CanhTuong.comCảnh Tượng
Mùa lúa và ruộng bậc thang

Ngắm ruộng bậc thang giờ nào đẹp: nắng xiên sáng sớm, chiều muộn và trưa bẹt

Ruộng bậc thang có khối khi nắng chiếu xiên, thường khoảng hai giờ sau lúc nắng chạm sườn và hai giờ trước khi tắt sau núi. Đọc hướng sườn, chờ mây và đứng đúng phía.

Winding mountain road high above terraced slopes in late afternoon, low clouds drifting, side light raking the terraces, a person in a pink jacket beside a parked motorbike

Ruộng bậc thang đẹp nhất khi nắng chiếu xiên qua sườn đồi, thường trong khoảng hai giờ đầu sau khi nắng vượt đỉnh núi chạm tới ruộng và hai giờ cuối trước khi nắng tắt sau núi; giữa trưa nắng rọi thẳng làm các bậc mất bóng, sườn đồi nhìn bẹt như một tấm thảm phẳng. Ở thung lũng sâu, "sáng sớm" có khi là tám giờ mới tới, còn "chiều muộn" có khi chỉ đến bốn giờ rưỡi đã hết.

Ai đi ruộng bậc thang vài lần đều nhận ra cùng một sườn đồi lúc chín giờ và lúc mười hai giờ trông như hai nơi khác nhau. Lúc nắng xiên, mỗi bờ ruộng đổ một vệt bóng mảnh, các bậc nổi lên từng lớp như đường đồng mức. Lúc nắng đỉnh đầu, những vệt bóng ấy biến mất. Bài này nói vì sao, cách đoán giờ nắng đẹp cho từng sườn, chờ mây thế nào, và giữ an toàn khi chạy đèo lúc trời còn tối hoặc đã nhá nhem.

Vì sao nắng xiên làm các bậc ruộng có khối

Mỗi bậc ruộng là một mặt phẳng nhỏ và một bờ đất dựng đứng phía dưới. Khi nắng chiếu thấp, gần như nằm ngang, mặt ruộng được chiếu sáng còn bờ đất phía sau thì chìm trong bóng. Vạch sáng và vạch tối xen nhau cho mắt thấy độ cao, thấy chỗ nào cong, chỗ nào gãy. Đó là "khối" mà người ta hay nói.

Khi nắng lên cao, cả mặt ruộng lẫn bờ đất đều được chiếu sáng gần như ngang nhau. Bóng ngắn lại rồi mất hẳn. Màu thì vẫn đó, vàng hay xanh, nhưng các đường bờ không còn nổi lên. Ảnh chụp giờ này thường bị nhận xét là "phẳng", "như tranh tô màu".

Có thêm một hiệu ứng nữa: ánh nắng thấp đi qua nhiều lớp không khí hơn nên ấm màu hơn, vàng hơn. Lúa chín lúc tám giờ sáng vàng như mật, lúc mười hai giờ trưa lại hơi trắng. Lúa xanh non lúc chiều muộn có ánh vàng nhẹ trên ngọn lá, lúc trưa thì xanh gắt.

Một chi tiết nhỏ chỉ người ngồi chờ mới thấy: lúc nắng mới chạm sườn, chỉ một dải hẹp trên cùng được chiếu, phần còn lại vẫn trong bóng của núi đối diện. Dải sáng ấy trượt dần xuống lòng thung, mỗi phút một ít. Khoảnh khắc nửa sườn sáng, nửa sườn tối thường chỉ kéo dài mươi lăm phút nhưng đẹp nhất trong ngày.

Một ngày trên sườn ruộng, theo từng khung giờ

Bảng dưới là trình tự quen thuộc ở một thung lũng sâu vùng cao phía Bắc vào mùa lúa chín. Giờ cụ thể thay đổi theo mùa trong năm, theo độ cao của núi chắn và theo hướng sườn.

Khung giờÁnh sángRuộng trông ra sao
Trước khi nắng chạm ruộngTrời sáng nhưng sườn còn trong bóng núi, có khi có sươngMàu dịu, ít khối, sương dưới thung đẹp
Khi nắng mới chạm sườnNắng thấp, ấm màu, chiếu một dải hẹpNửa sáng nửa tối, khối mạnh nhất, đổi từng phút
Hai giờ sau đóNắng xiên, bóng bờ ruộng rõKhối rõ, màu ấm, dễ ngắm nhất
Gần trưa đến đầu giờ chiềuNắng gần đỉnh đầu, gắtMất bóng, bẹt, màu nhợt
Chiều muộnNắng xiên lại, ấm dầnKhối trở lại ở sườn quay về phía tây
Khi nắng sắp tắt sau núiChỉ còn đỉnh đồi được chiếuDải sáng trượt dần lên rồi tắt hẳn

Đọc bảng xong, bạn sẽ thấy giờ đẹp không phải một con số mà là một khoảng tính từ lúc nắng chạm tới ruộng. Ở thung lũng mở, khoảng đó bắt đầu sớm; ở thung lũng hẹp giữa hai dãy núi cao, nó đến muộn và kết thúc sớm.

