CanhTuong.comCảnh Tượng
Bình minh và hoàng hôn

Đi ngắm bình minh, hoàng hôn an toàn: đường đi trong tối và lúc quay về

Đi ngắm bình minh là đi trong tối, ngắm hoàng hôn là về trong tối. Dò lối từ ban ngày, mang đèn và áo sáng màu, đặt sẵn giờ quay về và biết lúc nào phải bỏ cuộc.

Fading twilight over open countryside with a lone tree, a woman in an orange jacket walks home along a raised field path holding a small headlamp, view from behind

Đi ngắm bình minh và hoàng hôn an toàn quy về ba việc: dò lối từ lúc trời còn sáng, mang đèn riêng và áo sáng màu cho đoạn đi trong tối, và đặt sẵn giờ quay về cùng những dấu hiệu buộc phải bỏ cuộc (sương mù dày trên đèo, mưa lớn, cảnh báo sạt lở, sấm chớp, nước lên). Phần lớn chuyện không hay xảy ra không phải lúc đang ngắm, mà trên đoạn đường đến trước bình minh hay đoạn về sau hoàng hôn.

Hai khoảnh khắc này có chung một đặc điểm ít người tính tới: chúng nằm ngay ranh giới sáng tối, khi mắt người đi bộ và mắt người lái xe đều làm việc kém nhất. Phần dưới đi theo dòng thời gian trước, trong và sau một chuyến, kèm vài tình huống giả định, để bạn biết cần làm gì ở mỗi chặng, chứ không phải một danh sách "cẩn thận" chung chung.

Vì sao chạng vạng là giờ dễ gặp chuyện

Mắt người cần khoảng hai mươi phút để quen bóng tối hoàn toàn, và chỉ cần nhìn vào một màn hình sáng hay một ánh đèn mạnh vài giây là mất gần hết. Lúc chạng vạng, ánh sáng giảm nhanh hơn tốc độ mắt bạn kịp điều chỉnh, nên bạn tưởng còn nhìn rõ trong khi thật ra đã bỏ sót ổ gà, mép mương, bậc đá.

Người lái xe cũng gặp đúng vấn đề đó, cộng thêm việc nhiều người chưa bật đèn vì nghĩ trời còn sáng. Một người đi bộ mặc áo tối màu trên đường đê, đường làng lúc sáu giờ chiều gần như vô hình với xe máy đang chạy tới. Buổi sáng sớm cũng vậy, cộng thêm sương, và cộng thêm người lái xe đang buồn ngủ.

Cuối cùng là tâm lý. Lúc đi, bạn háo hức sợ trễ nên đi nhanh. Lúc về, bạn vừa xem xong một cảnh đẹp, đầu óc còn mải với ảnh trên điện thoại, chân bước theo quán tính. Hai lúc đó đều là lúc người ta trượt chân, đi nhầm lối, quên đồ. Biết vậy rồi, phần còn lại chỉ là sắp xếp sao cho đoạn đi trong tối ngắn nhất và quen nhất có thể.

Trước chuyến đi: việc làm từ chiều hôm trước

Phần lớn an toàn của một buổi sáng nằm ở tối hôm trước. Mất chừng mười lăm phút.

  1. Dò lối lúc trời còn sáng. Nếu chỗ đứng mới, đi thử một lần vào buổi chiều: chỗ gửi xe, lối đi bộ, chỗ trơn, chỗ có mương hay mép dốc. Chụp lại vài mốc bằng điện thoại.
  2. Xem dự báo của cơ quan khí tượng và tin cảnh báo cho khu vực: mưa lớn, gió mạnh, sương mù, sạt lở với vùng núi, sóng lớn với vùng biển.
  3. Sạc đầy điện thoại và sạc dự phòng, kiểm tra đèn đội đầu, mang thêm pin nếu đèn dùng pin rời.
  4. Chuẩn bị quần áo: áo ngoài sáng màu hoặc có dải phản quang, áo ấm cho vùng cao hay buổi sáng gió, giày đế bám, áo mưa mỏng.
  5. Nhắn cho một người nơi bạn sẽ đến, giờ đi và giờ dự định về, đặc biệt nếu đi một mình.
  6. Đặt sẵn giờ quay về ngay từ tối hôm trước, ví dụ "nếu sáu giờ rưỡi chưa thấy gì thì về", để sáng mai không phải tự thuyết phục mình ở lại.

Ví dụ hai bạn sinh viên định ngắm bình minh trên một ngọn đồi ngoại thành. Chiều hôm trước họ chạy lên một lượt, phát hiện đoạn cuối là đường đất đỏ có rãnh nước, liền quyết định gửi xe dưới chân dốc và đi bộ đoạn đó. Sáng hôm sau trời mưa lất phất, đất trơn, họ mừng vì đã không định chạy xe lên tận đỉnh.

