CanhTuong.comCảnh Tượng
Sao trời, Ngân Hà và mưa sao băng

Ngắm sao trên biển và trên núi: sương, gió, lạnh và cách ở lại tới gần sáng

Biển cho chân trời phẳng và đêm ấm hơn, núi cho trời trong hơn nhưng lạnh và đổi nhanh. Cách đối phó sương, gió, lạnh, giữ đồ khô và biết lúc nào nên quay về.

Dense band of stars above a quiet beach at night, thin sea mist drifting low, two small figures wrapped in blankets, one in a pink jacket, silhouettes from behind

Biển và núi là hai chỗ ngắm sao tốt nhất ở Việt Nam, nhưng mỗi chỗ thử thách bạn theo một kiểu. Trên biển: chân trời phẳng, đêm ấm hơn, nhưng gió, hơi muối, sương và con nước. Trên núi: không khí sạch, sao rõ hơn, nhưng lạnh sâu, sương muối, mây kéo đến nhanh và đường đèo. Ở lại được tới gần sáng, đúng quãng sao đẹp nhất, phụ thuộc vào việc bạn giữ được người khô, ấm và chỗ ngồi an toàn.

Nhiều chuyến ngắm sao kết thúc lúc mười một giờ đêm không phải vì trời xấu, mà vì người lạnh run, tấm bạt ướt sũng sương, điện thoại báo pin yếu. Phần dưới so hai chỗ, rồi đi qua từng thứ: sương đêm, lạnh, gió, an toàn riêng của biển và núi, và chụp ảnh khi hơi ẩm bám đầy ống kính.

Biển và núi: hai kiểu đêm ngắm sao

Bảng dưới so sánh theo những gì người ngồi cả đêm cảm nhận được, không phải độ đẹp trên ảnh.

ĐiềuTrên biểnTrên núi, vùng cao
Chân trờiPhẳng, thấy sao mọc lặn sát mặt nướcCó thể bị đỉnh núi khác che, nhưng nhìn được qua thung lũng
Độ trong của trờiHơi muối và ẩm làm sao thấp mờ điTrong hơn khi không có mây, sao dày hơn
Nhiệt độ về khuyaẤm hơn, ít khi xuống quá thấpCó thể xuống rất lạnh, mùa đông có sương muối
GióGió biển đều, thổi suốt đêmGió giật trên đỉnh, lặng trong chỗ khuất
Thứ hay đổi nhanhCon nước, gió mạnh lênMây và sương kéo đến trong vài phút
Rủi ro chínhNước lên, đá trơn, sóngLạnh, mép dốc, đường đèo, sét

Không có chỗ nào thắng tuyệt đối. Mùa hè miền Bắc nhiều mây giông, bãi biển miền Trung lúc trời yên có khi lại đẹp hơn núi. Mùa khô ở Tây Nguyên và vùng cao miền Nam, đồi cao xa thị trấn thường cho bầu trời trong nhất năm. Chọn theo mùa và theo người đi cùng.

Một chi tiết người đi nhiều mới để ý: trên biển, những ngôi sao vừa mọc khỏi mặt nước thường đỏ và nhấp nháy mạnh vì ánh sáng đi qua lớp không khí dày và ẩm sát mặt biển; trên núi, sao ở chân trời phía thung lũng lại hay bị một dải sương trắng nuốt mất trong vài giờ trước sáng. Biết vậy thì ở biển đừng chờ sao thấp rõ ràng, ở núi thì ngắm phần trời thấp trước khi sương dâng.

Sương đêm: vì sao mọi thứ ướt sũng dù trời không mưa

Đêm càng trong, càng lặng gió thì sương đọng càng nhiều, nghĩa là chính những đêm đẹp nhất để ngắm sao lại là những đêm sương ướt nhất. Mọi bề mặt hướng lên trời như tấm bạt, mặt túi ngủ, kính xe, màn hình điện thoại đều nguội nhanh hơn không khí, và hơi ẩm đọng lên đó thành giọt. Ở bãi biển nhiều hơi nước, tới nửa đêm tấm bạt có thể ướt như vừa tưới.

Cách chống không phức tạp. Lót dưới bằng tấm không thấm, phủ trên bằng một tấm vải hay chăn mỏng có mặt ngoài chống nước. Đồ không dùng thì cất vào balo kín hoặc túi nilon, đừng để trên bạt. Ngồi khuất dưới một tán cây thưa hay bên hông xe sẽ đỡ sương hơn ngồi giữa bãi trống, chỉ là phải nhìn qua khe trời hẹp hơn.

Điện thoại, kính mắt, ống nhòm hay bị mờ nhất khi bạn vừa lấy ra từ chỗ ấm như túi áo, trong xe, rồi đặt ra trời lạnh, hoặc ngược lại. Giữ chúng ở nhiệt độ ngoài trời từ đầu, trong túi áo khoác ngoài chứ không phải túi trong. Khi mặt kính đã đọng sương, đừng lau bằng ngón tay hay vạt áo bẩn; dùng khăn mềm khô, lau nhẹ một lần.

