm. Phần dưới đi theo đúng thứ tự của một chuyến đầu tiên: chọn kiểu hang, chọn ngày giờ, đọc dấu hiệu nên hoãn, chuẩn bị đồ, cách đi và ngắm trong hang, khi nào quay ra, và vài tấm ảnh đáng chụp bằng điện thoại.

Chọn kiểu hang cho chuyến đầu tiên

Ở Việt Nam, vùng núi đá vôi từ vịnh biển phía Bắc, vùng Tràng An cho tới vùng Phong Nha đều có hang mở cho khách, nhưng mỗi hang đòi một sức khác nhau. Trước khi chọn, đọc kỹ mô tả lối đi hơn là xem ảnh đẹp: ảnh không cho biết có bao nhiêu bậc.

Kiểu hangHợp với aiCần biết trước
Hang khô có lối lát, đèn, lan canGia đình có trẻ lớn, người lớn tuổi đi chậm, người chưa từng vào hangBậc lên xuống nhiều, đá vẫn ẩm; người đau gối nên hỏi cửa hang cao hay thấp so với chân núi
Hang đi thuyền, ngồi suốt chặngNgười ngại leo dốc, người đi đứng không vữngMặc áo phao, ngồi yên giữa thuyền; mùa mưa có ngày thuyền ngừng chạy
Hang nửa hoang sơ, có người dẫn, lội nước ngắnNgười khoẻ, đã quen đi bộ đường rừng vài tiếngCần giày lội, mũ, đèn đeo trán; chưa hợp nếu bạn sợ chỗ hẹp
Hang hoang sơ đi nhiều ngàyĐể dành cho lần sauCần thể lực, kinh nghiệm, đoàn có người dẫn được phép đưa khách vào

Thử nghĩ tới một nhóm bốn người: hai bạn trẻ, một người mẹ ngoài năm mươi và một cậu bé mười tuổi. Hang khô có lối lát là lựa chọn yên tâm nhất, vì ai mệt có thể dừng ở chỗ rộng đợi mọi người quay lại. Nếu người mẹ ngại bậc thang, một hang đi thuyền cho cả nhóm cùng ngồi mà vẫn thấy vòm đá ngay trên đầu.

Đi mùa nào, giờ nào thì dễ chịu nhất

Mùa khô là mùa của hang. Ở vùng núi phía Bắc, mưa thường dồn vào khoảng giữa năm; ở miền Trung, mưa lũ thường dồn vào cuối thu và đầu đông, nhiều hang sâu đóng cửa trong mấy tháng đó. Năm nào mưa sớm hay kéo dài thì hang đóng sớm hoặc mở muộn hơn, nên trước chuyến đi nên xem thông báo của ban quản lý điểm tham quan và dự báo thời tiết vùng đó trong vài ngày tới, chứ đừng dựa vào lịch của năm trước.

Trong ngày, buổi sáng là giờ dễ chịu. Đường từ bến thuyền hay bãi xe tới cửa hang thường là đoạn dốc giữa rừng hoặc bậc đá ngoài nắng; đi lúc tám chín giờ thì leo đỡ mệt hơn đi giữa trưa. Buổi sáng cũng ít đoàn hơn, bạn có thể đứng lâu ở một chỗ mà không bị dòng người đẩy đi. Nếu hang có giếng trời, khoảng cuối buổi sáng tới đầu giờ chiều là lúc nắng có cơ hội rọi thẳng xuống, nhưng đó là phần thưởng thêm, đừng biến nó thành mục tiêu của chuyến đầu.

Một hang có lối lát thường đi trọn một vòng trong khoảng một đến hai tiếng, tính cả lúc dừng ngắm. Đừng nhồi hai ba hang vào một ngày: sau hang thứ hai, mắt và chân đều mỏi, những vòm đá bắt đầu giống nhau, và bạn bước xuống bậc ẩm kém cẩn thận hơn hẳn lúc mới vào. Cũng tránh đi quá muộn trong chiều, để lúc ra khỏi hang vẫn còn đủ sáng cho đoạn đường rừng quay về.

Dấu hiệu nên hoãn hoặc đổi sang hang khác

Không có ngày đi hang nào là hoàn hảo, nhưng có những ngày nên lùi lại. Nếu gặp một trong các dấu hiệu dưới đây, đổi kế hoạch là việc bình thường chứ không phải nhát gan.

  • Mưa lớn đêm trước ở vùng núi phía trên. Nước trong hang lên chậm hơn ngoài trời vài giờ, có khi nửa ngày, nên trời sáng nắng chưa có nghĩa là trong hang đã yên.
  • Suối hay sông trước cửa hang đục và chảy xiết hơn bình thường. Đó là nước từ trên núi đang dồn về.
  • Ban quản lý thông báo tạm đóng hoặc ngừng chạy thuyền. Lý do thường là nước và đá, đừng tìm lối khác để vào.
  • Bạn đang sốt, sổ mũi hay đau lưng. Hang ẩm và mát quanh năm, nhiều bậc, đi lúc mệt thì dễ trượt và về là ốm nặng thêm.
  • Ngày lễ đông người bất thường. Lối đi hẹp, người đứng chật trên bậc ẩm, bạn sẽ chỉ nhìn được lưng người phía trước.

