Bình minh trên biển miền Trung đẹp nhất vào những tháng ít mưa bão, thường từ khoảng tháng hai, tháng ba đến tháng tám; bạn nên ra bãi trước giờ mặt trời mọc chừng ba mươi đến bốn mươi phút, tức vào khoảng bốn giờ bốn mươi lăm đến năm giờ rưỡi sáng tuỳ tháng. Gần như mọi bãi biển từ vùng Bắc Trung Bộ đến Nam Trung Bộ đều nhìn thẳng ra phía đông, nên bạn không cần tìm chỗ đặc biệt, chỉ cần dậy đúng giờ và gặp đúng buổi sáng trời biển trong.
Cái khó của bình minh không nằm ở chỗ đứng mà ở cái đồng hồ báo thức và ở đêm hôm trước. Phần dưới nói những dấu hiệu từ tối hôm trước báo sáng mai đáng dậy, vì sao có hôm trời quang mà mặt trời vẫn lên muộn vài phút, cách ngắm từ bãi cát hay từ ghềnh đá cho an toàn, và vài điều nhỏ về những người đã có mặt trên bãi trước bạn.
Năm giờ sáng trên bãi biển miền Trung trông thế nào
Nếu chưa từng dậy ngắm bình minh ở biển miền Trung, bạn sẽ ngạc nhiên vì bãi biển lúc năm giờ sáng không hề vắng. Người tập thể dục đi bộ dọc mép nước, những nhóm bơi sáng, và ở nhiều bãi là thuyền thúng, thuyền máy của ngư dân vừa đánh cá đêm về, kéo lên cát, cả một khúc bãi thành chợ cá nhỏ. Đó là một phần của cảnh, không phải thứ cản cảnh.
Trời sáng dần từ phía đông khá lâu trước khi mặt trời lên. Đầu tiên là một dải xám xanh trên đường chân trời, rồi dải ấy ngả hồng, cam, và có khi có những đám mây mỏng nằm ngang được viền vàng. Khoảnh khắc mặt trời nhú lên khỏi mặt nước thường chỉ kéo dài hai ba phút, sau đó nắng lên rất nhanh, chừng nửa tiếng là đã chói, khó nhìn thẳng.
Có một chi tiết người lần đầu hay không biết: vào mùa hè, chân trời trên biển thường có một lớp hơi nước mờ. Mặt trời không nhú lên từ đúng mép nước mà hiện ra phía trên lớp mờ ấy, muộn hơn giờ mọc trên lịch chừng năm đến mười phút, và có màu đỏ cam rất dịu, nhìn được bằng mắt trong một hai phút đầu. Đừng thấy quá giờ mà tưởng hôm nay mây che, cứ chờ thêm.
Tháng nào ra biển đón bình minh
Miền Trung có mùa mưa lệch so với hai đầu đất nước: mưa nhiều và bão thường dồn vào khoảng cuối năm. Bảng dưới là nhịp chung, năm nào cũng có sớm muộn, nên trước chuyến đi xem dự báo của cơ quan khí tượng cho vùng biển đó.
| Khoảng thời gian | Bình minh thường thế nào | Ghi chú |
|---|---|---|
| Khoảng tháng hai đến tháng tư | Trời bắt đầu trong, sáng mát, nhiều buổi có mây mỏng bắt màu hồng | Đầu mùa có thể còn mưa phùn, gió lạnh ở vùng phía bắc miền Trung |
| Khoảng tháng năm đến tháng tám | Biển êm, mặt trời mọc sớm nhất trong năm, nhiều buổi chân trời mờ hơi nước | Giờ mọc sớm, có khi trước năm giờ mười lăm ở vùng phía bắc miền Trung |
| Khoảng tháng chín đến tháng mười hai | Nhiều mây, mưa, có những buổi sáng sau bão trời rất trong | Mùa mưa bão, sóng lớn, cân nhắc kỹ trước khi ra ghềnh đá |
| Khoảng tháng mười hai đến tháng một | Mặt trời mọc muộn nhất năm, lệch hẳn về phía đông nam | Gió mùa đông bắc làm biển động, bãi lạnh hơn bạn nghĩ |
Giờ mọc ở miền Trung chênh nhau gần một tiếng giữa tháng sáu và tháng một. Đặt báo thức theo giờ mọc của đúng ngày, trừ đi khoảng bốn mươi phút cho đường ra bãi và chọn chỗ ngồi.
Đêm trước đã biết sáng mai có đáng dậy
Nhìn trời lúc chín, mười giờ tối. Nếu thấy được nhiều sao phía trên biển, không có mây kéo từ phía đông vào, khả năng sáng mai trời quang khá cao. Nếu phía biển tối đen không một vì sao, có chớp lóe ở xa, sáng mai thường nhiều mây.