Sườn quay về đâu thì ngắm lúc nào

Sườn quay về phía đông đẹp buổi sáng. Nắng sớm chiếu thẳng vào mặt sườn, các bậc sáng rõ. Bạn đứng ở sườn đối diện phía tây thung lũng, quay lưng về phía tây, nắng chiếu từ sau lưng hoặc chếch bên vai.

Sườn quay về phía tây đẹp buổi chiều. Ngược lại, buổi chiều nắng rọi vào sườn này. Buổi sáng sườn ấy chìm trong bóng, chụp lên chỉ thấy một mảng tối.

Nắng chiếu ngang từ một bên cho khối đẹp nhất. Nếu bạn đứng sao cho nắng đến từ trái hoặc phải, bóng bờ ruộng đổ chéo, sườn đồi nổi khối rõ hơn cả khi nắng chiếu từ sau lưng. Đây là góc nhiều người đi lâu năm thích nhất.

Đứng ngược nắng chỉ hợp lúc có sương. Nhìn thẳng về phía mặt trời, ruộng thành bóng tối, nhưng nếu có sương hay khói bếp thì những dải sáng xuyên qua rất đẹp. Không có sương thì chỉ thấy chói.

Dùng la bàn trên điện thoại để biết hướng. Đứng ở điểm ngắm từ chiều hôm trước, xem sườn ruộng quay về hướng nào. Từ đó đoán được sáng mai nên đứng đâu, lúc mấy giờ.

Mây, sương và những đốm nắng: chờ bao lâu thì đáng

Ngày trời trong vắt cho nắng xiên đều, dễ đoán. Nhưng những ngày có mây trôi mới cho ra khoảnh khắc đáng nhớ nhất: một đám mây che nắng, cả sườn đồi tối lại, chỉ một mảng ruộng ở giữa lọt nắng, sáng rực như được rọi đèn. Mảng sáng ấy trôi theo mây, lướt qua sườn trong vài chục giây.

Để bắt được, bạn phải đứng yên một chỗ, nhìn mây trên đầu và đoán khi nào khe hở sẽ trôi tới phần ruộng đẹp. Người chờ quen thường đứng ít nhất bốn mươi phút đến một tiếng. Lúc đầu có vẻ chán, nhưng chỉ cần một lần thấy mảng nắng đi đúng qua khúc ruộng uốn cong là hiểu vì sao đáng chờ.

Sương buổi sáng là chuyện khác. Sương thường nằm trong lòng thung và tan dần trong khoảng nửa giờ đến một giờ sau khi nắng chạm tới. Trong lúc tan, sương mỏng dần, các bậc ruộng lộ ra từ trên xuống, nắng xuyên qua thành vệt. Đến sớm để thấy cả quá trình, đừng đến khi sương đã tan rồi tiếc.

Nếu trời âm u kín mây cả buổi, không có nắng xiên, sườn đồi sẽ phẳng màu. Đó không phải ngày hỏng: ánh sáng dịu đều cho màu lúa trung thực, hợp với những khung cận hơn như vài bậc ruộng với một mái nhà. Chỉ là đừng mong khối.

Tìm chỗ đứng theo hướng nắng: làm từ chiều hôm trước

Cách chắc ăn nhất để có một buổi sáng nắng xiên đẹp là chuẩn bị từ chiều hôm trước, khi trời còn sáng.

  1. Chọn sườn ruộng bạn thích nhất trong số những sườn đã đi qua trong ngày.
  2. Xem sườn ấy quay về hướng nào, đông thì ngắm sáng, tây thì ngắm chiều.
  3. Tìm một chỗ đứng ở phía đối diện, nền đất chắc, có chỗ dừng xe an toàn, cách xa mép taluy và mép vực.
  4. Để ý lúc nắng tắt trên sườn chiều nay, từ đó hình dung sáng mai nắng sẽ chạm sườn muộn hay sớm.
  5. Hỏi người ở gần xem đường từ chỗ nghỉ tới đó buổi sáng có sương dày không, có đoạn nào trơn không.
  6. Sáng hôm sau đến sớm hơn lúc nắng chạm sườn chừng hai mươi phút, đứng yên ở chỗ đã chọn, ở lại ít nhất một tiếng.

Làm vậy, bạn bỏ qua được cái cảnh chạy xe loanh quanh trong sương lúc sáu giờ sáng tìm chỗ đứng, vừa mất giờ đẹp vừa không an toàn.

Nếu có hai buổi sáng, hãy dùng buổi đầu để thử. Đứng ở chỗ đã chọn, ghi nhớ lúc nắng chạm sườn và chỗ nào sáng trước. Buổi thứ hai bạn sẽ biết chính xác nên chờ ở đâu, và thường ảnh đẹp nhất của chuyến đi đến từ buổi ấy.