Cách đơn giản để giữ chuyến đi khi phải hoãn: chọn sẵn một phương án ngoài trời gần đó, chẳng hạn đi bộ quanh chân núi hay ngồi bến sông, rồi quay lại hang vào sáng hôm sau nếu trời đã ổn.

Mang theo gì cho một buổi trong hang

Đồ cho một hang có lối lát không nhiều, nhưng thiếu một món là cả buổi khó chịu. Gói gọn trong một ba lô nhỏ, hai tay để trống mà vịn.

  • Giày thể thao đế cao su có gai, đã đi quen. Dép tông, giày đế bằng da trơn và giày cao gót là ba thứ hay gây trượt nhất trên bậc ẩm.
  • Một đèn đeo trán hoặc đèn pin nhỏ. Hang có đèn chiếu sáng vẫn có những đoạn tối giữa hai bóng đèn, và đèn điện thoại vừa yếu vừa ngốn pin bạn cần để chụp.
  • Áo khoác mỏng hoặc áo nhanh khô. Bên ngoài nóng, bên trong mát và ẩm, đứng lâu mồ hôi nguội đi là thấy lạnh.
  • Nước uống, một gói kẹo hay bánh nhỏ, và một túi đựng rác để mang hết vỏ bao bì ra ngoài.
  • Túi chống nước cho điện thoại nếu đi thuyền, và một sạc dự phòng nhỏ để ở ba lô.
  • Khăn nhỏ để lau tay và lau hơi nước bám trên ống kính điện thoại.

Không cần mang gậy chụp ảnh dài, ba lô to hay túi xách tay: lối đi trong hang hẹp, đồ vướng làm bạn va vào vách và vào người khác. Cũng không cần đồ chuyên dụng như dây leo hay mũ thợ mỏ cho một hang có lối lát, trừ khi người dẫn yêu cầu.

Trong hang: đi chậm, dừng hẳn rồi mới ngắm

Thói quen đầu tiên nên tập là tách việc đi và việc ngắm. Vừa bước vừa ngửa cổ nhìn trần là cách nhanh nhất để hụt bậc. Đi tới một khoảng rộng, đứng sát vách hoặc sát lan can cho người khác qua, rồi mới nhìn lên. Ở những chỗ này, đổi mắt theo ba lớp: gần chân là những bờ đá nhỏ đọng nước, ngang tầm mắt là cột đá và vách, trên cao là vòm trần. Phần lớn người đi lần đầu chỉ nhìn lớp giữa nên ra khỏi hang thấy như chưa xem gì.

Mắt người cần vài phút mới quen bóng tối. Khi bước từ cửa hang sáng chói vào trong, đừng vội kết luận chỗ này tối quá; đứng yên một lúc, những mảng đá xa sẽ hiện dần ra. Ngược lại, mỗi lần bạn nhìn thẳng vào màn hình điện thoại sáng hay vào bóng đèn, mắt lại phải quen lại từ đầu. Người hay đi hang thường hạ độ sáng màn hình xuống thấp nhất ngay từ cửa.

Nghe cũng là một nửa của hang. Ở chỗ trần cao, giọt nước rơi xuống vũng có tiếng vang rất trong, cả đoàn im vài giây là nghe được. Có hang có luồng gió nhẹ thổi qua mặt, thường là dấu hiệu phía trước có một cửa khác. Đứng ở những chỗ đó, bạn sẽ thấy vì sao người ta gọi một hang là đáng xem tận mắt: thứ không ảnh nào chở theo được chính là cái mát, cái ẩm và tiếng nước.

An toàn và lúc phải quay ra

Chỉ đi trong phần hang mở cho khách. Dây chắn, cửa sắt hay rào thấp ở những nhánh rẽ không phải để trang trí; phía sau có thể là vực, nước sâu hoặc đoạn đá chưa ổn định. Bước qua để chụp một tấm ảnh lạ là đổi an toàn của mình lấy vài giây.

Tay luôn có chỗ vịn. Ở bậc dốc, một tay vịn lan can, tay kia để trống. Điện thoại cất vào túi khi xuống bậc, lấy ra khi đã đứng vững.

Thấy chóng mặt, khó thở hay hoảng thì ra. Một số người lần đầu thấy ngột ngạt khi trần thấp xuống. Báo người đi cùng, đi ngược ra phía cửa, ngồi nghỉ chỗ thoáng; đó là phản ứng bình thường, không phải yếu đuối.