Nghe sóng. Đứng ở hành lang hay ban công gần biển, sóng đập mạnh từng hồi, gió thốc theo, nghĩa là biển đang động. Bình minh vẫn có thể đẹp, nhưng đừng ra ghềnh đá, chỉ ngắm từ bãi cát cao.
Xem tin gió mùa và tin áp thấp. Từ khoảng tháng chín trở đi, một cơn áp thấp ngoài khơi có thể đẩy mây kín cả đường chân trời mấy ngày liền. Ngược lại, buổi sáng ngay sau khi một đợt mưa kéo qua thường trong vắt, sóng còn lừng nhưng mây đã vỡ.
Hỏi người dân bán hàng sáng. Những người dọn hàng ăn sáng sát bãi biết rất rõ sáng nào trời đẹp. Một câu hỏi lịch sự kiểu "sáng mai trời có nắng không chị" đôi khi đáng tin hơn bất cứ thứ gì trên màn hình.
Ngắm từ bãi cát hay từ ghềnh đá
Bãi cát rộng cho bạn đường chân trời trọn vẹn và sự an toàn. Chọn chỗ ít người đi qua lại ngay trước mặt, hoặc ngược lại, đứng ở chỗ có thuyền thúng neo để có điểm nhấn trên nền trời sáng. Lúc nước rút, lớp cát ướt phản chiếu màu hồng của trời, đi chân trần trên đó rất dễ chịu.
Ghềnh đá, mỏm đá nhô ra biển cho khung cảnh có khối hơn, có tiếng sóng vỗ, có bọt trắng. Nhưng đá ven biển lúc sáng sớm thường ướt sương và rêu, tối nhìn không rõ, và có những con sóng lớn bất thường đập lên tận chỗ tưởng là khô. Nếu muốn ngắm từ ghềnh, chọn tảng đá khô, cao, cách mép nước xa, có lối lên dễ; đến khi trời đã hửng đủ để thấy chân; không ngồi quay lưng ra biển, và luôn để mắt tới đợt sóng kế tiếp.
Ví dụ một nhóm bạn đi biển vào tháng năm: họ hẹn nhau bốn giờ năm mươi dưới sảnh, đi bộ ra ghềnh đá ở đầu bãi. Trời còn tối, nên cả nhóm đứng chờ trên bãi cát ở chân ghềnh chừng mười phút, rồi mới leo lên tảng đá phẳng cách mép nước khá xa khi đã nhìn rõ đường. Mặt trời lên lúc năm giờ hai mươi, cả nhóm vẫn kịp, và không ai phải trèo trong bóng tối.
Mang gì, giữ gì cho buổi sáng
Buổi bình minh ngắn, nhưng có mấy thứ nhỏ quyết định bạn dễ chịu hay không.
- Đèn pin nhỏ cho đoạn đường từ chỗ ở ra bãi và lối lên ghềnh, soi xuống chân chứ không chiếu vào mặt người đang ngồi chờ.
- Dép quai hậu hoặc giày bám nếu định ra đá. Dép tông trơn trên đá ướt là cách ngã phổ biến nhất.
- Áo khoác mỏng cho những tháng đầu năm, gió biển lúc năm giờ sáng lạnh hơn nhiều so với giữa trưa.
- Khăn nhỏ để lau tay và lau ống kính bị hơi muối bám mờ.
- Túi nhỏ đựng rác, vì bãi buổi sáng thường còn rác của tối hôm trước; nhặt thêm một hai món không mất gì.
- Sự tôn trọng với người làm nghề. Muốn chụp cận ngư dân đang gỡ lưới hay người bán cá, hỏi trước một câu; đứng xa khi họ đang kéo thuyền lên bãi.
Trẻ nhỏ đi cùng thì để chúng chơi ở phần cát khô, có người lớn đứng giữa chúng và biển. Gặp tai nạn trên bãi, gọi 112, cần cấp cứu gọi 115.
Mặt trời lên rồi, nửa tiếng sau đó còn gì để xem
Phần lớn người ngắm bình minh quay về ngay khi mặt trời đã tròn trên mặt nước. Nhưng nửa tiếng ngay sau đó là giờ vàng buổi sáng, và ở biển miền Trung, đó là lúc bãi biển có nhiều thứ để nhìn nhất. Nắng chiếu ngang từ phía biển vào, mọi bóng người, bóng thuyền đổ dài về phía đất liền. Vệt sáng trên mặt nước rộng ra thành một con đường lấp lánh từ chân trời vào tới mép sóng.