Chạy đèo lúc sáng sớm và chiều muộn: những điều cần giữ

Giờ đẹp cho ruộng cũng là giờ đường đèo khó đi nhất: sáng thì tối và sương, chiều thì nhá nhem và người mỏi.

  • Bật đèn xe từ lúc xuất phát, kể cả khi trời đã sáng mờ; trong sương, đèn là để người khác thấy bạn.
  • Đi chậm ở khúc cua, bấm còi khi vào cua khuất, không vượt khi không nhìn thấy đường phía trước.
  • Dừng xe ở chỗ có lề rộng hoặc bãi đất, không dừng ngay sau khúc cua, không đứng ra lòng đường.
  • Không đứng, không ngồi trên mép taluy hay mép vực để ngắm; lùi vào phía trong vài bước.
  • Mang áo khoác ấm, găng tay mỏng; sáng sớm vùng cao lạnh, tay lạnh cầm lái kém.
  • Chiều muộn, khi nắng tắt sau núi thì lên đường về ngay, đừng nán lại đến khi trời tối hẳn trên đèo.
  • Nếu đêm trước mưa to, hỏi người địa phương về tình trạng đường trước khi đi.

Có sự cố trên đèo, gọi 112 cho cứu nạn, 115 cho cấp cứu, nói rõ khúc đèo, hướng đi và mốc gần nhất.

Một thói quen nhỏ mà hữu ích: trước khi xuất phát lúc trời còn tối, nhắn cho người ở nhà hoặc chủ chỗ nghỉ biết bạn đi điểm nào, dự kiến mấy giờ về. Nếu có chuyện, sẽ có người biết để tìm.

Chụp nắng xiên bằng điện thoại và giữ ruộng sạch

Nắng xiên tạo tương phản mạnh: chỗ sáng rất sáng, chỗ bóng rất tối. Điện thoại hay cố cân bằng, làm phần sáng bị cháy và phần tối thành xám. Chạm vào phần ruộng đang được nắng chiếu để máy đo sáng theo đó, kéo phơi sáng xuống một chút; để phần bóng tối hẳn, chính bóng ấy tạo khối.

Khi chờ mảng nắng trôi qua, giữ sẵn khung, ngón tay đặt lên nút chụp, dùng chế độ chụp liên tiếp khi mảng sáng tới. Tựa tay vào yên xe hay cột rào cho khỏi rung. Đặt một người nhỏ trên con đường uốn hoặc cạnh chiếc xe máy ở góc khung, đứng trong phần được nắng, như vậy người xem thấy ngay quy mô của sườn núi.

Đừng zoom số quá tay để kéo một thửa ruộng xa lại gần; dùng mức zoom quang của máy, hoặc đi gần hơn bằng chân. Khi chỉnh, chỉ kéo nhẹ vùng tối lên để thấy chút chi tiết, đừng kéo hết, kẻo mất khối.

Đứng chờ lâu thì dễ để lại rác: vỏ bánh, chai nước, đầu thuốc lá. Mang một túi nhỏ đựng rác về. Đi trên lối có sẵn, không giẫm lên bờ ruộng để tìm góc mới, và nhường lối cho người dân ra đồng buổi sớm.

Câu hỏi thường gặp

Ngắm ruộng bậc thang buổi sáng hay buổi chiều đẹp hơn?

Tuỳ sườn ruộng quay về hướng nào: sườn quay về phía đông đẹp buổi sáng, sườn quay về phía tây đẹp buổi chiều. Buổi sáng thường có thêm sương trong thung lũng, nên nhiều người chọn sáng.

Vì sao ảnh ruộng bậc thang chụp buổi trưa trông bẹt?

Vì nắng chiếu gần như thẳng từ trên xuống, bờ ruộng không còn đổ bóng nên các bậc không nổi lên. Màu cũng nhạt hơn so với lúc nắng xiên buổi sáng hay chiều muộn.

Ở thung lũng sâu thì mấy giờ nắng mới chạm ruộng?

Có khi phải tám giờ sáng hoặc muộn hơn, vì núi bên cạnh che mặt trời. Cách chắc nhất là quan sát từ chiều hôm trước và hỏi người ở bản xem nắng lên tới ruộng lúc nào.

Trời nhiều mây có nên đi ngắm ruộng không?

Có, mây trôi tạo những mảng nắng lướt qua sườn đồi, đẹp hơn cả ngày trời trong. Chỉ cần kiên nhẫn đứng một chỗ chừng một tiếng để chờ khe hở mây đi đúng qua phần ruộng đẹp.

Nên đứng ở đâu để thấy các bậc ruộng nổi khối nhất?

Đứng ở sườn đối diện sao cho nắng chiếu từ một bên trái hoặc phải, bóng bờ ruộng đổ chéo. Chọn chỗ có nền đất chắc, lùi xa mép taluy và có chỗ dừng xe an toàn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138