CanhTuong.comCảnh Tượng
Săn mây và biển sương

Mây mù trên đèo khi đi xe máy: ngắm cho đã mà vẫn xuống núi an toàn

Mây vắt qua đỉnh đèo đẹp nhất khi nhìn từ một bãi dừng rộng, không phải lúc đang chạy. Mùa nào mây phủ đèo, chạy trong mây ra sao, dừng ở đâu và khi nào quay đầu.

Winding mountain pass road vanishing into a wall of cloud, a small rider in a black jacket standing beside a parked motorbike on a gravel pull-off, wide shot from above

Mây mù trên đèo đẹp nhất khi bạn đã dừng hẳn ở một bãi đất rộng ven đường, nhìn con đường uốn lượn chui vào màn mây hay nhìn mây tràn qua yên đèo, chứ không phải lúc đang cầm lái. Ở các đèo cao phía Bắc, cảnh này hay có vào sáng sớm mùa lạnh, khoảng từ tháng 10 tới tháng 3; ở đèo miền Trung, mây phủ nhiều trong mùa mưa cuối năm. Khi chạy trong mây: bật đèn chiếu gần, đi chậm tới mức dừng kịp trong khoảng nhìn thấy, không dừng ở khúc cua, và quay đầu khi có dấu hiệu sạt lở.

Mây trên đèo có một cái lạ: cùng một buổi sáng, đoạn chân đèo có thể trong veo, lưng chừng đèo chìm trong mây, còn trên đỉnh lại có nắng và biển mây dưới chân. Người đi xe máy qua cả ba tầng trong nửa giờ. Bài này kể từng tầng đó trông thế nào, chuẩn bị xe và người ra sao, cách chạy, chỗ dừng và lúc nên dừng hẳn chuyến đi.

Ba tầng mây trên một con đèo

Hình dung bạn rời thị trấn dưới thung lũng lúc sáu giờ sáng mùa đông. Đoạn đầu trời xám nhưng nhìn rõ, đường khô. Lên được một đoạn, những dải mây trắng bắt đầu lướt qua mặt đường, rồi bỗng nhiên mọi thứ nhoè đi: ta luy bên phải, vực bên trái, xe phía trước đều biến thành bóng mờ. Bạn đang ở trong lớp mây. Đoạn này có thể dài vài trăm mét hoặc vài cây số.

Rồi đến một khúc cua, ánh sáng đổi hẳn. Bạn thoát ra phía trên lớp mây, nắng vàng, trời xanh, và nhìn xuống thấy chính đoạn đường mình vừa đi qua chìm trong một biển trắng. Đó là lúc rất nhiều người muốn dừng ngay lập tức, và cũng là lúc dễ dừng sai chỗ nhất: ngay đầu khúc cua, ngay mép đường.

Ngược lại, có những sáng mây nằm cao, phủ đúng đỉnh đèo, còn hai bên sườn thì trong. Đứng ở bãi dừng lưng chừng nhìn lên, bạn thấy con đường uốn lượn rồi biến mất vào màn mây trên đỉnh, như một dải băng đi vào khói. Biết đèo hôm đó đang ở kiểu nào giúp bạn chọn chỗ dừng: mây thấp thì ngắm từ trên đỉnh, mây cao thì ngắm từ lưng chừng.

Mùa và giờ mây phủ đèo

Ở các đèo cao vùng núi phía Bắc, mây và sương phủ đèo nhiều nhất vào mùa lạnh, thường từ khoảng tháng 10 tới tháng 3, đặc biệt những sáng sau đêm trong và lặng gió. Buổi sáng mây hay nằm thấp trong thung lũng, đỉnh đèo có nắng; tới gần trưa mây bốc lên, có lúc phủ ngược lên đỉnh. Vào những đợt mưa phùn, mây có thể đè lên đèo cả ngày.

Ở các đèo miền Trung, mây phủ nhiều nhất trong mùa mưa, thường khoảng tháng 9 tới tháng 12, đi kèm mưa và gió. Cảnh mây trôi qua đèo lúc ngớt mưa rất đẹp, nhưng đây cũng là mùa sạt lở, nên phải xem tin cảnh báo trước. Ở cao nguyên phía Nam, mây và sương trên các đèo dốc hay gặp vào sáng sớm trong mùa mưa.

Giờ đẹp nhất để ngắm mây đèo là buổi sáng, từ lúc trời hửng tới khoảng chín giờ. Nhưng với người đi xe, giờ an toàn nhất lại là khi trời đã sáng rõ. Cách dung hoà: đến bãi dừng trên đèo từ sớm nếu chỗ nghỉ ở gần, còn nếu phải chạy qua cả con đèo dài trong tối thì nên đi muộn hơn một chút, chấp nhận lỡ quãng đầu mà đổi lại an toàn.