Đoạn đi trong tối: đèn, mắt và tốc độ

Đèn chỉnh được độ sáng, chiếu xuống chân. Đèn đội đầu để tay rảnh, chiếu xuống mặt đường trước chân chừng hai ba bước. Khi đến gần người khác đang chờ cảnh, hạ đèn xuống hoặc chuyển sang chế độ yếu, ánh đỏ nếu đèn có, để không làm chói mắt họ.

Đừng dùng đèn điện thoại làm đèn chính. Vừa tốn pin của thứ bạn cần để gọi khi có chuyện, vừa bắt một tay phải cầm. Đèn điện thoại chỉ là dự phòng.

Đi theo lối chính, không đi tắt. Lối tắt qua ruộng, qua bãi đá ban ngày có thể dễ, trong tối thì không. Đi chậm hơn, đến muộn hơn hai phút vẫn tốt hơn một cú trượt chân.

Lái xe đường đèo lúc sáng sớm. Sương mù trên đèo có thể dày tới mức chỉ nhìn được vài chục mét. Giảm tốc độ, bật đèn chiếu gần thay vì đèn chiếu xa vì đèn xa hắt vào sương thành một bức tường trắng, đi sát lề phải, không vượt. Nếu sương dày đến mức không nhìn thấy vạch đường, tìm chỗ rộng an toàn để dừng và chờ.

Đi qua làng lúc sáng sớm. Đi nhẹ, không nói lớn, không rọi đèn vào cửa nhà người ta. Chó trong làng sủa thì đi chậm, đều bước, không chạy.

Trong lúc ngắm: chỗ đứng và cái lạnh

Khi đã tới nơi, chọn chỗ đứng trên nền chắc, cách xa mép dốc, mép bờ kè, mép sóng. Trong tối, mép vực hay mép đá luôn trông gần hơn hoặc xa hơn thật. Nếu muốn ra gần mép để nhìn rõ hơn, chờ đến khi trời đủ sáng để thấy rõ chân mình và mặt đất xung quanh.

Buổi sáng trên đồi, trên núi, trên bãi biển lúc năm giờ lạnh hơn bạn tưởng, nhất là khi bạn đứng yên sau khi đã đổ mồ hôi lúc đi lên. Mặc thêm áo ngay khi tới nơi, đừng chờ đến lúc run. Ở vùng cao vào mùa đông, nhiệt độ lúc rạng sáng có thể xuống rất thấp, mang găng tay, mũ len, và một tấm lót nhỏ để ngồi.

Buổi chiều thì ngược lại, cái cần để ý là thời tiết thay đổi. Giông mùa hè kéo tới rất nhanh, nhất là ở vùng núi và đồng trống. Thấy chớp, đếm tới khi nghe sấm, nếu dưới ba mươi giây thì rời chỗ trống ngay. Ở biển, để ý nước đang lên, nhất là khi bạn đứng trên một doi cát hay sau một mỏm đá mà lúc đi ra còn khô.

Khi nào phải quay đầu

Biết bỏ cuộc là phần khó nhất. Bảng dưới gom những dấu hiệu mà người đi lâu năm coi là lý do đủ để quay về, kể cả khi đã đi được nửa đường.

Dấu hiệuNên làm gì
Sương mù dày trên đèo, không thấy vạch đườngDừng ở chỗ rộng an toàn chờ, hoặc quay lại; không cố đi tiếp
Có cảnh báo sạt lở, mưa lớn nhiều ngày ở vùng núiHoãn chuyến, không đi đèo, không qua suối
Nghe sấm, thấy chớp gầnRời đỉnh đồi, bãi trống, bờ nước; vào nhà hoặc xe ô tô đóng kín
Nước lên nhanh ở bãi biển, cửa sôngQuay về ngay theo lối đã đi ra, không vòng qua đá
Đèn yếu dần, điện thoại dưới hai mươi phần trămVề trước khi trời tối hẳn, giữ pin cho cuộc gọi
Lạc lối, không nhận ra mốc đã chụpĐứng lại, gọi người đi cùng, mở định vị, không đi tiếp theo cảm giác

Khi cần trợ giúp, gọi 112 để báo cứu nạn, 115 nếu có người bị thương, 113 nếu gặp chuyện về an ninh. Nói rõ bạn đang ở đâu, mốc gần nhất là gì, có bao nhiêu người. Một buổi bình minh bị bỏ dở không đáng tiếc. Mặt trời mọc lại mỗi ngày.

Điện thoại: vừa để chụp, vừa để gọi khi cần

Bật chế độ tiết kiệm pin từ lúc rời nhà. Trời lạnh trên núi lúc sáng sớm làm pin tụt nhanh hơn bình thường. Để điện thoại trong túi áo trong, sát người, chỉ lấy ra khi chụp. Sạc dự phòng mang theo phải là cái đã sạc đầy, không phải cái nằm trong cốp xe từ chuyến trước.

