Chụp biển mây bằng điện thoại cho đẹp cần làm ba việc: chạm vào phần mây sáng nhất để lấy nét và đo sáng rồi kéo phơi sáng xuống một chút cho mây có khối; đặt một người nhỏ hoặc một tiền cảnh gần để người xem hiểu cảnh rộng tới đâu; và chụp đúng pha ánh sáng, nhất là quãng từ lúc nắng chạm mặt mây tới khoảng nửa giờ sau. Khi chỉnh, chỉ chỉnh nhẹ sáng tối, đừng đẩy màu.
Phần lớn ảnh biển mây chụp bằng điện thoại bị hỏng không phải vì máy kém mà vì để máy tự quyết: nó cố làm sáng cả mặt mây trắng lẫn sườn núi tối, kết quả là một mảng trắng phẳng không khối, không màu. Bài này đi từng bước từ trước khi bấm, chọn ống, bố cục, tới cách xử lý từng pha ánh sáng và những lỗi hay gặp khi chỉnh ảnh. Không cần máy ảnh, không cần ống kính rời, không cần flycam.
Vì sao ảnh biển mây trên điện thoại hay nhạt
Mắt người nhìn biển mây lúc bình minh thấy cùng lúc mặt mây sáng rực và sườn núi gần còn chìm trong bóng, với đủ mọi sắc độ ở giữa. Điện thoại không làm được như vậy trong một lần chụp, nên nó chọn một mức sáng trung bình. Mặt mây là vùng lớn nhất và sáng nhất, nhưng máy lại cố kéo vùng tối lên cho thấy rõ, và mây bị đẩy thành trắng bệt.
Thứ hai là chế độ tự động làm "đẹp": tăng độ rõ, tăng tương phản cục bộ, làm sáng vùng tối. Với một cảnh phố thì ổn, với mây thì nó xoá đi những gợn rất mỏng mà mắt thấy, biến các đỉnh núi xa thành viền cứng.
Thứ ba là khoảng cách. Biển mây trông mênh mông khi bạn đứng đó vì mắt quét cả một vòng rộng, còn khung hình điện thoại cắt lấy một phần nhỏ. Không có gì gần để so sánh thì mây trông như một tấm vải trắng trải phẳng. Cả ba vấn đề đều có cách xử lý, và không cách nào cần đồ đắt tiền.
Bốn việc trước khi bấm
Làm theo thứ tự này mỗi khi đổi khung hình. Quen tay rồi thì chỉ mất vài giây.
- Lau ống kính. Sương buổi sáng và hơi thở đọng lên ống kính tạo một lớp mờ mà màn hình nhỏ không cho thấy. Dùng khăn mềm, không dùng vạt áo len.
- Bật lưới chia khung. Lưới ba phần giúp đặt đường chân trời không bị nghiêng và đặt người, đỉnh núi vào chỗ hợp lý.
- Chạm vào phần mây sáng nhất. Máy lấy nét và đo sáng theo chỗ đó. Nhiều máy cho giữ ngón tay để khoá cả hai, đổi khung không bị đo lại.
- Kéo thanh phơi sáng xuống. Thường một nấc là vừa, có khi hai. Nhìn mặt mây: thấy rõ các gợn và màu hồng, vàng là được. Sườn núi gần tối thì cứ để tối.
Nếu máy có chế độ chụp ảnh định dạng gốc, dùng nó khi trời có nhiều vùng sáng tối chênh lệch, để chỉnh lại sau. Nhưng không bắt buộc; chế độ chụp thường đã đủ cho phần lớn cảnh mây.
Chọn ống nào cho cảnh nào
Phần lớn điện thoại hiện nay có hai hoặc ba ống chụp. Mỗi ống kể một kiểu chuyện khác nhau về biển mây.
| Ống | Hợp với cảnh | Lưu ý |
|---|---|---|
| Góc siêu rộng | Khi đứng sát tiền cảnh đẹp (bụi cỏ, mỏm đá) và muốn lấy cả bầu trời | Mép ảnh bị kéo giãn, đỉnh núi xa nhỏ đi; giữ máy thẳng |
| Ống thường | Phần lớn cảnh: mặt mây, đỉnh núi nhô, người nhỏ | Chất lượng tốt nhất, nhất là khi trời còn tối |
| Ống tele có sẵn | Nén các đỉnh núi đá nhô khỏi mây lại gần nhau, chụp mây tràn qua yên ngựa | Cần tựa máy chắc; trời tối thì dễ nhoè |
| Zoom số vượt quá ống tele | Hầu như không nên dùng | Ảnh vỡ, mây thành vệt nhoè |
Một mẹo người hay chụp mây biết: những đỉnh núi đá lởm chởm nhô lên khỏi mây trông ấn tượng nhất qua ống tele, vì ống này làm các lớp đỉnh xếp sát nhau, mây ở giữa thành những dòng chảy. Còn khi muốn kể cái mênh mông, quay về ống thường và đặt người nhỏ.