Lạnh trên núi: mặc theo lớp, giữ ấm từ đầu

Người ta hay mang áo khoác dày nhưng lại lạnh ở những chỗ ít ngờ. Đêm ngồi yên trên núi, mất nhiệt nhiều nhất qua lưng, đầu, tay chân.

  • Lớp trong khô: áo giữ nhiệt mỏng hoặc áo thun dài tay không phải cotton. Leo dốc lên chỗ ngắm mà ướt mồ hôi thì thay lớp này trước khi ngồi.
  • Lớp giữa giữ ấm: áo nỉ hoặc áo lông vũ mỏng.
  • Lớp ngoài chắn gió, chống nước nhẹ, có mũ trùm.
  • Mũ len, khăn quàng, găng tay. Găng mỏng để bấm máy, găng dày đeo ngoài khi không dùng.
  • Tất dày và giày kín. Chân lạnh là cả người lạnh.
  • Tấm lót cách nhiệt dưới lưng, quan trọng hơn cả chăn đắp. Đất lạnh hút nhiệt qua lưng rất nhanh.
  • Bình nước ấm, uống từng ngụm, cũng có thể ôm trước bụng.

Mặc vào trước khi thấy lạnh. Đêm vùng cao mùa đông, có khi chập tối thấy mát dễ chịu, nhưng tới hai ba giờ sáng thì lạnh buốt, và người đã lạnh rồi rất khó ấm lại khi chỉ ngồi yên. Ai trong nhóm run không dứt, nói líu, vụng tay thì đó là dấu hiệu bị lạnh nặng: đưa vào lều, xe, chỗ kín gió, cho uống nước ấm, đừng chờ.

Gió: tìm chỗ khuất mà vẫn nhìn được trời

Gió làm lạnh hơn nhiều so với con số nhiệt độ. Một đêm mười lăm độ không gió có thể dễ chịu, nhưng mười lăm độ có gió biển thổi đều sẽ khiến người mặc áo mỏng run sau nửa tiếng. Trên đỉnh núi, gió giật từng cơn có thể cuốn bay tấm bạt, chăn, cả chiếc ghế xếp.

Trên biển, ngồi phía khuất gió của một gò cát hay hàng phi lao, mặt vẫn nhìn ra khơi. Gò cát chỉ cao ngang đầu khi ngồi cũng che được phần lớn gió. Trên núi, tìm chỗ bằng phía khuất sau một mỏm đá hay sườn đồi, lùi hẳn khỏi đỉnh lộng gió nhưng vẫn thấy được nửa trời cần xem. Đừng đứng hay ngồi sát mép dốc để tìm chỗ khuất.

Hướng gió thường đổi trong đêm. Trên núi, ban đêm không khí lạnh hay trôi từ trên đỉnh xuống thung lũng; ở biển, gió đất có thể đổi chiều thổi ra khơi về khuya. Chặn tấm bạt bằng đá hoặc balo ở bốn góc, buộc dây mũ, buộc chặt túi rác. Gió mạnh dần liên tục, tạt cát, tạt mưa lất phất, là dấu hiệu nên rút về chỗ kín.

Khi nào nên quay đầu, theo từng chỗ

Ngồi ngoài trời cả đêm ở biển hay núi, lúc nên dừng thường đến trước khi bạn kịp thấy nguy hiểm. Nhớ những dấu hiệu dưới đây:

  1. Trên biển, nước tiến sát vệt rong khô, sóng đánh mạnh hơn, hay bạn đang ở mỏm đá mà nước bắt đầu chảy vào khe phía sau: rút ngay. Không xuống tắm biển ban đêm dù trời êm.
  2. Trên biển, gió mạnh dần và có chớp ngoài khơi: giông có thể vào bờ rất nhanh. Rời bãi trống, vào xe hoặc nhà.
  3. Trên núi, mây lướt qua đỉnh và sương dày lên tới mức đèn chỉ soi được vài bước: đừng đi tìm chỗ khác; về lều, chờ sáng.
  4. Trên núi, nghe sấm xa, tóc dựng, kim loại kêu lách tách: rời đỉnh trống và sống núi ngay, không đứng dưới cây đơn độc.
  5. Ở bất cứ đâu, có người run lạnh không dứt, choáng, đau ngực hay té ngã: dừng chuyến, đưa người đó vào chỗ ấm, gọi 115 khi cần.

Đường đèo ban đêm sau mưa có thể có đá lăn, đất sạt. Nếu nghe tin cảnh báo sạt lở hay thấy đất đá trên mặt đường, quay đầu, đừng cố đi tiếp để tới chỗ ngắm. Không có đêm sao nào đáng đổi bằng một chuyến đi đèo trong lúc như vậy.