Tải sẵn bản đồ khu vực. Nhiều chỗ ngắm cảnh đẹp nhất lại là chỗ sóng điện thoại yếu. Tải bản đồ ngoại tuyến từ ở nhà, đánh dấu chỗ gửi xe và chỗ đứng, để lúc về trong tối vẫn mở được định vị.

Chụp vài tấm rồi cất, đừng chụp suốt. Mỗi lần mở màn hình sáng là mắt mất thời gian quen tối. Lúc trời còn tối trước bình minh, giảm độ sáng màn hình xuống thấp nhất. Chạm vào vùng trời sáng để đo sáng, kéo phơi sáng xuống, tựa máy vào một tảng đá hay hàng rào cho chế độ đêm khỏi nhoè, đặt bạn đồng hành nhỏ trong khung, vậy là đủ.

Đừng vừa đi vừa quay video. Muốn quay cảnh đường lên lúc trời sáng dần, dừng lại ở chỗ bằng phẳng rồi quay. Vừa đi vừa nhìn màn hình là cách nhanh nhất để hụt chân ở một bậc đá.

Đoạn về sau hoàng hôn và những việc nhỏ hay quên

Đoạn về là lúc mệt nhất, tối nhất, và là lúc người ta lơ là nhất.

  • Bắt đầu về khi trời còn tím, khoảng hai mươi phút sau khi mặt trời lặn, đặc biệt nếu đường về là bờ ruộng, đường đất, dốc đá.
  • Cất điện thoại trước khi bước đi. Xem lại ảnh khi đã về tới chỗ có đèn. Mắt nhìn màn hình sáng rồi nhìn xuống đường tối là gần như mù trong vài giây.
  • Đi thành hàng, người có đèn sáng nhất đi đầu, người quen đường đi cuối. Đếm người trước khi rời chỗ đứng.
  • Đi bộ trên đường có xe: đi sát lề, ngược chiều xe chạy để thấy đèn xe tới, áo sáng màu hoặc có phản quang.
  • Soát lại chỗ đứng trước khi đi: rác, vỏ chai, đồ rơi. Đứng ở đó trong tối, mọi thứ dễ bỏ quên, kể cả chìa khoá xe.
  • Trẻ nhỏ và người lớn tuổi đi giữa, có người lớn nắm tay ở đoạn khó.

Về tới nhà, nhắn lại cho người bạn đã báo trước rằng mình đã về. Nghe đơn giản, nhưng nếu bạn quên thói quen này, đến một ngày có chuyện thật sẽ không ai biết bạn chưa về.

Câu hỏi thường gặp

Đi ngắm bình minh một mình có an toàn không?

Có thể an toàn nếu đi chỗ quen, đường dễ, đã dò lối từ hôm trước, mang đèn và báo trước cho người nhà giờ đi giờ về. Chỗ vắng, đường núi, mỏm đá ven biển thì nên đi cùng ít nhất một người.

Ngắm hoàng hôn xong nên về lúc nào?

Nên bắt đầu về khoảng hai mươi phút sau khi mặt trời lặn, khi trời còn tím và còn đủ sáng để thấy lối. Đường về khó như bờ ruộng, dốc đất, đá thì về sớm hơn.

Lái xe qua đèo có sương mù lúc sáng sớm thế nào?

Giảm tốc, bật đèn chiếu gần thay vì đèn chiếu xa, đi sát lề phải, không vượt. Nếu sương dày đến mức không thấy vạch đường, tìm chỗ rộng an toàn để dừng chờ sương tan hoặc quay lại.

Vì sao không nên dùng đèn điện thoại khi đi trong tối?

Vì nó ngốn pin của thứ bạn cần để gọi khi có chuyện, bắt bạn cầm bằng một tay, và ánh màn hình làm mắt mất khả năng nhìn trong tối. Dùng đèn đội đầu, để điện thoại làm đèn dự phòng.

Khi nào nên bỏ chuyến đi ngắm bình minh?

Khi có cảnh báo sạt lở hay mưa lớn ở vùng núi, sương mù quá dày trên đèo, sấm chớp gần, nước biển đang lên nhanh, hoặc đèn và pin đã yếu. Mặt trời mọc lại mỗi ngày, không đáng để liều.

Mắt cần bao lâu để quen bóng tối?

Khoảng hai mươi phút để quen gần hoàn toàn. Chỉ cần nhìn một màn hình sáng hay một ánh đèn mạnh vài giây là phải bắt đầu lại, nên giữ đèn ở chế độ yếu và hạn chế bật điện thoại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138