CanhTuong.comCảnh Tượng
Bình minh và hoàng hôn

Chiều nay hoàng hôn có đẹp không: đọc mây, bụi và trời sau mưa

Hoàng hôn rực khi trên cao có mây mỏng, chân trời phía tây còn khe hở và không khí sạch sau mưa. Cách nhìn trời từ ba giờ chiều để biết có đáng ra ngoài không.

Dramatic broken clouds glowing crimson after rain over a city rooftop terrace, a man in a turquoise shirt looks up at the sky, wet floor reflecting colour, wide view

Chiều nay hoàng hôn có khả năng đẹp nếu trên cao có những dải mây mỏng (mây sợi, mây vảy cá), chân trời phía tây còn một khe trống cho nắng lọt qua, và không khí trong, thường là sau một trận mưa hay một đợt gió. Trời không một gợn mây cho hoàng hôn sạch nhưng nhạt; trời kín mây xám dày phía tây gần như chắc xịt; trời mù bụi thì mặt trời đỏ mà bầu trời đục.

Không ai đoán trúng mọi buổi chiều, kể cả người đứng chờ cảnh mỗi tuần. Nhưng chỉ cần nhìn trời ba lần trong buổi chiều, vào khoảng ba giờ, bốn giờ rưỡi và mười lăm phút trước giờ lặn, bạn sẽ đoán đúng nhiều hơn sai. Phần dưới chỉ từng loại mây, từng kiểu trời, và cái khe nhỏ ở chân trời mà hầu như ai cũng bỏ qua.

Màu hoàng hôn đến từ đâu

Bầu trời lúc hoàng hôn không tự đỏ. Thứ đỏ lên là những đám mây được nắng chiếu tới từ phía dưới, khi mặt trời đã ở thấp sát hoặc dưới chân trời. Ánh nắng lúc đó đi qua một lớp không khí rất dày, phần ánh sáng xanh bị tán đi gần hết, phần còn lại là vàng, cam, đỏ. Mây càng cao thì càng giữ được nắng lâu sau khi mặt trời đã lặn, vì từ trên đó vẫn còn nhìn thấy mặt trời.

Vì vậy công thức của một buổi chiều rực gồm hai phần. Phần thứ nhất là có mây ở trên cao để làm màn chiếu. Phần thứ hai là đường đi của nắng từ chân trời phía tây tới đám mây đó phải thông, không bị một bức tường mây thấp chặn ngang. Thiếu phần thứ nhất, bạn chỉ có một vệt cam sát chân trời. Thiếu phần thứ hai, cả bầu trời đầy mây mà không đám nào được chiếu tới, trời xám dần rồi tối.

Bụi và hơi nước nhiều cũng nhuộm đỏ mặt trời, nhưng lại làm mờ cả bầu trời. Đó là lý do những ngày oi nồng, mù khói, mặt trời trông như quả trứng muối khá đẹp, nhưng ráng chiều sau đó gần như không lên. Ngược lại, sau một trận mưa, không khí sạch, mây vỡ thành từng mảng, ánh nắng đi xa mà không bị đục, và thường đó là những buổi chiều người ta nhớ lâu.

Nhìn trời lúc ba giờ chiều: kiểu trời nào cho kiểu hoàng hôn nào

Bảng dưới là cách đọc bằng mắt, không cần dụng cụ. Nó đúng nhiều hơn sai, không phải luôn đúng.

Trời lúc ba, bốn giờ chiềuHoàng hôn thường thế nàoCó đáng ra ngoài
Xanh trong, không một gợn mâyMặt trời tròn, chân trời cam, tắt nhanh, ít rángĐáng nếu muốn mặt trời chạm nước hay chạm núi gọn gàng
Có những sợi mây mỏng như lông chim trên caoSau khi lặn, các sợi mây chuyển cam rồi hồng, khá rựcRất đáng
Mây vảy cá, mây gợn sóng đều khắp trờiCả bầu trời đổi màu, có khi hồng tím rất lâuRất đáng, ở lại hai mươi phút sau khi lặn
Mây trắng bông cục rải rác, nắng vẫn chiếuCó tia nắng xuyên mây, viền vàng; ráng vừa phảiĐáng
Mây xám dày kín trời, nhất là phía tâyThường xám dần rồi tối, trừ khi có khe sát chân trờiChỉ đi nếu chỗ đứng gần
Trắng đục, mù, không thấy rõ núi hay toà nhà xaMặt trời đỏ sẫm từ sớm, trời không lên màuKhông đáng nếu phải đi xa

Vào mùa nồm ẩm ở miền Bắc, nhiều ngày rơi vào dòng cuối cùng liên tục cả tuần. Đến khi một đợt gió mùa mới tràn về, buổi chiều đầu tiên trời trong thường rất đẹp, nhưng gió cũng lạnh và mạnh hơn nhiều.