Đi cùng ai, ở chỗ nào, và để lại gì

Ngắm sao qua đêm ở biển hay núi nên đi ít nhất hai người, tốt nhất ba bốn người để chia ca ngủ và trông nhau. Báo cho một người ở nhà biết chỗ, giờ dự định về, và hẹn sẽ nhắn khi xuống tới chỗ có sóng. Lần đầu lên núi đêm, đi cùng người đã từng tới đó, hoặc hỏi người dân địa phương về lối lên và chỗ bằng để ngồi. Họ thường biết cả hướng gió đêm và chỗ nào hay bị sương phủ.

Chỗ dựng lều hay trải bạt trên núi nên là bãi đã có người dùng, đừng phát cây, nhổ cỏ để mở chỗ mới. Không đốt lửa trên đồi cỏ khô mùa khô, một đốm than bay theo gió đủ cháy cả sườn đồi. Ở bãi biển, không chôn rác xuống cát, vì sóng và gió sẽ đào chúng lên lại. Đồ ăn thừa mang về, đừng để lại cho chó hoang hay chim.

Trên núi, nhiều bãi bằng đẹp nhất nằm trên đất nương của đồng bào. Hỏi một câu ở nhà gần nhất trước khi dựng lều, đi theo đường mòn có sẵn, không đi tắt qua nương ngô, ruộng lúa. Sáng hôm sau, trước khi đi, nhìn lại chỗ mình nằm: cỏ dựng lên lại sau vài ngày, nhưng một vỏ hộp nhựa thì ở đó rất nhiều năm.

Chụp sao khi hơi ẩm và hơi lạnh bám đầy máy

Pin điện thoại tụt rất nhanh khi lạnh, máy có thể báo còn ba mươi phần trăm rồi tắt phụt. Giữ máy trong túi áo khoác ngoài, sạc dự phòng trong túi trong sát người, cắm sạc trước khi chụp loạt dài. Bật chế độ máy bay khi không cần sóng để đỡ hao pin, vì vùng núi và bãi biển xa thường sóng yếu, máy tốn pin dò sóng.

Trước mỗi tấm, nhìn lại mặt kính máy ảnh xem có mờ sương hay muối không. Một lớp mờ mỏng làm mọi ngôi sao nở thành bông và ánh đèn xa loè thành vầng. Lau nhẹ bằng khăn khô. Dựng máy trên chân đế nhỏ hoặc chèn vào đá, tránh để trực tiếp trên cát ướt.

Bố cục trên biển: để chân trời biển thấp, khoảng một phần tư khung, hai người bạn ngồi khoác chăn thành hai dáng tối nhỏ phía trước. Trên núi: đặt một mỏm đá hay mép lều ở góc khung, người đứng yên bên cạnh. Bật chế độ đêm, chạm lấy nét vào sao sáng, giảm phơi sáng một nấc, hẹn giờ ba giây. Không zoom số, không bật đèn flash.

Câu hỏi thường gặp

Ngắm sao trên biển hay trên núi thì đẹp hơn?

Núi thường cho trời trong và sao dày hơn khi không mây, còn biển cho chân trời phẳng và đêm ấm hơn. Mùa khô, vùng cao xa thị trấn thường đẹp nhất; mùa hè nhiều mây giông ở miền Bắc, bãi biển lúc trời yên đôi khi lại tốt hơn.

Vì sao đêm trời trong lại nhiều sương?

Đêm trong và lặng gió, mọi bề mặt hướng lên trời nguội nhanh hơn không khí nên hơi ẩm đọng lại thành giọt. Vì vậy những đêm đẹp nhất để ngắm sao thường cũng là những đêm sương ướt nhất. Hãy phủ chăn chống nước và cất đồ vào túi kín.

Ngắm sao trên núi cần mặc bao nhiêu lớp áo?

Thường ba lớp: lớp trong khô không phải cotton, lớp giữa giữ ấm như áo nỉ hay lông vũ mỏng, và lớp ngoài chắn gió. Thêm mũ len, găng tay, tất dày và quan trọng nhất là tấm lót cách nhiệt dưới lưng.

Điện thoại bị mờ ống kính khi chụp sao thì làm sao?

Đó là sương hoặc hơi muối đọng trên mặt kính. Giữ máy trong túi áo khoác ngoài để nó cùng nhiệt độ với không khí, lau nhẹ bằng khăn khô mềm trước mỗi tấm, và tránh đưa máy từ trong xe ấm ra trời lạnh liên tục.

Khi nào nên rời bãi biển hoặc đỉnh núi lúc đang ngắm sao?

Khi nước tiến sát vệt rong khô hay chảy vào khe đá sau lưng, khi gió mạnh dần kèm chớp xa, khi mây và sương dày lên trên núi, hay khi nghe sấm. Có người run lạnh không dứt cũng là lúc dừng chuyến.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138