Bố cục: những điều đơn giản mà hiệu quả
Đường chân trời không nằm giữa. Bầu trời đẹp, nhiều màu thì để chân trời ở một phần ba dưới; mặt mây đẹp hơn thì để chân trời ở một phần ba trên. Đặt giữa làm ảnh trông như chia đôi, không có chỗ nào chính.
Có một thứ ở gần. Một bụi cỏ lau, cành cây khô, mỏm đá thấp ở góc dưới khung hình tạo chiều sâu, cho mắt người xem có chỗ bắt đầu trước khi đi ra xa.
Đỉnh núi nhô làm điểm nhấn. Những đỉnh núi đá, đồi nhô lên khỏi mây là các "hòn đảo". Đặt chúng ở các điểm giao của lưới thay vì chính giữa.
Theo đường dẫn của mây. Mây tràn qua thung lũng thường thành những dòng. Đặt khung sao cho dòng mây chạy chéo từ góc này sang góc kia, ảnh sẽ có hướng chuyển động.
Đừng cắt ngang người hay đỉnh núi ở mép. Để chút khoảng trống quanh người, quanh đỉnh chính. Bị cắt sát mép trông như vô tình.
Người nhỏ trong khung, đặt sao cho an toàn
Người nhỏ là thước đo. Một người áo xanh da trời đứng trên nền đá phẳng nhìn ra biển mây làm người xem hiểu ngay cảnh lớn tới đâu. Chọn áo màu khác hẳn nền: trên nền mây trắng xám và núi xanh sẫm, những màu như xanh da trời, đỏ, vàng, cam đều nổi.
Đặt người ở một phần ba khung hình, quay lưng hoặc nghiêng về phía cảnh, chiếm phần nhỏ, không đứng chắn đỉnh núi chính. Người đứng yên, tay buông tự nhiên hoặc cầm điện thoại giơ lên chụp cũng được. Nếu muốn có cả nhóm, xếp mọi người đứng so le chứ không thẳng hàng.
Điều quan trọng nhất: người đứng ở nền phẳng, lùi xa mép dốc. Không cần đứng ra mép vực cho ảnh ấn tượng; người chụp lùi lại phía sau và hạ thấp máy là đã có cảm giác người đứng giữa mây. Mây che độ sâu nên mép vực trông như có đất ngay bên dưới, đó là cái bẫy nhiều người không nhận ra. Không trèo lên tảng đá cao, không bước qua rào để có góc riêng.
Giữ máy chắc khi trời tối, tay lạnh và gió thổi
Nhiều tấm ảnh biển mây hỏng vì nhoè chứ không phải vì sai bố cục. Trước bình minh ánh sáng còn yếu, máy phải mở lâu hơn để thu sáng; tay cóng vì lạnh lại run, gió trên đỉnh còn đẩy người. Cộng lại, một tấm ảnh trông nét trên màn hình nhỏ mở ra ở nhà thấy mờ mờ.
Cách giữ chắc đơn giản nhất là tựa. Tựa điện thoại lên ba lô đặt trên đá, lên một mô đất, lên thân cây; kẹp hai khuỷu tay sát người nếu phải cầm tay; hít một hơi rồi thở ra từ từ và bấm ở cuối hơi thở. Một chân đế nhỏ gấp gọn, loại có chân uốn được để quấn quanh cành cây hay quai ba lô, nặng chẳng bao nhiêu mà giúp nhiều nhất trong giờ xanh. Dùng chế độ hẹn giờ ba giây để cú chạm ngón tay không làm máy rung.
Khi gió mạnh, đừng đứng ở chỗ hứng gió để chụp. Lùi về phía khuất gió của tảng đá, chấp nhận góc thấp hơn một chút. Đừng bao giờ đặt máy trên mép đá phía vực: một cơn gió hay một cú chạm nhẹ là mất máy, và người vươn tay chụp lại là chuyện nguy hiểm hơn nhiều.
Chụp theo từng pha ánh sáng
Một buổi sáng mây có bốn pha, mỗi pha cần cách xử lý riêng. Nếu chỉ chụp một kiểu từ đầu tới cuối, bạn sẽ có nhiều ảnh gần giống nhau.
- Giờ xanh trước bình minh: bật chế độ chụp đêm, tựa máy vào ba lô hoặc chân đế nhỏ, hẹn giờ vài giây. Giữ không khí xanh tím, đừng tăng sáng quá tay.