Nếu bãi có thuyền thúng về, đây là lúc người ta kéo thuyền lên, gỡ lưới, chia cá. Đứng xa một chút, quay lưng về phía mặt trời, bạn sẽ thấy cả khung cảnh được chiếu sáng từ phía trước rất rõ màu: thân thuyền xanh đỏ, lưới vàng, nước biển xanh ngọc ở chỗ nông. Đổi chỗ đứng, nhìn về phía mặt trời, những dáng người kéo lưới thành bóng đen trên nền nước sáng.
Cũng trong khoảng này, nắng lên nhanh và nóng rất sớm vào mùa hè. Chừng sáu giờ rưỡi, bảy giờ là bạn đã cần kem chống nắng và mũ. Đó cũng là tín hiệu tốt để rời bãi, đi ăn sáng, để lại khoảng biển cho những người làm nghề. Một buổi bình minh trọn vẹn vì thế thường dài khoảng một tiếng rưỡi, từ lúc trời còn xám xanh tới lúc nắng đã gắt, chứ không phải chỉ năm phút mặt trời nhú lên.
Làm dở và làm được, kể cả lúc chụp
Bình minh đi qua nhanh, những lỗi dưới đây làm mất phần đẹp nhất mà không ai nhận ra cho tới khi xem lại ảnh.
| Làm dở | Làm được |
|---|---|
| Đặt báo thức đúng giờ mọc | Đặt sớm hơn bốn mươi phút, ra bãi khi trời còn xám xanh |
| Về khi thấy quá giờ mọc mà chưa thấy mặt trời | Chờ thêm mười phút, mặt trời hay hiện ra phía trên lớp mờ chân trời |
| Nhìn thẳng vào mặt trời khi nó đã lên cao | Chỉ nhìn trong một hai phút đầu khi nó còn đỏ dịu, sau đó nhìn sang mây và mặt nước |
| Để máy tự đo sáng, trời cháy trắng | Chạm vào vùng trời cạnh mặt trời, giảm phơi sáng một nấc |
| Zoom số cho mặt trời to | Giữ ống gốc, đặt một chiếc thuyền thúng hay một người nhỏ trong khung |
| Trèo lên mỏm đá ướt khi trời còn tối | Chờ trên cát tới khi nhìn rõ chân, chọn đá khô xa mép sóng |
Một việc không cần làm: không cần đi tận ghềnh đá xa nhất hay bãi vắng nhất. Bãi biển ngay trước chỗ bạn ở, với người tập thể dục và thuyền về bến, thường cho một buổi bình minh có sức sống hơn hẳn một bãi vắng tanh.
Câu hỏi thường gặp
Ngắm bình minh trên biển miền Trung lúc mấy giờ?
Mặt trời thường mọc vào khoảng năm giờ đến sáu giờ mười lăm tuỳ tháng, sớm nhất vào khoảng tháng sáu và muộn nhất vào khoảng tháng một. Bạn nên có mặt trên bãi trước giờ mọc chừng ba mươi đến bốn mươi phút.
Tháng nào ngắm bình minh trên biển miền Trung đẹp?
Thường từ khoảng tháng hai, tháng ba đến tháng tám, lúc trời ít mưa bão, biển êm. Cuối năm là mùa mưa bão, nhiều buổi mây kín, dù sau mỗi đợt mưa vẫn có những sáng rất trong.
Vì sao quá giờ mọc mà vẫn chưa thấy mặt trời?
Vào mùa hè chân trời trên biển hay có một lớp hơi nước mờ, mặt trời hiện ra phía trên lớp đó muộn hơn giờ trên lịch năm đến mười phút. Cứ chờ thêm, đừng vội về.
Ngồi trên ghềnh đá ngắm bình minh có nguy hiểm không?
Có nếu đá ướt, trời còn tối hoặc biển động. Chọn tảng đá khô, cao, xa mép nước, lên khi đã nhìn rõ chân, không ngồi quay lưng ra biển. Biển động thì chỉ ngắm từ bãi cát.
Có cần đi bãi vắng mới ngắm bình minh đẹp?
Không cần. Bãi gần chỗ ở với người tập thể dục, thuyền thúng về bến và chợ cá sáng cho cảnh có sức sống. Chỉ cần chọn chỗ đứng có đường chân trời thoáng phía đông.
Chụp bình minh bằng điện thoại thế nào cho khỏi cháy trời?
Chạm vào vùng trời sáng cạnh mặt trời để đo sáng, kéo thanh phơi sáng xuống một nấc, giữ đường chân trời ngang và đặt một chiếc thuyền hay một người nhỏ trong khung.