Năm nào gió mùa về sớm, những sáng mây đèo đầu tiên ở phía Bắc cũng tới sớm; năm nào mưa kéo dài sang cuối thu thì mây trên đèo hay đi kèm mưa phùn, đẹp ít mà trơn nhiều. Hỏi người bán hàng nước trên đỉnh đèo mấy hôm nay thế nào là cách biết nhanh nhất.

Trước khi lên đèo: kiểm xe và người

Năm phút kiểm tra ở chân đèo đỡ cho bạn rất nhiều rắc rối trên đoạn đường không có chỗ sửa xe.

  1. Đèn trước, đèn hậu, đèn xi nhan đều sáng. Trong mây, đèn hậu là thứ giúp xe sau thấy bạn.
  2. Bóp thử hai phanh, nhìn độ mòn lốp. Đường đèo ẩm sương cần lốp còn gai.
  3. Mặc áo có màu sáng hoặc có dải phản quang; áo đen đẹp trong ảnh nhưng khó thấy trong sương, nên khoác thêm áo phản quang khi chạy.
  4. Đeo găng tay và mặc áo gió. Mây ẩm và lạnh làm tay cóng, bóp phanh chậm đi mà không nhận ra.
  5. Mũ bảo hiểm có kính, mang theo khăn mềm để lau hơi nước đọng trên kính.
  6. Áo mưa bộ, sạc dự phòng, nước. Đổ đầy xăng ở thị trấn chân đèo.
  7. Xem tin cảnh báo mưa lớn, sạt lở cho vùng đó trong ngày. Có cảnh báo thì không lên.

Nếu đi nhóm, thống nhất trước: chạy cách nhau đủ xa, người cuối có đèn tốt nhất, chỗ tập trung kế tiếp ở đâu. Trong mây không ai nhìn thấy ai để ra hiệu.

Chạy trong mây: những việc cụ thể

Đèn chiếu gần, không đèn pha. Đèn pha hắt vào hạt nước tạo thành một màn sáng chói ngay trước mặt. Đèn chiếu gần rọi xuống mặt đường, thấy vạch kẻ và mép đường rõ hơn.

Tốc độ theo tầm nhìn. Nếu chỉ thấy ba chục mét, tốc độ phải đủ thấp để phanh dừng trong ba chục mét đó, kể cả khi đường vắng. Xe trâu, xe tải đỗ, đá rơi có thể hiện ra bất ngờ.

Bám vạch giữa hoặc mép phải. Đi theo mép phải đường để biết mình đang ở đâu, nhưng không sát quá mép đổ ra vực. Ở khúc cua mù, bóp còi ngắn.

Không vượt. Trong mây không biết phía trước có gì. Đi sau một xe chạy chậm là an toàn, không cần sốt ruột.

Lau kính và tầm nhìn. Hơi nước đọng trên kính mũ làm mọi thứ mờ thêm. Dừng ở chỗ rộng để lau, đừng vừa chạy vừa lau.

Đặt tay lỏng, ngồi thả lỏng. Người căng cứng sẽ mỏi nhanh và phản ứng chậm. Hít thở đều, cứ mười lăm, hai mươi phút dừng ở bãi rộng nghỉ một lần.

Dừng ở đâu để ngắm

Bãi dừng tốt trên đèo có ba điều: rộng đủ để xe đậu hẳn ra ngoài làn đường, nằm ở đoạn thẳng nhìn được xe tới từ hai phía, và có nền đất chắc chứ không phải mép ta luy vừa đắp. Nhiều đèo có những bãi như vậy ở gần đỉnh, nơi người địa phương bày hàng nước; dừng ở đó vừa an toàn vừa có người để hỏi đường.

Không dừng ở khúc cua, không dựng xe nửa trên nửa dưới mặt đường, không đứng giữa đường để chụp con đường uốn lượn. Không trèo qua lan can, không ngồi lên tường chắn ở phía vực. Mây che mất độ sâu nên vực trông như một bãi cỏ trắng mềm, nhưng phía dưới là vài trăm mét đá.

Đứng ở bãi dừng, bạn có thể ở lại hai mươi, ba mươi phút để xem mây đổi. Thường mây bốc lên từ thung lũng, tràn qua yên đèo rồi tan, rồi lại một đợt khác tới. Mỗi đợt có hình dạng khác nhau; đợi một hai đợt là thấy cái hay của mây trên đèo, thứ mà chạy xe lướt qua không thể thấy.

Có một chuyện nhỏ người hay đi đèo đều biết: lúc vừa dừng xe, người còn nóng vì tập trung, nên chưa thấy lạnh; năm phút sau mồ hôi trong áo nguội đi và bắt đầu run. Mặc thêm áo ngay khi dừng, đừng đợi tới lúc thấy lạnh, và uống vài ngụm nước ấm trước khi chạy tiếp.

Rác ở các bãi dừng trên đèo là chuyện nhức nhối, nhất là chai nước và vỏ bánh. Mang rác theo xe tới thùng rác ở thị trấn kế tiếp; đừng nhét vào bụi cây ven đường.