Sau mưa: buổi chiều đáng chờ nhất

Mưa rào trưa, tạnh lúc ba bốn giờ. Đây là kịch bản người hay ngắm hoàng hôn thích nhất. Đám mây mưa trôi dần về phía đông, phía tây hở ra, không khí được rửa sạch. Đám mây giông đang trôi xa ở phía đông, với phần đỉnh xoè rộng ra như cái đe, sẽ bắt nắng hồng rất đẹp ngay cả khi mặt trời ở sau lưng bạn.

Mưa dầm cả ngày. Nếu đến chiều vẫn mưa lâm râm, trời xám đều, khả năng có ráng gần như không. Nhưng để ý: có những hôm mây mưa tan đúng mép phía tây vào lúc cuối chiều, một dải sáng vàng hiện ra dưới lớp mây xám, và cả mặt dưới của lớp mây bỗng đỏ rực trong vài phút. Hiếm, nhưng là cảnh khó quên.

Sau một đợt gió mùa. Ở miền Bắc, ngày đầu tiên sau khi gió mùa đông bắc tràn về thường rất trong, nhìn được núi rất xa. Mây ít, nên hoàng hôn gọn và sạch hơn là rực. Ngày thứ hai, thứ ba, khi mây trên cao bắt đầu quay lại, mới là lúc có màu.

Mặt đất ướt cũng là một phần của cảnh. Sân thượng ướt, mặt đường ướt, vũng nước trên đồng đều phản chiếu bầu trời. Sau mưa, nhìn xuống chân cũng đáng như nhìn lên trời.

Mười lăm phút cuối: nhìn cái khe ở chân trời

Đây là chi tiết chỉ người hay đứng chờ mới để ý. Nhiều buổi chiều, mặt trời chui vào một dải mây ở phía tây khi còn cách chân trời một khoảng, và hầu hết mọi người nghĩ thế là hết, quay về. Nhưng nếu giữa dải mây ấy và đường chân trời còn một khe sáng, dù mỏng, thì chừng năm, mười phút sau mặt trời sẽ ló ra lại ở khe đó, và vì nó chiếu ngược lên mặt dưới của dải mây, đó thường là lúc cả bầu trời cháy đỏ nhất.

Cách đọc: nhìn kỹ đường chân trời phía tây, ngay dưới đám mây che mặt trời. Nếu thấy dải trời ở đó sáng vàng hay trắng sáng, khe đang mở. Nếu đường chân trời tối xám liền với đáy mây, khe đã đóng, khả năng có màu thấp.

Ví dụ một buổi chiều tháng tám ở một bờ hồ ngoại ô: năm giờ rưỡi, mặt trời lặn vào một dải mây dày, bầu trời xám. Một nửa số người đứng chờ rời đi. Sáu giờ kém mười, mặt trời ló ra ở khe hẹp ngay trên hàng cây bên kia hồ, đỏ như than, rồi cả lớp mây phía trên đổi sang cam. Những người ở lại có mười phút trời rực mà buổi chiều trước đó không có.

Trời nhiều mây thì đứng ở đâu, nhìn về phía nào

Những buổi chiều mây đẹp, đừng chỉ nhìn về phía mặt trời. Khi mặt trời vừa lặn, mây ở trên đầu và cả phía đông thường đổi màu muộn hơn và lâu hơn mây phía tây. Có những buổi phía tây chỉ còn một vệt cam, nhưng quay người lại thì cả một dải mây phía đông đang hồng rực vì được nắng chiếu ngang. Chỗ đứng tốt nhất vì vậy là chỗ có bầu trời trống cả bốn phía: một sân thượng không bị nhà cao vây, một bờ đê giữa đồng, một bãi đất rộng ven sông.

Ở trong phố, nếu không có chỗ cao, một khoảng trống như công viên lớn, quảng trường, bờ hồ cũng cho bạn được một khoảng trời đủ rộng. Ở chỗ hẹp, giữa hai dãy nhà, bạn chỉ thấy một mảnh trời nhỏ, và thường đó lại không phải mảnh đang đổi màu đẹp nhất.

Một thói quen nhỏ của người hay đứng chờ: cứ hai ba phút lại quay một vòng nhìn khắp bầu trời. Màu không lên cùng lúc ở mọi chỗ. Mây thấp đổi màu trước rồi tắt trước, mây cao đổi sau và giữ lâu hơn. Phần cuối cùng còn sáng thường là những sợi mây mỏng nhất ở rất cao trên đầu, ngả hồng tím khi mọi thứ dưới đất đã xanh thẫm.