- Lúc mặt trời nhô lên: chân trời rất sáng. Đo sáng vào vùng trời cạnh mặt trời chứ không vào chính mặt trời; đỉnh núi thành bóng đen, mây phía dưới còn tối.
- Từ lúc nắng chạm mặt mây tới khoảng nửa giờ sau: pha đẹp nhất. Đo sáng vào phần mây được nắng, giảm phơi sáng, chụp liên tục khi màu đổi từ hồng sang vàng.
- Khi mây bốc lên và tràn: quay video ngắn mười lăm, hai mươi giây, đặt máy yên trên đá. Nếu để máy yên được vài phút, chế độ quay tua nhanh cho thấy mây chảy rất rõ.
Sau khi mây tan, đừng cất máy ngay. Những dải sương còn sót lại trong khe núi, nắng xiên qua, đôi khi cho những khung hình yên ả mà lúc mây dày không có.
Chỉnh ảnh và những lỗi hay gặp
Chỉnh ảnh biển mây là chuyện của sự kiềm chế. Bảng dưới là những lỗi gặp nhiều nhất, khi chụp lẫn khi chỉnh.
| Làm dở | Làm được |
|---|---|
| Để máy tự đo sáng cả khung | Chạm vào mây, giảm phơi sáng |
| Zoom số kéo đỉnh núi xa lại gần | Dùng ống tele có sẵn hoặc chụp rộng, cắt nhẹ sau |
| Đẩy độ bão hoà, mây thành cam, trời thành tím | Tăng nhẹ tương phản, giữ màu gần với mắt thấy |
| Kéo "độ rõ", "khử mù" mạnh | Giảm vùng sáng nhẹ để mây có khối, giữ cái mềm của mây |
| Ghép bầu trời khác vào ảnh | Giữ đúng bầu trời buổi sáng đó, kể cả khi nó xám |
| Bật đèn flash lúc trời tối | Tắt flash; nó chỉ làm sáng sương ngay trước mặt |
| Chụp liên tục, không nhìn cảnh | Nhìn bằng mắt mười phút đầu rồi mới chụp |
Không cần ứng dụng chỉnh ảnh phức tạp. Công cụ chỉnh sẵn trong máy với ba thanh sáng, tương phản, vùng sáng là đủ. Chỉnh xong, so với ảnh gốc: nếu ảnh chỉnh trông khác hẳn trí nhớ của bạn về buổi sáng đó, lùi lại một chút. Và nhớ giữ chỗ đứng sạch, mang rác về; một tấm ảnh đẹp chụp ở một mỏm đá đầy vỏ chai thì người đến sau sẽ không còn cảnh như bạn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chụp biển mây bằng điện thoại bị trắng bệt?
Vì máy tự đo sáng cả khung và cố làm sáng sườn núi tối, nên mặt mây bị đẩy thành trắng. Chạm vào phần mây sáng nhất để đo sáng rồi kéo phơi sáng xuống một hai nấc, mây sẽ có lại khối và màu.
Nên dùng ống góc rộng hay ống tele để chụp biển mây?
Ống thường hợp với phần lớn cảnh, góc siêu rộng dùng khi có tiền cảnh đẹp ngay trước mặt, còn ống tele có sẵn dùng để nén các đỉnh núi nhô khỏi mây lại gần nhau. Tránh zoom số vượt quá ống tele vì ảnh sẽ vỡ.
Chụp người trong biển mây thế nào cho đẹp mà an toàn?
Cho người đứng trên nền phẳng, xa mép dốc, mặc áo màu nổi, quay lưng hoặc nghiêng, chiếm phần nhỏ ở một phần ba khung hình. Người chụp lùi lại và hạ thấp máy là đã có cảm giác đứng giữa mây, không cần ra mép vực.
Có nên dùng chế độ chụp đêm khi săn mây không?
Nên dùng trong giờ xanh trước bình minh khi trời còn tối, tựa máy cho chắc và hẹn giờ vài giây. Khi nắng đã lên thì chuyển về chế độ chụp thường để ảnh không bị sáng quá và mây không nhoè.
Quay video mây trôi bằng điện thoại cần lưu ý gì?
Đặt máy thật yên trên đá hoặc ba lô, quay mười lăm đến hai mươi giây cho một đoạn thường. Nếu để máy yên được vài phút, chế độ quay tua nhanh cho thấy mây tràn qua thung lũng rất rõ.
Chỉnh ảnh biển mây thế nào để không bị giả?
Chỉ chỉnh nhẹ sáng, tương phản và giảm vùng sáng cho mây có khối, tránh đẩy độ bão hoà và khử mù mạnh. So với ảnh gốc, nếu thấy khác hẳn buổi sáng mình nhớ thì lùi lại một chút.