Khi nào nên quay đầu

Mây đẹp không đáng để đánh đổi. Bảng dưới là những dấu hiệu mà người đi đèo lâu năm coi là lệnh dừng.

Thấy gìLàm gì
Đất đá nhỏ lăn xuống mặt đường, ta luy có vết nứt mớiQuay đầu hoặc dừng ở chỗ xa ta luy, chờ
Nước đục chảy tràn qua mặt đườngKhông chạy qua, quay lại; có thể có sạt lở phía trên
Mưa nặng hạt kéo dài, có tin cảnh báo mưa lớnHoãn chuyến, ở lại thị trấn
Tầm nhìn chỉ còn vài métTấp vào chỗ rộng, bật đèn, chờ mây mỏng bớt
Có sấm chớp trên đèo trốngXuống thấp, tránh đứng ở chỗ trống hay cạnh cột
Mặt đường lấp lánh như phủ kính vào sáng rét đậmCó thể là băng mỏng; đi bộ dắt xe hoặc chờ nắng

Gặp tai nạn hay thấy người bị nạn, gọi 112 hoặc 115, đặt cảnh báo phía sau chỗ xe dừng để xe khác thấy từ xa. Đừng tự xoay sở vượt qua đoạn sạt lở để kịp giờ.

Chụp mây đèo bằng điện thoại, khi đã dừng hẳn

Luật đầu tiên: không chụp khi đang lái, kể cả gắn điện thoại lên tay lái để quay. Mọi tấm ảnh đều chụp lúc xe đã đậu yên ở bãi dừng.

Cảnh đáng chụp nhất là con đường uốn lượn biến mất vào mây. Đứng ở chỗ cao của bãi dừng, chạm đo sáng vào vùng mây sáng, giảm phơi sáng một chút cho mây có khối và con đường thành đường cong sẫm màu. Nếu có ống tele sẵn trên máy, nén các khúc cua lại cho dày hơn. Đặt người đi cùng đứng cạnh xe trong bãi đất, áo màu đậm, nhỏ ở góc khung hình.

Quay một đoạn ngắn mây tràn qua yên đèo, đặt máy trên yên xe cho chắc. Lạnh và ẩm làm pin tụt nhanh và ống kính đọng hơi nước; cất máy trong túi áo, lau ống kính trước khi chụp.

Một kiểu ảnh hay mà ít người nghĩ tới: chụp ngược lên khi mây đang phủ đỉnh đèo, lúc một chiếc xe bật đèn đi xuống từ trong mây. Hai chấm đèn vàng hiện ra giữa màn trắng xám cho cảm giác rất rõ về độ dày của mây. Chỉ chụp từ trong bãi dừng, đứng sau xe của mình, không bước ra lòng đường để lấy góc.

Câu hỏi thường gặp

Đi đèo có sương mù dày nên bật đèn gì?

Bật đèn chiếu gần chứ không bật đèn pha, vì đèn pha hắt vào hạt nước tạo thành màn sáng chói. Đèn hậu và đèn xi nhan phải sáng để xe sau thấy bạn. Nếu tầm nhìn chỉ còn vài mét thì tấp vào chỗ rộng chờ.

Mùa nào đèo phía Bắc nhiều mây đẹp?

Thường là mùa lạnh, khoảng từ tháng 10 tới tháng 3, vào những sáng sau đêm trời trong và lặng gió. Buổi sáng mây nằm trong thung lũng, đỉnh đèo có nắng; gần trưa mây có thể bốc lên phủ đèo.

Dừng xe ở đâu trên đèo để ngắm mây cho an toàn?

Dừng ở bãi đất rộng, xe đậu hẳn ra ngoài làn đường, nằm ở đoạn thẳng nhìn được xe tới từ hai phía. Không dừng ở khúc cua, không trèo qua lan can hay ngồi trên tường chắn phía vực.

Dấu hiệu nào cho thấy đường đèo sắp sạt lở?

Đất đá nhỏ lăn xuống mặt đường, ta luy có vết nứt mới, nước đục chảy tràn qua đường, cây nghiêng bất thường. Thấy một trong những dấu hiệu này thì quay đầu hoặc dừng ở chỗ xa ta luy, không cố vượt qua.

Mặc áo màu tối đi đèo trong sương có sao không?

Áo tối rất khó thấy trong mây và sương, người lái xe sau có thể không nhận ra bạn kịp. Nếu thích áo tối, khoác thêm áo hay dải phản quang khi chạy, tới bãi dừng muốn chụp thì cởi ra.

Có nên đi đèo trong tối để kịp ngắm mây bình minh không?

Chỉ nên khi bạn quen đường và đoạn phải đi trong tối ngắn. Nếu phải chạy cả con đèo dài trong tối và sương, tốt hơn là đi muộn khi trời đã sáng, chấp nhận lỡ quãng đầu để đổi lấy an toàn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138