Giông, sét và đường về sau mưa

Những buổi chiều có mây giông là những buổi chiều có màu đẹp nhất, và cũng là những buổi cần cẩn thận nhất.

  • Thấy chớp thì đếm. Đếm từ lúc chớp tới lúc nghe sấm, nếu dưới ba mươi giây thì giông đã ở gần, rời chỗ trống, sân thượng, bờ hồ, vào trong nhà hoặc trong xe ô tô đóng kín.
  • Chờ ít nhất nửa tiếng sau tiếng sấm cuối cùng rồi mới ra lại chỗ trống. Sét có thể đánh từ đám mây đã trôi qua.
  • Không trú dưới cây đứng một mình, cột điện, mái tôn trống.
  • Đường sau mưa trơn, nhất là đường dốc, đường đất đỏ, bờ ruộng. Về chậm, giữ khoảng cách xe, bật đèn sớm.
  • Sân thượng ướt rất trơn. Đi chậm, không chạy ra mép lan can khi thấy trời đổi màu.
  • Áo mưa mỏng luôn để trong túi trong mùa mưa, cả khi trời đang nắng lúc bạn rời nhà.

Nếu gặp người bị thương do sét hay ngã, gọi 115. Cần cứu nạn ở vùng ngập, sạt lở, gọi 112.

Làm dở và làm được, cả lúc chụp

Nhiều người bỏ lỡ buổi chiều đẹp nhất tháng chỉ vì nhìn trời đúng một lần, hoặc vì tin vào màn hình hơn là vào mắt.

Làm dởLàm được
Thấy trời kín mây lúc trưa là bỏNhìn lại lúc bốn giờ rưỡi, mây chiều thay đổi rất nhanh
Về khi mặt trời chui vào mâyNhìn khe sáng ở chân trời, chờ thêm mười phút
Chụp tiếp lúc giông kéo tớiĐếm chớp và sấm, vào chỗ trú khi dưới ba mươi giây
Để máy tự đo sáng, mây bị trắngChạm vào đám mây sáng nhất, kéo phơi sáng xuống
Thêm bộ lọc màu cho rực hơnGiữ màu gốc, chỉ tăng nhẹ tương phản
Chụp cận mặt trờiChuyển sang ống góc rộng nếu máy có, để gom cả bầu trời mây

Khi trời đầy mây đổi màu, khung hình cần rộng. Điện thoại có ống góc siêu rộng thì đây là lúc dùng nó, đặt chân trời thấp ở phần ba dưới, để phần lớn khung cho mây. Đặt thêm một người nhỏ ở góc dưới để người xem biết bầu trời ấy lớn cỡ nào. Màu thật của một buổi chiều rực thường đã đủ đậm, đẩy thêm bão hoà chỉ làm nó trông giả.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết chiều nay hoàng hôn có đẹp không?

Nhìn trời lúc ba bốn giờ chiều: nếu trên cao có mây mỏng như sợi hay vảy cá, phía tây còn hở và không khí trong thì khả năng rực cao. Trời trong veo cho hoàng hôn gọn nhưng nhạt, trời kín mây xám hoặc mù bụi thì thường xịt.

Vì sao sau mưa hoàng hôn thường đẹp?

Mưa rửa sạch bụi trong không khí, mây vỡ thành từng mảng và phía tây thường hở ra khi đám mưa trôi đi. Nắng đi xa mà không bị đục, chiếu lên mây còn sót lại trên cao, nên màu lên rõ và sạch.

Mặt trời chui vào mây trước khi lặn thì có nên về không?

Chưa nên về. Nhìn đường chân trời ngay dưới đám mây, nếu còn một khe sáng vàng, mặt trời có thể ló ra lại vài phút trước khi lặn và chiếu ngược lên mây, đó thường là lúc rực nhất.

Ngày mù bụi có ngắm hoàng hôn được không?

Được, mặt trời đỏ sẫm và nhìn bằng mắt khá dịu, nhưng bầu trời đục và ráng chiều sau khi lặn gần như không lên. Nếu phải đi xa, nên chờ một buổi chiều sau mưa hay sau gió.

Đang ngắm hoàng hôn thì thấy chớp có nguy hiểm không?

Có. Đếm từ lúc thấy chớp tới lúc nghe sấm, dưới ba mươi giây là giông ở gần, phải rời chỗ trống ngay, vào nhà hoặc xe ô tô đóng kín và chờ nửa tiếng sau tiếng sấm cuối.

Có nên dùng bộ lọc màu khi chụp hoàng hôn rực?

Không cần. Màu thật của một buổi chiều rực đã đủ đậm, thêm bộ lọc hay đẩy bão hoà chỉ làm trời thành màu nhựa. Chỉ cần đo sáng theo mây và tăng nhẹ độ tương phản.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138