Lạc nhóm thì đứng yên. Đứng ở chỗ có đèn, gần lối chính, bật đèn của mình để người khác thấy. Đi lòng vòng tìm nhau trong hang là cách để lạc xa hơn.

Ở sâu trong hang thường không có sóng điện thoại. Báo cho một người ở ngoài giờ bạn dự kiến ra. Gặp nạn ở chỗ có sóng thì gọi 112 để báo cứu nạn hoặc 115 nếu cần cấp cứu, nói rõ tên hang và đoạn đang đứng.

Giữ hang sạch và mấy tấm ảnh đầu tiên bằng điện thoại

Luật giữ hang chỉ có mấy chữ: không chạm, không bẻ, không khắc, không để lại gì. Dầu và mồ hôi trên tay bám vào thạch nhũ thành vệt sẫm màu, đá ngừng lớn ở chỗ đó, và những vệt ấy không rửa đi được. Viên đá nhỏ nằm dưới chân cũng là một phần của hang, để nó lại. Vỏ chai, giấy lau, cả mẩu kẹo cao su đều mang ra; trong hang không có mưa hay nắng nào xoá đi rác giùm bạn.

Tấm ảnh dễ đẹp nhất của chuyến đầu là cửa hang nhìn ra ngoài: vòm đá tối làm khung, phía xa là rừng hay mặt nước sáng, một người đi cùng đứng nhỏ giữa khung thành bóng đen. Chạm vào vùng sáng ngoài cửa để điện thoại đo sáng theo đó, kéo thanh phơi sáng xuống một chút cho cây cối khỏi cháy trắng. Bên trong hang, bật chế độ chụp đêm, tựa cạnh điện thoại lên lan can hoặc tì hai khuỷu tay vào người, giữ yên đến khi máy chụp xong.

Đừng bật đèn flash: đèn làm mặt đá phẳng lì, sáng chói những hạt hơi nước lơ lửng thành đốm trắng, và làm dơi giật mình. Cũng đừng zoom số quá tay, ảnh sẽ nhoè như vẽ màu nước. Về nhà chỉnh nhẹ là đủ: giảm bớt màu vàng của đèn hang, kéo vùng tối lên một chút, để đá trông giống như mắt bạn đã thấy.

Câu hỏi thường gặp

Tham quan hang động lần đầu nên chọn hang nào?

Nên chọn hang khô đã có lối đi lát, có đèn và lan can, hoặc hang đi thuyền nếu trong nhóm có người ngại bậc thang. Hang hoang sơ cần lội nước, trườn bò hay đi nhiều ngày nên để dành cho lần sau, khi bạn đã biết mình chịu được bóng tối và độ ẩm.

Đi hang động vào mùa nào là hợp?

Mùa khô là mùa hợp nhất. Ở vùng núi phía Bắc mưa thường dồn vào khoảng giữa năm, ở miền Trung mưa lũ thường dồn vào cuối thu và đầu đông, nhiều hang sâu đóng cửa trong mấy tháng đó. Năm nào mưa sớm muộn khác nhau nên luôn xem thông báo của điểm tham quan và dự báo thời tiết trước khi đi.

Có cần mang đèn khi vào hang đã có đèn chiếu sáng không?

Nên mang một đèn đeo trán hoặc đèn pin nhỏ. Giữa hai bóng đèn vẫn có những đoạn tối, có lúc điện trong hang chập chờn, và đèn điện thoại vừa yếu vừa tốn pin bạn cần để chụp ảnh và liên lạc khi ra ngoài.

Trẻ em và người lớn tuổi có đi hang được không?

Được, nếu chọn hang khô có lối lát hoặc hang đi thuyền và đi chậm. Hỏi trước cửa hang nằm cao hay thấp so với chân núi, vì nhiều hang phải leo một đoạn bậc dài mới tới. Trẻ nhỏ cần người lớn nắm tay ở mọi đoạn bậc, người đau gối nên mang gậy và nghỉ ở những khoảng rộng.

Vì sao không được chạm vào thạch nhũ?

Dầu và mồ hôi trên da bám vào mặt đá thành vệt sẫm, chỗ đó ngừng lớn và đổi màu mãi mãi. Một cái chạm thì nhỏ, nhưng hàng nghìn người chạm cùng một chỗ là đủ để biến một cột đá trắng thành xám. Ngắm bằng mắt và bằng điện thoại là đủ.

Chụp ảnh trong hang bằng điện thoại thế nào cho đỡ nhoè?

Bật chế độ chụp đêm, tựa điện thoại lên lan can hoặc tì khuỷu tay vào người rồi giữ yên đến khi máy chụp xong. Không dùng đèn flash vì nó làm đá phẳng và làm hơi nước thành đốm trắng. Ở cửa hang, chạm vào vùng sáng bên ngoài rồi giảm phơi sáng để giữ màu cây cối.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138